⋆
]]
⋆
PB0512: Gezondheidspsychologie
Samenvatting Hoofdstuk 1 en 2
⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆
[ Gezondheidspsychologie [
_ Samenvatting – Revisiegids
PB0512
Modulecode:
Gezondheidspsychologie
Modulenaam:
Open Universiteit
Instelling:
Hoofdstuk 1 en 2
Inhoud:
Nederlands
Taal:
Gebruik deze samenvatting als studiehulp. Richt je op begrijpen, niet op uit het
hoofd leren.
Samenvatting | PB0512 | Open Universiteit
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
1 Hoofdstuk 1: Overzicht van psychologie en gezondheid 5
1.1 Nu en verleden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.1 Historische doodsoorzaken (17e–19e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.2 Daling infectieziekten (eind 19e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.3 Huidige voornaamste gezondheidsproblemen . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2 Historisch perspectief: fysiologie, ziekteprocessen en de geest (mind) . . . . . . . 5
1.2.1 Vroegste opvattingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2.2 Grieken en Romeinen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.3 Middeleeuwen (5e–15e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.4 Renaissance (14e–15e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.5 18e en 19e eeuw: wetenschappelijke groei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.3 Risicofactoren voor ziekte en sterfte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.4 Gezondheidsbevordering: goed gezondheidsgedrag . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.5 Persoonlijkheid en ziekte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.6 Historische rol van psychologie in de geneeskunde . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.6.1 Freud en conversiehysterie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.6.2 Gedragsgeneeskunde en gezondheidspsychologie (vanaf de jaren 1970) . . . 8
1.7 Huidig perspectief: het biopsychosociaal model . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.7.1 Perspectieven: levensloop en gender . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.8 Gerelateerde wetenschappelijke velden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.9 Onderzoeksmethoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.1 Theorie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Pagina 2 van 18
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
1.9.2 Variabelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.3 Experiment (RCT) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.4 Non-experimentele methoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.9.5 Retrospectief en prospectief onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.9.6 Ontwikkelingsbenaderingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10 Genetisch onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10.1 Basisconcepten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10.2 Tweelingsstudies en adoptiestudies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.10.3 Ziekten gelinkt aan genen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.10.4 Epigenetica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
2 Hoofdstuk 2: Fysieke systemen van het lichaam 12
2.1 Het zenuwstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.1 Neuronen en neurotransmissie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.2 Centraal zenuwstelsel (CZS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.3 Perifeer zenuwstelsel (PZS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2 Het endocrien systeem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2.1 Opbouw en werking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2.2 Overige klieren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3 Het spijsverteringsstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.1 Functie en route . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.2 Aandoeningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.3 Metabolisme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.4 Het ademhalingsstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.4.1 Functies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.4.2 Verdedigingsmechanismen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5 Het cardiovasculaire stelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5.1 Opbouw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Pagina 3 van 18
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
2.5.2 Bloeddruk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5.3 Bloedsamenstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
2.5.4 Aandoeningen cardiovasculair stelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
2.6 Het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.1 Antigenen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.2 Organen van het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.3 Twee immuunprocessen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.4 Ontwikkelingsperspectief van het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . 18
2.6.5 Leefstijl, stress en immuunfunctie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
2.6.6 Auto-immuunziekten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Pagina 4 van 18
,1 van 54
Hoofdstuk 1
Overzicht van psychologie en gezondheid
Gebaseerd op Antonovsky
Nu en verleden
In de 17e, 18e en 19e eeuw overleden mensen voornamelijk door 2 soorten ziektes: dieet en infectie.
Voornamelijk door een gebrek aan vitamine B2, gekarakteriseerd door bloedarmoede, verlamming en
wegkwijnen. Infectieziekten voornamelijk bacteriën of virussen in het lichaam.
Infectieziekten zijn tegenwoordig nog lijdend.
In 1842 veroorzaakte TBC (tuberculoses of consumption) 22% van de sterfgevallen.
Tegen het einde van de 19e eeuw zakte het aantal sterfgevallen door infectieziektes met 60%. Dit kwam
voornamelijk door preventieve maatregelen zoals verbeterde persoonlijke hygiëne, grotere resistentie door
verbeterde voeding en publieke gezondheid maatregelen zoals water zuivering en riolering.
De voornaamste gezondheidsproblemen en oorzaken van sterfte tegenwoordig zijn chronische ziektes,
degeneratieve ziektes zoals hart problemen, kanker en beroertes. Verantwoordelijk voor meer dan de helft van
alle sterfgevallen. Mensen worden ouder en chronische ziektes ontwikkelen zich met leeftijd. Ten tweede de
groei van industrialisatie vergroot stress en blootstelling aan schadelijke chemicaliën.
Bij kinderen en adolescenten is de voornaamste sterfte oorzaak blessure door ongeluk, gevolgd door suïcide,
kanker en cardiovasculaire ziektes.
Historisch perspectief, fysiologie, ziekte processen en verstand (mind)
Heel vroeger: geesten.
Trephination: gaten in schedel om de kwade geesten eruit te krijgen.
Grieken en Romeinen:
Hippocrates: vader van medisch. Humoral Theory, het lichaam heeft 4 typen vloeistof, genaamd humors, als
deze in balans zijn dan ben je gezond. Goede voeding en beweging.
Plato: lichaam en geest zijn 2 seperatate entiteiten.
ook al kunnen we geconceptualiseerd lichaam en geest scheiden, is de vraag of ze onafhankelijk van elkaar
functioneren. De kwestie van hun relatie wordt “mind/body problem” genoemd.
Galen, 2e eeuw AD, desecteerde dieren en localiseerde ziektes.
Middeleeuwen:
5e – 15e eeuw
De invloed van de kerk was enorm in deze tijd op het stilstaan van de medische wetenschap. Dissectie op mens
en dier werd als godslastering beschouwd.
Renaissance (hergeboorte):
14e en 15e eeuw.
Overgang van ‘god-centered’ naar ‘human-centered’ visie.
Descartes (17e eeuw) innovaties:
1. Beschrijft het lichaam als een machine en mechanismen hoe actie en sensatie ontstaan.
2. Lichaam en geest zijn aprt, maar communiceren met elkaar door de pineal gland, een orgaan in het brein.
3. dieren hebben geen ziel, zde ziel van mensen verlaat het lichaam bij de dood.
In de 18e en 19e eeuw groeide kennis in wetenschap en medische wetenschap snel, geholpen door
verbeteringen in de microscoop en het gebruik van dissectie bij autopsies.
, 2 van 54
Humoral theory werd verworpen, nieuwe theorie: Biomedical model.
Alle fysiologische ziekten of problemen kunnen verklaard worden verstoringen in fysiologische processen welke
het resultaat zijn van blessures, biochemische disbalans, infecties en dergelijke. Het biomedische model
veronderstelt dat ziekte een kwelling van het lichaam is staat apart van het fysiologische en sociale proces van
de geest.
(Sir William Osler, laat 19e eeuw invloed geest-> stress)
Bereikt: Polio, mazelen, vaccins
Verbeteringen nodig:
Medische kosten stijgen en blijven stijgen, nieuwe benaderingen nodig ter verbetering van de gezondheid van
mensen. De ‘persoon’ als een uniek individu is niet meegenomen in het biomedische model.
Leefstijl: verbeteringen in persoonlijke hygiene, dieet.
Risicofactoren geassocieerd met gezondheidsproblemen (geen causaal verband):
- Biologische (zoals genen)
- Gedragsmatige (zoals roken, saturated vet.)
US, 5 leidende doodsoorzaken:
1.Hart ziekte; roken, dieet hoog cholesterol, obesitas, gebrek aan beweging
2.Kanker; roken, hoog alcoholgebruik, dieet
3.Beroerte; roken, dieet hoog cholesterol, gebrek aan beweging
4.COPD; roken
5.Ongelukken; alcohol/drugs, geen riem
Good health practices:
- Slaap 7 a 8 uur
- Ontbijt zowat elke dag
- Zelden tussen maaltijden door eten
- Zit ongeveer op juiste gewicht (bmi)
- Niet roken
- Zelden alcohol drinken
- Regelmatig bewegen
Studie Breslow 1972 en 1983: betere gezondheid
Waarom doen mensen niet altijd wat goed voor ze is:
- korte termijn bevrediging
- sociale druk
- niet bewust van gevaren of hoe gedrag te veranderen
Persoonlijkheid en ziekte
Persoonlijkheid: cognitie, affect of gedrag van een persoon welke redelijk stabiel zijn over tijd en situaties.
- Laag niveau conscientieus: neigen eerder sterven (cardiovasculair)
- Hoog niveau positieve emoties; neigen langer leven
- Hoog niveau depressie, angst, vijandigheid, pessimisme; neigen eerder sterven (hart)
Rol psychologie naar voren:
Freud -> conversion hysteria zoals glove anesthesia. Leidde tot de ontwikkeling van psychosomatische
medische wetenschap in de jaren 1930.
Dit veld bekijkt tegenwoordig de relatie tussen psychologisch en sociale factoren, biologische en fysiologische
functies en de ontwikkeling en koers van ziekte.
Sinds de jaren 1970: ‘behavioral medicine’ en ‘health psychology’.
behavioral medicine: interdisciplinair, conditionering, biofeedback (operant).
health psychology: 4 doelen:
- Promoten en behouden van gezondheid
- Preventie en behandelen ziekte
- Identificeren van oorzaken en diagnostische correlatie van gezondheid, ziekte en gerelateerde disfuncie
- Analyseren en verbeteren van gezondheid systemen en beleid
Huidig perspectief
Biopsychosociale model.
]]
⋆
PB0512: Gezondheidspsychologie
Samenvatting Hoofdstuk 1 en 2
⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆ ⋄ ⋆
[ Gezondheidspsychologie [
_ Samenvatting – Revisiegids
PB0512
Modulecode:
Gezondheidspsychologie
Modulenaam:
Open Universiteit
Instelling:
Hoofdstuk 1 en 2
Inhoud:
Nederlands
Taal:
Gebruik deze samenvatting als studiehulp. Richt je op begrijpen, niet op uit het
hoofd leren.
Samenvatting | PB0512 | Open Universiteit
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
1 Hoofdstuk 1: Overzicht van psychologie en gezondheid 5
1.1 Nu en verleden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.1 Historische doodsoorzaken (17e–19e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.2 Daling infectieziekten (eind 19e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.1.3 Huidige voornaamste gezondheidsproblemen . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2 Historisch perspectief: fysiologie, ziekteprocessen en de geest (mind) . . . . . . . 5
1.2.1 Vroegste opvattingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2.2 Grieken en Romeinen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.3 Middeleeuwen (5e–15e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.4 Renaissance (14e–15e eeuw) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.2.5 18e en 19e eeuw: wetenschappelijke groei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.3 Risicofactoren voor ziekte en sterfte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1.4 Gezondheidsbevordering: goed gezondheidsgedrag . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.5 Persoonlijkheid en ziekte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.6 Historische rol van psychologie in de geneeskunde . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
1.6.1 Freud en conversiehysterie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.6.2 Gedragsgeneeskunde en gezondheidspsychologie (vanaf de jaren 1970) . . . 8
1.7 Huidig perspectief: het biopsychosociaal model . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.7.1 Perspectieven: levensloop en gender . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.8 Gerelateerde wetenschappelijke velden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
1.9 Onderzoeksmethoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.1 Theorie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Pagina 2 van 18
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
1.9.2 Variabelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.3 Experiment (RCT) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.9.4 Non-experimentele methoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.9.5 Retrospectief en prospectief onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.9.6 Ontwikkelingsbenaderingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10 Genetisch onderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10.1 Basisconcepten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
1.10.2 Tweelingsstudies en adoptiestudies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.10.3 Ziekten gelinkt aan genen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
1.10.4 Epigenetica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
2 Hoofdstuk 2: Fysieke systemen van het lichaam 12
2.1 Het zenuwstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.1 Neuronen en neurotransmissie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.2 Centraal zenuwstelsel (CZS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
2.1.3 Perifeer zenuwstelsel (PZS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2 Het endocrien systeem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2.1 Opbouw en werking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2.2.2 Overige klieren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3 Het spijsverteringsstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.1 Functie en route . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.2 Aandoeningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.3.3 Metabolisme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.4 Het ademhalingsstelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.4.1 Functies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.4.2 Verdedigingsmechanismen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5 Het cardiovasculaire stelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5.1 Opbouw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Pagina 3 van 18
,PB0512 | Gezondheidspsychologie Samenvatting H1 & H2
2.5.2 Bloeddruk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.5.3 Bloedsamenstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
2.5.4 Aandoeningen cardiovasculair stelsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
2.6 Het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.1 Antigenen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.2 Organen van het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.3 Twee immuunprocessen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
2.6.4 Ontwikkelingsperspectief van het immuunsysteem . . . . . . . . . . . . . . 18
2.6.5 Leefstijl, stress en immuunfunctie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
2.6.6 Auto-immuunziekten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Pagina 4 van 18
,1 van 54
Hoofdstuk 1
Overzicht van psychologie en gezondheid
Gebaseerd op Antonovsky
Nu en verleden
In de 17e, 18e en 19e eeuw overleden mensen voornamelijk door 2 soorten ziektes: dieet en infectie.
Voornamelijk door een gebrek aan vitamine B2, gekarakteriseerd door bloedarmoede, verlamming en
wegkwijnen. Infectieziekten voornamelijk bacteriën of virussen in het lichaam.
Infectieziekten zijn tegenwoordig nog lijdend.
In 1842 veroorzaakte TBC (tuberculoses of consumption) 22% van de sterfgevallen.
Tegen het einde van de 19e eeuw zakte het aantal sterfgevallen door infectieziektes met 60%. Dit kwam
voornamelijk door preventieve maatregelen zoals verbeterde persoonlijke hygiëne, grotere resistentie door
verbeterde voeding en publieke gezondheid maatregelen zoals water zuivering en riolering.
De voornaamste gezondheidsproblemen en oorzaken van sterfte tegenwoordig zijn chronische ziektes,
degeneratieve ziektes zoals hart problemen, kanker en beroertes. Verantwoordelijk voor meer dan de helft van
alle sterfgevallen. Mensen worden ouder en chronische ziektes ontwikkelen zich met leeftijd. Ten tweede de
groei van industrialisatie vergroot stress en blootstelling aan schadelijke chemicaliën.
Bij kinderen en adolescenten is de voornaamste sterfte oorzaak blessure door ongeluk, gevolgd door suïcide,
kanker en cardiovasculaire ziektes.
Historisch perspectief, fysiologie, ziekte processen en verstand (mind)
Heel vroeger: geesten.
Trephination: gaten in schedel om de kwade geesten eruit te krijgen.
Grieken en Romeinen:
Hippocrates: vader van medisch. Humoral Theory, het lichaam heeft 4 typen vloeistof, genaamd humors, als
deze in balans zijn dan ben je gezond. Goede voeding en beweging.
Plato: lichaam en geest zijn 2 seperatate entiteiten.
ook al kunnen we geconceptualiseerd lichaam en geest scheiden, is de vraag of ze onafhankelijk van elkaar
functioneren. De kwestie van hun relatie wordt “mind/body problem” genoemd.
Galen, 2e eeuw AD, desecteerde dieren en localiseerde ziektes.
Middeleeuwen:
5e – 15e eeuw
De invloed van de kerk was enorm in deze tijd op het stilstaan van de medische wetenschap. Dissectie op mens
en dier werd als godslastering beschouwd.
Renaissance (hergeboorte):
14e en 15e eeuw.
Overgang van ‘god-centered’ naar ‘human-centered’ visie.
Descartes (17e eeuw) innovaties:
1. Beschrijft het lichaam als een machine en mechanismen hoe actie en sensatie ontstaan.
2. Lichaam en geest zijn aprt, maar communiceren met elkaar door de pineal gland, een orgaan in het brein.
3. dieren hebben geen ziel, zde ziel van mensen verlaat het lichaam bij de dood.
In de 18e en 19e eeuw groeide kennis in wetenschap en medische wetenschap snel, geholpen door
verbeteringen in de microscoop en het gebruik van dissectie bij autopsies.
, 2 van 54
Humoral theory werd verworpen, nieuwe theorie: Biomedical model.
Alle fysiologische ziekten of problemen kunnen verklaard worden verstoringen in fysiologische processen welke
het resultaat zijn van blessures, biochemische disbalans, infecties en dergelijke. Het biomedische model
veronderstelt dat ziekte een kwelling van het lichaam is staat apart van het fysiologische en sociale proces van
de geest.
(Sir William Osler, laat 19e eeuw invloed geest-> stress)
Bereikt: Polio, mazelen, vaccins
Verbeteringen nodig:
Medische kosten stijgen en blijven stijgen, nieuwe benaderingen nodig ter verbetering van de gezondheid van
mensen. De ‘persoon’ als een uniek individu is niet meegenomen in het biomedische model.
Leefstijl: verbeteringen in persoonlijke hygiene, dieet.
Risicofactoren geassocieerd met gezondheidsproblemen (geen causaal verband):
- Biologische (zoals genen)
- Gedragsmatige (zoals roken, saturated vet.)
US, 5 leidende doodsoorzaken:
1.Hart ziekte; roken, dieet hoog cholesterol, obesitas, gebrek aan beweging
2.Kanker; roken, hoog alcoholgebruik, dieet
3.Beroerte; roken, dieet hoog cholesterol, gebrek aan beweging
4.COPD; roken
5.Ongelukken; alcohol/drugs, geen riem
Good health practices:
- Slaap 7 a 8 uur
- Ontbijt zowat elke dag
- Zelden tussen maaltijden door eten
- Zit ongeveer op juiste gewicht (bmi)
- Niet roken
- Zelden alcohol drinken
- Regelmatig bewegen
Studie Breslow 1972 en 1983: betere gezondheid
Waarom doen mensen niet altijd wat goed voor ze is:
- korte termijn bevrediging
- sociale druk
- niet bewust van gevaren of hoe gedrag te veranderen
Persoonlijkheid en ziekte
Persoonlijkheid: cognitie, affect of gedrag van een persoon welke redelijk stabiel zijn over tijd en situaties.
- Laag niveau conscientieus: neigen eerder sterven (cardiovasculair)
- Hoog niveau positieve emoties; neigen langer leven
- Hoog niveau depressie, angst, vijandigheid, pessimisme; neigen eerder sterven (hart)
Rol psychologie naar voren:
Freud -> conversion hysteria zoals glove anesthesia. Leidde tot de ontwikkeling van psychosomatische
medische wetenschap in de jaren 1930.
Dit veld bekijkt tegenwoordig de relatie tussen psychologisch en sociale factoren, biologische en fysiologische
functies en de ontwikkeling en koers van ziekte.
Sinds de jaren 1970: ‘behavioral medicine’ en ‘health psychology’.
behavioral medicine: interdisciplinair, conditionering, biofeedback (operant).
health psychology: 4 doelen:
- Promoten en behouden van gezondheid
- Preventie en behandelen ziekte
- Identificeren van oorzaken en diagnostische correlatie van gezondheid, ziekte en gerelateerde disfuncie
- Analyseren en verbeteren van gezondheid systemen en beleid
Huidig perspectief
Biopsychosociale model.
