Psychologie begrippen hfst 1 t/m 15
Hoofdstuk 1 bladzijde 4 t/m 31
Psychologie: wetenschappelijke studie van gedrag en geest
Basic research: weerspiegelt de zoektocht naar kennis puur omwille van zichzelf
Applied research: ontworpen om specifieke, praktische problemen op te lossen
Generalized anxiety disorder: buitensporige onevenredige bezorgdheid over verschillende
aspecten van het leven
Mind-body dualism: scheiding van lichamelijke en geestelijke processen. De geest is de
spirituele eenheid die niet onder invloed staat van mechanische wetten→ Volgens Descartes
vond interactie plaats door middel van de pijnappelklier
Monisme: lichaam en geest zijn een. Geest is niet een aparte, spirituele eenheid→ Mentale
gebeurtenissen worden herleid tot lichamelijke processen: Thomas Hobbes
Empirisme: alle kennis wordt empirisch verkregen, door het verstand→ observatie is een
meer valide benadering van kennis dan de rede: John Locke
Structuralisme: analyseren van basiselementen van de hersenen
Functionalisme: bestuderen van de functie van gedrag
Psychodynamisch perspectief: zoekt naar oorzaken van gedrag binnen de innerlijke
werking van onze persoonlijkheid→ onbewuste processen.
Psychoanalyse: analyse van interne en met name onbewuste psychologische krachten→
Freud behandelde zijn patiënten door hypnose
Verdedigingsmechanisme: psychologische technieken die helpen omgaan met angst en
pijn van traumatische gebeurtenissen
Object relatie theorie: eerdere ervaringen met verzorgers vormen de denkbeelden van
mensen. Dit kan onbewust de persoonsrelatie met anderen beïnvloeden.
Behavioural perspectief: richt zich op de externe omgeving die de gedragingen
beïnvloeden→ gedrag is bepaald door gewoontes uit eerdere levenservaringen en stimuli in
onze directe omgeving
Behaviorisme: onderzoek naar (waarneembaar) gedrag→ Watson: mensen zijn producten
van hun leerervaringen
Cognitieve behaviorisme: stelt dat leerervaringen en de omgeving onze verwachtingen en
andere gedachten beïnvloeden, en dat onze gedachten op hun beurt beïnvloeden hoe wij
ons gedragen
Humanisme: benadrukte de vrije wil, persoonlijke groei en de poging om betekenis te
vinden in iemands bestaan
Positive psychology movement: de nadruk leggen op de studie van menselijke krachten,
ontplooiing en optimaal leven
Cognitieve perspectief: onderzoekt de aard van de geest en hoe mentale processen het
gedrag beïnvloeden
Gestalt psychologie: onderzoeken hoe elementen van een ervaring georganiseerd zijn tot
een geheel (=gestalt) → het geheel is groter dan de som der delen
Cognitieve psychologie: studie van mentale processen
Cognitieve neurowetenschappen: gebruiken hiervoor elektrische opnames van
breinactiviteit terwijl mensen cognitieve taken uitvoeren. Er wordt hierbij onderzocht hoe het
brein werkt tijdens cognitieve taken zoals taal leren en geheugen vormen
Sociaal-cultureel perspectief: onderzoeken hoe de sociale omgeving en cultuur ons
gedrag, onze gedachten en onze gevoelens beïnvloeden
, Cultuur: heeft normen en waarden, bestaat uit een grote groep mensen en wordt
doorgegeven in generaties→ socialisatie
Normen: zijn (ongeschreven) regels die bepalen welk gedrag aanvaardbaar is en welke niet
en wat er verwacht wordt door leden van de groep
Behaviour genetics: de studie die kijkt naar of en hoe behavioristische neigingen worden
beïnvloed door genetische factoren
Cross-cultural psychology: onderzoekt hoe cultuur wordt overgedragen op haar leden en
onderzoekt psychologische overeenkomsten en verschillen tussen mensen uit diverse
culturen
Individualist: nadruk op persoonlijke doelen en handelt naar eigen belangen
Collectivist: individuele belangen worden aan de kant gezet, het groepsbelang is belangrijk
Biologische perspectief: onderzoeken hoe het brein processen en andere lichamelijke
functies van ons gedrag reguleert
Behavioural neuroscience: onderzoekt hersenprocessen en andere fysiologische functies
die ten grondslag liggen aan ons gedrag, zintuiglijke ervaringen, emoties en gedachten
Natuurlijke selectie: individuen die een geërfde eigenschap bezitten waardoor ze voordeel
hebben ten opzichte van anderen. Ze hebben hierdoor een grotere kans op overleven en
zullen deze eigenschappen doorgeven aan hun nakomelingen
Evolutionary psychology: een groeiende discipline die probeert te verklaren hoe de
evolutie het moderne menselijke gedrag heeft gevormd
Hoofdstuk 2 bladzijde 38 t/m 75
Hypothese: een specifieke verwachting over een bepaald fenomeen
Theorie: een reeks formele verklaringen die verklaren hoe en waarom bepaalde
gebeurtenissen met elkaar verband houden
Variabele: een karakteristiek of factor die kan verschillen
Operationele definitie: definieert een variabele in termen van de specifieke procedures die
worden gebruikt om haar te produceren of te meten
Unobtrusive measure: registreert gedrag op zodanige wijze dat de deelnemers zich er niet
van bewust zijn dat zij worden geobserveerd
Archival measure: record of document dat al bestaat
Beschrijvend onderzoek: kijken hoe dieren/mensen zich gedragen in een natuurlijke
setting
Case study: bestuderen van zeldzaamheden→ nadelen: moeilijk, algemene oorzaak en
generalisatie
Natuurlijke observatie: gedrag observeren in een natuurlijke setting
Survey-onderzoek: informatie over een onderwerp verkrijgen door het afnemen van heel
veel vragenlijsten/interviews
Populatie: alle personen waarover we een conclusie willen trekken
Sample: een deelverzameling van individuen getrokken uit de grotere populatie
Representative sample: reflecteert de belangrijke karakteristieken uit de populatie
Correlatie onderzoek: meten van associaties tussen gebeurtenissen
Correlatiecoëfficiënt: een statistische waarde die de richting en de sterkte van het verband
tussen twee variabelen aangeeft
Positieve correlatie: X omhoog → Y omhoog
Negatieve correlatie: X omhoog → Y omlaag of geen relatie
Hoofdstuk 1 bladzijde 4 t/m 31
Psychologie: wetenschappelijke studie van gedrag en geest
Basic research: weerspiegelt de zoektocht naar kennis puur omwille van zichzelf
Applied research: ontworpen om specifieke, praktische problemen op te lossen
Generalized anxiety disorder: buitensporige onevenredige bezorgdheid over verschillende
aspecten van het leven
Mind-body dualism: scheiding van lichamelijke en geestelijke processen. De geest is de
spirituele eenheid die niet onder invloed staat van mechanische wetten→ Volgens Descartes
vond interactie plaats door middel van de pijnappelklier
Monisme: lichaam en geest zijn een. Geest is niet een aparte, spirituele eenheid→ Mentale
gebeurtenissen worden herleid tot lichamelijke processen: Thomas Hobbes
Empirisme: alle kennis wordt empirisch verkregen, door het verstand→ observatie is een
meer valide benadering van kennis dan de rede: John Locke
Structuralisme: analyseren van basiselementen van de hersenen
Functionalisme: bestuderen van de functie van gedrag
Psychodynamisch perspectief: zoekt naar oorzaken van gedrag binnen de innerlijke
werking van onze persoonlijkheid→ onbewuste processen.
Psychoanalyse: analyse van interne en met name onbewuste psychologische krachten→
Freud behandelde zijn patiënten door hypnose
Verdedigingsmechanisme: psychologische technieken die helpen omgaan met angst en
pijn van traumatische gebeurtenissen
Object relatie theorie: eerdere ervaringen met verzorgers vormen de denkbeelden van
mensen. Dit kan onbewust de persoonsrelatie met anderen beïnvloeden.
Behavioural perspectief: richt zich op de externe omgeving die de gedragingen
beïnvloeden→ gedrag is bepaald door gewoontes uit eerdere levenservaringen en stimuli in
onze directe omgeving
Behaviorisme: onderzoek naar (waarneembaar) gedrag→ Watson: mensen zijn producten
van hun leerervaringen
Cognitieve behaviorisme: stelt dat leerervaringen en de omgeving onze verwachtingen en
andere gedachten beïnvloeden, en dat onze gedachten op hun beurt beïnvloeden hoe wij
ons gedragen
Humanisme: benadrukte de vrije wil, persoonlijke groei en de poging om betekenis te
vinden in iemands bestaan
Positive psychology movement: de nadruk leggen op de studie van menselijke krachten,
ontplooiing en optimaal leven
Cognitieve perspectief: onderzoekt de aard van de geest en hoe mentale processen het
gedrag beïnvloeden
Gestalt psychologie: onderzoeken hoe elementen van een ervaring georganiseerd zijn tot
een geheel (=gestalt) → het geheel is groter dan de som der delen
Cognitieve psychologie: studie van mentale processen
Cognitieve neurowetenschappen: gebruiken hiervoor elektrische opnames van
breinactiviteit terwijl mensen cognitieve taken uitvoeren. Er wordt hierbij onderzocht hoe het
brein werkt tijdens cognitieve taken zoals taal leren en geheugen vormen
Sociaal-cultureel perspectief: onderzoeken hoe de sociale omgeving en cultuur ons
gedrag, onze gedachten en onze gevoelens beïnvloeden
, Cultuur: heeft normen en waarden, bestaat uit een grote groep mensen en wordt
doorgegeven in generaties→ socialisatie
Normen: zijn (ongeschreven) regels die bepalen welk gedrag aanvaardbaar is en welke niet
en wat er verwacht wordt door leden van de groep
Behaviour genetics: de studie die kijkt naar of en hoe behavioristische neigingen worden
beïnvloed door genetische factoren
Cross-cultural psychology: onderzoekt hoe cultuur wordt overgedragen op haar leden en
onderzoekt psychologische overeenkomsten en verschillen tussen mensen uit diverse
culturen
Individualist: nadruk op persoonlijke doelen en handelt naar eigen belangen
Collectivist: individuele belangen worden aan de kant gezet, het groepsbelang is belangrijk
Biologische perspectief: onderzoeken hoe het brein processen en andere lichamelijke
functies van ons gedrag reguleert
Behavioural neuroscience: onderzoekt hersenprocessen en andere fysiologische functies
die ten grondslag liggen aan ons gedrag, zintuiglijke ervaringen, emoties en gedachten
Natuurlijke selectie: individuen die een geërfde eigenschap bezitten waardoor ze voordeel
hebben ten opzichte van anderen. Ze hebben hierdoor een grotere kans op overleven en
zullen deze eigenschappen doorgeven aan hun nakomelingen
Evolutionary psychology: een groeiende discipline die probeert te verklaren hoe de
evolutie het moderne menselijke gedrag heeft gevormd
Hoofdstuk 2 bladzijde 38 t/m 75
Hypothese: een specifieke verwachting over een bepaald fenomeen
Theorie: een reeks formele verklaringen die verklaren hoe en waarom bepaalde
gebeurtenissen met elkaar verband houden
Variabele: een karakteristiek of factor die kan verschillen
Operationele definitie: definieert een variabele in termen van de specifieke procedures die
worden gebruikt om haar te produceren of te meten
Unobtrusive measure: registreert gedrag op zodanige wijze dat de deelnemers zich er niet
van bewust zijn dat zij worden geobserveerd
Archival measure: record of document dat al bestaat
Beschrijvend onderzoek: kijken hoe dieren/mensen zich gedragen in een natuurlijke
setting
Case study: bestuderen van zeldzaamheden→ nadelen: moeilijk, algemene oorzaak en
generalisatie
Natuurlijke observatie: gedrag observeren in een natuurlijke setting
Survey-onderzoek: informatie over een onderwerp verkrijgen door het afnemen van heel
veel vragenlijsten/interviews
Populatie: alle personen waarover we een conclusie willen trekken
Sample: een deelverzameling van individuen getrokken uit de grotere populatie
Representative sample: reflecteert de belangrijke karakteristieken uit de populatie
Correlatie onderzoek: meten van associaties tussen gebeurtenissen
Correlatiecoëfficiënt: een statistische waarde die de richting en de sterkte van het verband
tussen twee variabelen aangeeft
Positieve correlatie: X omhoog → Y omhoog
Negatieve correlatie: X omhoog → Y omlaag of geen relatie
