Burgerlijk procesrecht leereenheid 10: executie- en beslagrecht
Informatie Brightspace
Het executierecht bevat de regeling v.d. dwangmiddelen en de toepassing
daarvan; het is opgenomen in boek 2 Rv.
Het beslagrecht is een verzamelbegrip van diverse manieren van beslaglegging.
Algemene regels van executierecht
Bij beslagrecht moet u letten op de volgende punten:
1. Wat voor een soort beslag is het? Executoriaal of conservatoir.
2. Wat is het voorwerp van het beslag? Bijvoorbeeld: roerende zaken,
bankrekening.
3. Waar – op welke plaats – moet beslag worden gelegd? Dit is van belang
voor de competentie van de rechter.
4. De ‘aard’ van de beslaglegger. Bijvoorbeeld: huurder, verhuurder,
echtgenoot.
5. De ‘aard’ van de beslagene. Bijvoorbeeld: vreemdeling, derde.
Schematisch kan de verhouding tussen het executie- en beslagrecht als volgt
worden weergegeven:
Ad 1 en 2: hiervoor is een executoriale titel nodig.
Ad 3: hiervoor is in het algemeen verlof van de voorzieningenrechter van de
rechtbank nodig.
Executie op goederen die geen registergoederen zijn
hoe executoriaal beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn in zijn
werk gaat.
1. Betekening van de executoriale titel aan de schuldenaar (art. 430, derde
lid, Rv).
2. Deurwaardersexploot met bevel tot betaling binnen twee dagen. Deze
termijn kan door de voorzieningenrechter van de rechtbank worden verkort
(art. 439, eerste lid, Rv). Dit bevel is de eerste daad van executie.
Woonplaats moet worden gekozen ten kantore van de
, gerechtsdeurwaarder op straffe van nietigheid van het exploot of in
Nederland ten kantore van een advocaat (art. 439, derde lid, Rv).
Let op: in de praktijk geschieden betekening en bevel tot betaling bij
hetzelfde exploot.
3. Na de twee dagen wordt het beslag gelegd bij een proces-verbaal (art. 440
Rv; let op: sedert de invoering van de Wet van 3 juni 2020 tot wijziging
van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Faillissementswet
in verband met de herziening van het beslag- en executierecht dus niet
meer bij exploot.
4. Gelijktijdig met het exploot van beslaglegging (of uiterlijk op de volgende
dag) maakt de deurwaarder het proces-verbaal van artikel 443 Rv op. Zie
hieromtrent ook artikel 449 Rv.
5. Over de gerechtelijke bewaring handelen de artikelen 445 en 446 Rv.
6. Openbare verkoop van de inbeslaggenomen zaken (art. 462-474 Rv).
In beginsel mag de verkoop niet plaatshebben vóór vier weken te rekenen van de
dag van de betekening aan de geëxecuteerde van het proces-verbaal bedoeld in
art. 443 Rv (art. 462, eerste lid, Rv). Deze termijn kan ingevolge artikel 462,
tweede lid, Rv worden verkort.
Let op: indien de termijn niet in acht wordt genomen brengt dit geen nietigheid
van de verkoop of verval van het beslag met zich. Wel geschiedt dit ‘op straffe
van schadevergoeding’.
Conservatoir beslag onder de schuldenaar
Een schematisch overzicht van de verschillende stappen van het conservatoire
beslag onder de schuldenaar. Krachtens artikel 711 Rv kan dit beslag worden
gelegd op roerende zaken die geen registergoederen zijn en op rechten aan
toonder of order.
1. Ontstaan vordering: A maant B aan, B voldoet niet.
2. A vraagt verlof (conform art. 700, tweede lid, Rv bij verzoekschrift) aan de
voorzieningenrechter van de rechtbank ex artikel 711 Rv: ‘vrees voor
verduistering’.
3. De voorzieningenrechter verleent het verlof, na summier onderzoek. De
voorzieningenrechter bepaalt krachtens artikel 700, derde lid, Rv tevens de
termijn waarbinnen de eis in de hoofdzaak moet zijn ingesteld (ten minste
acht dagen).
4. De deurwaarder legt beslag conform artikel 702 Rv. Deze zogenaamde
schakelbepaling verwijst naar de artikelen waarin de feitelijke
beslaglegging door de deurwaarder bij executoriaal beslag is geregeld.
, 5. Eis in de hoofdzaak ingesteld.
6. Zodra de beslaglegger in de hoofdzaak een executoriale titel heeft
verkregen en deze voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden en de
verkregen titel is betekend, gaat het conservatoir beslag over in een
executoriaal beslag (art. 704, eerste lid, Rv).
7. Uitwinning: geschiedt op de wijze als aangegeven bij de artikelen 462-474
Rv.
Conservatoir beslag onder derden
Een schematisch overzicht van zowel het executoriale als het conservatoire
derdenbeslag.
Van conservatoir derdenbeslag op roerende zaak naar executoriale
derdenbeslag
Kennisclip derdenbeslag
Conservatoir maritaal beslag
, Let op: het maritaal beslag kan zowel worden gelegd door een der echtgenoten
als door een der geregistreerde partners. Het kan slechts worden gelegd met
verlof van de voorzieningenrechter van de rechtbank.
Indien nog geen verzoek in de hoofdzaak is gedaan, is de voorzieningenrechter,
aangewezen in artikel 700, eerste lid, Rv, bevoegd tot verlening van het verlof. Is
een zodanig verzoek wel al gedaan, dan geldt de afwijkende regel dat bevoegd is
de voorzieningenrechter van de rechtbank waarbij dat verzoek aanhangig is of
laatstelijk was (art. 768, tweede lid).
Het verlof tot het leggen van beslag wordt slechts verleend indien de verzoeker
aantoont dat er gegronde vrees voor verduistering van de goederen der
gemeenschap bestaat (art. 768, derde lid).
In tegenstelling tot de meeste conservatoire beslagen, strekt het maritaal beslag
niet (mede) tot verhaal van een geldvordering, of tot afgifte of levering, doch
slechts tot behoud van het gemene eigendom. Een maritaal beslag gaat dan ook
niet over in een executoriaal beslag, maar blijft, ook na de toewijzing van het
verzoek in de hoofdzaak, in conservatoire vorm gehandhaafd totdat het vervalt.
Het beslag vervalt zodra de goederen aan de andere echtgenoot (geregistreerde
partner) zijn toegedeeld of krachtens de verdeling aan de beslaglegger zijn
geleverd. Het beslag vervalt echter eveneens zodra het verzoek in de hoofdzaak
wordt ingetrokken.
Informatie Brightspace
Het executierecht bevat de regeling v.d. dwangmiddelen en de toepassing
daarvan; het is opgenomen in boek 2 Rv.
Het beslagrecht is een verzamelbegrip van diverse manieren van beslaglegging.
Algemene regels van executierecht
Bij beslagrecht moet u letten op de volgende punten:
1. Wat voor een soort beslag is het? Executoriaal of conservatoir.
2. Wat is het voorwerp van het beslag? Bijvoorbeeld: roerende zaken,
bankrekening.
3. Waar – op welke plaats – moet beslag worden gelegd? Dit is van belang
voor de competentie van de rechter.
4. De ‘aard’ van de beslaglegger. Bijvoorbeeld: huurder, verhuurder,
echtgenoot.
5. De ‘aard’ van de beslagene. Bijvoorbeeld: vreemdeling, derde.
Schematisch kan de verhouding tussen het executie- en beslagrecht als volgt
worden weergegeven:
Ad 1 en 2: hiervoor is een executoriale titel nodig.
Ad 3: hiervoor is in het algemeen verlof van de voorzieningenrechter van de
rechtbank nodig.
Executie op goederen die geen registergoederen zijn
hoe executoriaal beslag op roerende zaken die geen registergoederen zijn in zijn
werk gaat.
1. Betekening van de executoriale titel aan de schuldenaar (art. 430, derde
lid, Rv).
2. Deurwaardersexploot met bevel tot betaling binnen twee dagen. Deze
termijn kan door de voorzieningenrechter van de rechtbank worden verkort
(art. 439, eerste lid, Rv). Dit bevel is de eerste daad van executie.
Woonplaats moet worden gekozen ten kantore van de
, gerechtsdeurwaarder op straffe van nietigheid van het exploot of in
Nederland ten kantore van een advocaat (art. 439, derde lid, Rv).
Let op: in de praktijk geschieden betekening en bevel tot betaling bij
hetzelfde exploot.
3. Na de twee dagen wordt het beslag gelegd bij een proces-verbaal (art. 440
Rv; let op: sedert de invoering van de Wet van 3 juni 2020 tot wijziging
van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Faillissementswet
in verband met de herziening van het beslag- en executierecht dus niet
meer bij exploot.
4. Gelijktijdig met het exploot van beslaglegging (of uiterlijk op de volgende
dag) maakt de deurwaarder het proces-verbaal van artikel 443 Rv op. Zie
hieromtrent ook artikel 449 Rv.
5. Over de gerechtelijke bewaring handelen de artikelen 445 en 446 Rv.
6. Openbare verkoop van de inbeslaggenomen zaken (art. 462-474 Rv).
In beginsel mag de verkoop niet plaatshebben vóór vier weken te rekenen van de
dag van de betekening aan de geëxecuteerde van het proces-verbaal bedoeld in
art. 443 Rv (art. 462, eerste lid, Rv). Deze termijn kan ingevolge artikel 462,
tweede lid, Rv worden verkort.
Let op: indien de termijn niet in acht wordt genomen brengt dit geen nietigheid
van de verkoop of verval van het beslag met zich. Wel geschiedt dit ‘op straffe
van schadevergoeding’.
Conservatoir beslag onder de schuldenaar
Een schematisch overzicht van de verschillende stappen van het conservatoire
beslag onder de schuldenaar. Krachtens artikel 711 Rv kan dit beslag worden
gelegd op roerende zaken die geen registergoederen zijn en op rechten aan
toonder of order.
1. Ontstaan vordering: A maant B aan, B voldoet niet.
2. A vraagt verlof (conform art. 700, tweede lid, Rv bij verzoekschrift) aan de
voorzieningenrechter van de rechtbank ex artikel 711 Rv: ‘vrees voor
verduistering’.
3. De voorzieningenrechter verleent het verlof, na summier onderzoek. De
voorzieningenrechter bepaalt krachtens artikel 700, derde lid, Rv tevens de
termijn waarbinnen de eis in de hoofdzaak moet zijn ingesteld (ten minste
acht dagen).
4. De deurwaarder legt beslag conform artikel 702 Rv. Deze zogenaamde
schakelbepaling verwijst naar de artikelen waarin de feitelijke
beslaglegging door de deurwaarder bij executoriaal beslag is geregeld.
, 5. Eis in de hoofdzaak ingesteld.
6. Zodra de beslaglegger in de hoofdzaak een executoriale titel heeft
verkregen en deze voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden en de
verkregen titel is betekend, gaat het conservatoir beslag over in een
executoriaal beslag (art. 704, eerste lid, Rv).
7. Uitwinning: geschiedt op de wijze als aangegeven bij de artikelen 462-474
Rv.
Conservatoir beslag onder derden
Een schematisch overzicht van zowel het executoriale als het conservatoire
derdenbeslag.
Van conservatoir derdenbeslag op roerende zaak naar executoriale
derdenbeslag
Kennisclip derdenbeslag
Conservatoir maritaal beslag
, Let op: het maritaal beslag kan zowel worden gelegd door een der echtgenoten
als door een der geregistreerde partners. Het kan slechts worden gelegd met
verlof van de voorzieningenrechter van de rechtbank.
Indien nog geen verzoek in de hoofdzaak is gedaan, is de voorzieningenrechter,
aangewezen in artikel 700, eerste lid, Rv, bevoegd tot verlening van het verlof. Is
een zodanig verzoek wel al gedaan, dan geldt de afwijkende regel dat bevoegd is
de voorzieningenrechter van de rechtbank waarbij dat verzoek aanhangig is of
laatstelijk was (art. 768, tweede lid).
Het verlof tot het leggen van beslag wordt slechts verleend indien de verzoeker
aantoont dat er gegronde vrees voor verduistering van de goederen der
gemeenschap bestaat (art. 768, derde lid).
In tegenstelling tot de meeste conservatoire beslagen, strekt het maritaal beslag
niet (mede) tot verhaal van een geldvordering, of tot afgifte of levering, doch
slechts tot behoud van het gemene eigendom. Een maritaal beslag gaat dan ook
niet over in een executoriaal beslag, maar blijft, ook na de toewijzing van het
verzoek in de hoofdzaak, in conservatoire vorm gehandhaafd totdat het vervalt.
Het beslag vervalt zodra de goederen aan de andere echtgenoot (geregistreerde
partner) zijn toegedeeld of krachtens de verdeling aan de beslaglegger zijn
geleverd. Het beslag vervalt echter eveneens zodra het verzoek in de hoofdzaak
wordt ingetrokken.
