1
,Preventie van fysieke
overbelasting onder
leerling-
verpleegkundigen
Verpleegkundig Advies-B
Student: Sam Dol
696958
Stage: Noordwest Ziekenhuis, Alkmaar
Afdeling interne geneeskunde
Coach: Roderik de Vries
Studie: Verpleegkunde, gestructureerde
Datum: 29-10-2025
deeltijd 2
Hogeschool InHolland, Alkmaar
,VOORWOORD
Beste lezer,
met trots presenteer ik hierbij mijn Verpleegkundig Advies (VAD)-B verslag, het resultaat van
maandenlange inzet. In dit verslag heb ik onderzoek gedaan naar het voorkomen en verbeteren van
fysieke klachten onder leerling-verpleegkundigen op de afdeling orthopedie in het Noordwest Ziekenhuis.
Dit onderzoek bestaat uit zowel literatuur- als praktijkonderzoek, wat ik nog niet eerder had uitgevoerd.
Het was interessant om te zien hoe het literatuur- en praktijkonderzoek elkaar aanvulden en uiteindelijk in
een aantal mooie aanbevelingen hebben geresulteerd. Dit verlag zal de basis vormen voor mijn
implementatieplan in VAD-C, waar ik mee zal starten bij een voldoende resultaat op VAD-B. Mijn dank
gaat uit naar mijn docent van VAD-B, waarbij ik een duidelijke uitleg heb gekregen voor een goede basis.
Daarnaast wil ik mijn klasgenoten en werkbegeleiders bedanken voor de feedback op mijn verslag. Ten
slotte wil ik de leerlingen van de afdeling orthopedie bedanken voor het meewerken aan dit onderzoek. De
beoordeling van mijn behaalde VAD-A verslag is te vinden in bijlage 1. Ik wens u veel leesplezier toe!
Met vriendelijke groet,
Sam Dol
SAMENVATTING
Op de afdeling orthopedie in het Noordwest Ziekenhuis (NWZ) in Alkmaar ontbreekt momenteel een
eenduidige werkwijze voor verpleegkunde studenten met betrekking tot het correct toepassen van
ergonomische principes tijdens het werk. Dit gebrek aan structuur leidt bij meerdere studenten tot fysieke
klachten, zowel op de werkvloer als daarnaast. Om dit probleem uit te werken is een mixed-methods
onderzoek uitgevoerd met zowel literatuur- als praktijkonderzoek. Het literatuuronderzoek laat zien dat
ergonomische scholingsprogramma’s, het gebruik van zowel motorische als niet-motorische
hulpmiddelen en gecombineerde interventies een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van fysieke
overbelasting bij zorgverleners. Daarnaast blijven trainingen in til- en verplaatsingstechnieken, evenals
begeleiding en supervisie door verpleegkundigen essentieel voor een veilige en ergonomisch
verantwoorde werkomgeving. Uit praktijkonderzoek blijkt dat de verpleegkunde studenten nog
onvoldoende structurele ondersteuning ontvangen bij het toepassen van ergonomische principes en
geven aan dat zij onder andere een scholing over ergonomisch werken en feedback op de werkvloer
belangrijke interventies vinden. In de conclusie wordt de onderzoeksvraag beantwoord op basis van de
verkregen resultaten en zijn aanbevelingen geformuleerd.
3
, INHOUDSOPGAVE
Voorwoord ........................................................................................................................................... 3
Samenvatting ....................................................................................................................................... 3
Inhoudsopgave..................................................................................................................................... 4
Inleiding ............................................................................................................................................... 7
Leeswijzer ........................................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 1: Probleemanalyse ............................................................................................................. 8
1.1 Praktijkomschrijving .................................................................................................................... 8
1.2 Probleemomschrijving ................................................................................................................. 8
1.3 Huidige situatie ........................................................................................................................... 9
1.4 Theoretisch kader ........................................................................................................................ 9
1.4.1 Fysieke overbelasting ............................................................................................................ 9
1.4.2 Ergonomisch werken ........................................................................................................... 10
1.4.3 Wet- en regelgeving ............................................................................................................. 10
1.4.4 Verpleegkundige relevantie ................................................................................................. 11
1.4.5 Maatschappelijke relevantie ................................................................................................ 12
1.5 Probleemstelling ....................................................................................................................... 12
1.6 Doelstelling ............................................................................................................................... 12
1.7 Onderzoeksvraag & deelvragen .................................................................................................. 12
Onderzoeksvraag ........................................................................................................................ 12
Deelvraag 1 ................................................................................................................................. 13
Deelvraag 2 ................................................................................................................................. 13
Deelvraag 3 ................................................................................................................................. 13
Hoofdstuk 2: methode ........................................................................................................................ 13
2.1 Literatuuronderzoek .................................................................................................................. 13
2.1.1 Dataverzameling ................................................................................................................. 13
2.1.2 Searchstring ....................................................................................................................... 14
2.1.3 In-/exclusiecriteria .............................................................................................................. 14
2.1.4 Data-analyse ...................................................................................................................... 14
4
,Preventie van fysieke
overbelasting onder
leerling-
verpleegkundigen
Verpleegkundig Advies-B
Student: Sam Dol
696958
Stage: Noordwest Ziekenhuis, Alkmaar
Afdeling interne geneeskunde
Coach: Roderik de Vries
Studie: Verpleegkunde, gestructureerde
Datum: 29-10-2025
deeltijd 2
Hogeschool InHolland, Alkmaar
,VOORWOORD
Beste lezer,
met trots presenteer ik hierbij mijn Verpleegkundig Advies (VAD)-B verslag, het resultaat van
maandenlange inzet. In dit verslag heb ik onderzoek gedaan naar het voorkomen en verbeteren van
fysieke klachten onder leerling-verpleegkundigen op de afdeling orthopedie in het Noordwest Ziekenhuis.
Dit onderzoek bestaat uit zowel literatuur- als praktijkonderzoek, wat ik nog niet eerder had uitgevoerd.
Het was interessant om te zien hoe het literatuur- en praktijkonderzoek elkaar aanvulden en uiteindelijk in
een aantal mooie aanbevelingen hebben geresulteerd. Dit verlag zal de basis vormen voor mijn
implementatieplan in VAD-C, waar ik mee zal starten bij een voldoende resultaat op VAD-B. Mijn dank
gaat uit naar mijn docent van VAD-B, waarbij ik een duidelijke uitleg heb gekregen voor een goede basis.
Daarnaast wil ik mijn klasgenoten en werkbegeleiders bedanken voor de feedback op mijn verslag. Ten
slotte wil ik de leerlingen van de afdeling orthopedie bedanken voor het meewerken aan dit onderzoek. De
beoordeling van mijn behaalde VAD-A verslag is te vinden in bijlage 1. Ik wens u veel leesplezier toe!
Met vriendelijke groet,
Sam Dol
SAMENVATTING
Op de afdeling orthopedie in het Noordwest Ziekenhuis (NWZ) in Alkmaar ontbreekt momenteel een
eenduidige werkwijze voor verpleegkunde studenten met betrekking tot het correct toepassen van
ergonomische principes tijdens het werk. Dit gebrek aan structuur leidt bij meerdere studenten tot fysieke
klachten, zowel op de werkvloer als daarnaast. Om dit probleem uit te werken is een mixed-methods
onderzoek uitgevoerd met zowel literatuur- als praktijkonderzoek. Het literatuuronderzoek laat zien dat
ergonomische scholingsprogramma’s, het gebruik van zowel motorische als niet-motorische
hulpmiddelen en gecombineerde interventies een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van fysieke
overbelasting bij zorgverleners. Daarnaast blijven trainingen in til- en verplaatsingstechnieken, evenals
begeleiding en supervisie door verpleegkundigen essentieel voor een veilige en ergonomisch
verantwoorde werkomgeving. Uit praktijkonderzoek blijkt dat de verpleegkunde studenten nog
onvoldoende structurele ondersteuning ontvangen bij het toepassen van ergonomische principes en
geven aan dat zij onder andere een scholing over ergonomisch werken en feedback op de werkvloer
belangrijke interventies vinden. In de conclusie wordt de onderzoeksvraag beantwoord op basis van de
verkregen resultaten en zijn aanbevelingen geformuleerd.
3
, INHOUDSOPGAVE
Voorwoord ........................................................................................................................................... 3
Samenvatting ....................................................................................................................................... 3
Inhoudsopgave..................................................................................................................................... 4
Inleiding ............................................................................................................................................... 7
Leeswijzer ........................................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 1: Probleemanalyse ............................................................................................................. 8
1.1 Praktijkomschrijving .................................................................................................................... 8
1.2 Probleemomschrijving ................................................................................................................. 8
1.3 Huidige situatie ........................................................................................................................... 9
1.4 Theoretisch kader ........................................................................................................................ 9
1.4.1 Fysieke overbelasting ............................................................................................................ 9
1.4.2 Ergonomisch werken ........................................................................................................... 10
1.4.3 Wet- en regelgeving ............................................................................................................. 10
1.4.4 Verpleegkundige relevantie ................................................................................................. 11
1.4.5 Maatschappelijke relevantie ................................................................................................ 12
1.5 Probleemstelling ....................................................................................................................... 12
1.6 Doelstelling ............................................................................................................................... 12
1.7 Onderzoeksvraag & deelvragen .................................................................................................. 12
Onderzoeksvraag ........................................................................................................................ 12
Deelvraag 1 ................................................................................................................................. 13
Deelvraag 2 ................................................................................................................................. 13
Deelvraag 3 ................................................................................................................................. 13
Hoofdstuk 2: methode ........................................................................................................................ 13
2.1 Literatuuronderzoek .................................................................................................................. 13
2.1.1 Dataverzameling ................................................................................................................. 13
2.1.2 Searchstring ....................................................................................................................... 14
2.1.3 In-/exclusiecriteria .............................................................................................................. 14
2.1.4 Data-analyse ...................................................................................................................... 14
4
