Gedragsverandering
in gezinnen
Bronvermelding:
Titel: Gedragsverandering in gezinnen: Cognitieve gedrags- en
systeemtherapie
Achtste, volledig herziene druk
Auteur: Prof. Dr. Alfred Lange
Uitgever: Martinus Nijhoff
ISBN: 90 6890 586 4
Aantal pagina’s boek: 670
Aantal hoofdstukken boek: 16
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2006 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per email aan .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Achtergronden van het model
Hoofdstuk 1 Het gezin als systeem; de ontwikkeling van een begrippenkader pag. 3
Hoofdstuk 2 De stromingen en hun geschiedenis pag. 7
Hoofdstuk 3 Tien basisstrategieën pag. 9
Hoofdstuk 4 Het behandelingsmodel: timing, fasering en integratie pag. 17
Deel 2 Technieken
Hoofdstuk 5 Aanmelding en taxatie pag. 19
Hoofdstuk 6 Microanalyse van een taxatiezitting met een heel gezin pag. 22
Hoofdstuk 7 Registratie: de eerste stap naar zelfcontrole pag. 25
Hoofdstuk 8 Congruente interventies tijdens de therapiezitting pag. 27
Hoofdstuk 9 Congruente opdrachten, ofwel huiswerk pag. 31
Hoofdstuk 10 Paradoxale adviezen en suggesties pag. 37
Hoofdstuk 11 Therapeutische symbolen en rituelen pag. 41
Deel 3 Specifieke problemen
Hoofdstuk 12 Problemen uit het verleden: verdriet, trauma’s en ballast uit het pag. 42
gezin van herkomst
Hoofdstuk 13 Opvoedingsproblemen pag. 47
Hoofdstuk 14 Seksuele problemen pag. 52
Hoofdstuk 15 Scheiding en scheiding op proef pag. 55
Hoofdstuk 16 Verstoorde gezinsverhoudingen, psychische stoornissen en pag. 59
gezinstherapie. De stand van zaken in het onderzoek.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels ! 2
Bron: Gedragsverandering in gezinnen – Prof. Dr. Alfred Lange
, Hoofdstuk 1 Het gezin als systeem; de ontwikkeling van een
begrippenkader
1.1 De geschiedenis van de systeembenadering
Vroeger werden mensen individueel behandeld, tot men erachter kwam dat er dan soms
vervelende bijverschijnselen in het gezin ontstonden. Daarom werden vervolgens hele
gezinnen of echtparen uitgenodigd voor gesprekken en stonden de interacties tussen de
mensen centraal. De general system theorie is een metatheorie die belangrijk is voor
systeembenadering voor gezinstherapie omdat men zich hiermee bewust wordt van de
circulaire processen die zich in groepen afspelen. Het gezin kan op vele manieren als
systeem beschouwd worden.
1.2 Systeembenadering: een praktijkvoorbeeld
In dit voorbeeld heeft de 9-jarige Roel verschillende problemen, zoals niet naar school willen,
verlegen zijn, buikpijn hebben, etc. De ouders hebben beiden een verschillende
opvoedingsstijl en steunen elkaar daar niet in. Samen met andere aspecten in het gezin heeft
dit effect op het hele gezin en versterkt dit de problemen van zowel Roel als zijn ouders.
1.3 Niveaus van systemen
De therapeut gaat alle verhoudingen in het gezin apart bekijken en analyseren om zo een
totaalbeeld te krijgen van hoe het gezin functioneert. Gezinstherapie is een vorm van
behandeling waarin het hele gezin in sociale context wordt betrokken.
1.3.1 Het individuele gezinslid als eenheid
Medische oorzaken moeten uitgesloten worden voordat er verder gekeken wordt. Dus laten
testen is een goed idee. Ook wanneer ouders hierop aandringen is het verstandig dit voor hen
te doen om discussies uit de weg te gaan. Hierna kan verder gewerkt worden met het gezin.
1.3.2 Dyadische subsystemen
Het systeem tussen twee mensen is het kleinste sociale systeem. Binnen een gezin bestaan
verschillende dyadische subsystemen, zoals: vader-moeder, moeder-zoon en vader-zoon.
1.3.3 Het gehele gezin als systeem
Roel wekt ergernis op bij zijn ouders, maar wanneer moeder vervolgens toegeeft baalt vader
daarvan. Hij reageert zijn woede weer af op Roel, wat de problemen van Roel versterkt en de
band tussen de ouders niet ten goede komt. Zo reageren alle leden van het gezin op elkaar.
1.3.4 Het gezin en zijn omgeving als systeem
Er kan thuis bijvoorbeeld een andere cultuur hangen dan op school, waardoor een kind tussen
twee vuren kan raken. Er moet dan naar een oplossing of compromis gezocht worden.
Cultuurproblemen hebben vaak een ecologische systeembenadering nodig waarbij veel
aandacht voor de natuurlijke omgeving van een gezin is.
1.3.5 Flexibiliteit in de eenheid van behandeling
Doordat je bij gezinstherapie op verschillende niveaus kan ingrijpen is het een flexibele
benadering. Het is niet nodig om steeds met het hele gezin te komen, maar bijvoorbeeld juist
met die mensen uit het subsysteem waar op dat moment de aandacht op gevestigd is.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels ! 3
Bron: Gedragsverandering in gezinnen – Prof. Dr. Alfred Lange
in gezinnen
Bronvermelding:
Titel: Gedragsverandering in gezinnen: Cognitieve gedrags- en
systeemtherapie
Achtste, volledig herziene druk
Auteur: Prof. Dr. Alfred Lange
Uitgever: Martinus Nijhoff
ISBN: 90 6890 586 4
Aantal pagina’s boek: 670
Aantal hoofdstukken boek: 16
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel
nastreeft. Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden altijd aan
het bijbehorende studieboek erbij te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel worden diverse
verwijzingen gemaakt naar het studieboek op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2006 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden.
De uitgever van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen
kan je je wenden per email aan .
,Inhoudsopgave
Deel 1 Achtergronden van het model
Hoofdstuk 1 Het gezin als systeem; de ontwikkeling van een begrippenkader pag. 3
Hoofdstuk 2 De stromingen en hun geschiedenis pag. 7
Hoofdstuk 3 Tien basisstrategieën pag. 9
Hoofdstuk 4 Het behandelingsmodel: timing, fasering en integratie pag. 17
Deel 2 Technieken
Hoofdstuk 5 Aanmelding en taxatie pag. 19
Hoofdstuk 6 Microanalyse van een taxatiezitting met een heel gezin pag. 22
Hoofdstuk 7 Registratie: de eerste stap naar zelfcontrole pag. 25
Hoofdstuk 8 Congruente interventies tijdens de therapiezitting pag. 27
Hoofdstuk 9 Congruente opdrachten, ofwel huiswerk pag. 31
Hoofdstuk 10 Paradoxale adviezen en suggesties pag. 37
Hoofdstuk 11 Therapeutische symbolen en rituelen pag. 41
Deel 3 Specifieke problemen
Hoofdstuk 12 Problemen uit het verleden: verdriet, trauma’s en ballast uit het pag. 42
gezin van herkomst
Hoofdstuk 13 Opvoedingsproblemen pag. 47
Hoofdstuk 14 Seksuele problemen pag. 52
Hoofdstuk 15 Scheiding en scheiding op proef pag. 55
Hoofdstuk 16 Verstoorde gezinsverhoudingen, psychische stoornissen en pag. 59
gezinstherapie. De stand van zaken in het onderzoek.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels ! 2
Bron: Gedragsverandering in gezinnen – Prof. Dr. Alfred Lange
, Hoofdstuk 1 Het gezin als systeem; de ontwikkeling van een
begrippenkader
1.1 De geschiedenis van de systeembenadering
Vroeger werden mensen individueel behandeld, tot men erachter kwam dat er dan soms
vervelende bijverschijnselen in het gezin ontstonden. Daarom werden vervolgens hele
gezinnen of echtparen uitgenodigd voor gesprekken en stonden de interacties tussen de
mensen centraal. De general system theorie is een metatheorie die belangrijk is voor
systeembenadering voor gezinstherapie omdat men zich hiermee bewust wordt van de
circulaire processen die zich in groepen afspelen. Het gezin kan op vele manieren als
systeem beschouwd worden.
1.2 Systeembenadering: een praktijkvoorbeeld
In dit voorbeeld heeft de 9-jarige Roel verschillende problemen, zoals niet naar school willen,
verlegen zijn, buikpijn hebben, etc. De ouders hebben beiden een verschillende
opvoedingsstijl en steunen elkaar daar niet in. Samen met andere aspecten in het gezin heeft
dit effect op het hele gezin en versterkt dit de problemen van zowel Roel als zijn ouders.
1.3 Niveaus van systemen
De therapeut gaat alle verhoudingen in het gezin apart bekijken en analyseren om zo een
totaalbeeld te krijgen van hoe het gezin functioneert. Gezinstherapie is een vorm van
behandeling waarin het hele gezin in sociale context wordt betrokken.
1.3.1 Het individuele gezinslid als eenheid
Medische oorzaken moeten uitgesloten worden voordat er verder gekeken wordt. Dus laten
testen is een goed idee. Ook wanneer ouders hierop aandringen is het verstandig dit voor hen
te doen om discussies uit de weg te gaan. Hierna kan verder gewerkt worden met het gezin.
1.3.2 Dyadische subsystemen
Het systeem tussen twee mensen is het kleinste sociale systeem. Binnen een gezin bestaan
verschillende dyadische subsystemen, zoals: vader-moeder, moeder-zoon en vader-zoon.
1.3.3 Het gehele gezin als systeem
Roel wekt ergernis op bij zijn ouders, maar wanneer moeder vervolgens toegeeft baalt vader
daarvan. Hij reageert zijn woede weer af op Roel, wat de problemen van Roel versterkt en de
band tussen de ouders niet ten goede komt. Zo reageren alle leden van het gezin op elkaar.
1.3.4 Het gezin en zijn omgeving als systeem
Er kan thuis bijvoorbeeld een andere cultuur hangen dan op school, waardoor een kind tussen
twee vuren kan raken. Er moet dan naar een oplossing of compromis gezocht worden.
Cultuurproblemen hebben vaak een ecologische systeembenadering nodig waarbij veel
aandacht voor de natuurlijke omgeving van een gezin is.
1.3.5 Flexibiliteit in de eenheid van behandeling
Doordat je bij gezinstherapie op verschillende niveaus kan ingrijpen is het een flexibele
benadering. Het is niet nodig om steeds met het hele gezin te komen, maar bijvoorbeeld juist
met die mensen uit het subsysteem waar op dat moment de aandacht op gevestigd is.
www.studentsonly.nl Voor de beste uittreksels ! 3
Bron: Gedragsverandering in gezinnen – Prof. Dr. Alfred Lange
