à empirist : alle kennis is afkomstig uit ervaringen
John Locke is een indirect realist :
Wij nemen de buitenwereld waar via de ideeën / indrukken in
onze geest
- je geest begint leeg en wordt gevuld door ervaringen ‘tabula rasa’
2 bronnen van ervaring :
1. Zintuiglijke waarneming
2. Reflectie
1. Zintuiglijke waarneming ‘simpel idea’ simpele, enkelvoudige
waarnemingen
( vb : kleuren, geuren, smaken )
2. Reflectie ‘complex idea’ analyseren van waarnemingen, nadenken
over concepten, oorzaak en gevolg, waarnemingen van binnenuit
( vb : 1+1=2 / ‘hoera weekend!’ )
2. reflectie
0
Extern object ( buitenwereld
1. Zintuiglijke )
waarneming
Realisme :
buitenwereld bestaat
wij kennen deze wereld zoals hij is
Locke : indirect realist
wij nemen de buitenwereld waar via de ideeën/indrukken in onze geest
George Berkeley ( 1685 – 1753 )
empirist
Berkeley gelooft objecten alleen bestaan als ze door iemand worden
waargenomen. Als niemand het waarneemt kan het volgens Berkeley niet gezien
worden als een materieel object.
Ik neem het idee Neem ik niet waar
waar à mag ik ook niet
à dit bestaat zeker aannemen!
, Berkeley :
- geen realist
- ( spiritualist : geest )
- idealisme : alleen ideeën bestaan
Subjectief idealisme :
problemen: banaan in de koelkast, bestaat de banaan dan nog wel?
Stabiliteit buitenwereld, delen we de wereld wel?
solipsisme
Objectief idealisme :
Objecten blijven bestaan, zelfs als er geen menselijke waarneming is omdat :
God neemt alles voortdurend waar
Hierdoor :
problemen : god nemen we niet waar??
Bij Berkeley bestaat er geen verschil meer tussen schijn en werkelijkheid, omdat
alles wat bestaat, moet ook bestaan in de geest als waarneming. Er is verder
geen materiële wereld buiten de waarneming wat je ziet is de werkelijkheid.
Objectiviteit, subjectiviteit & intersubjectiviteit: