De overheid moet (in zaken als de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in
Groningen) leren van ervaringen die zijn opgedaan met de afwikkeling van
massaschade in een civielrechtelijke context en meer werk maken van
collectieve afwikkelingstrajecten.
Motivatie: Finale geschilbeslechting is een uitgangspunt in het bestuursrecht
De Awb is opnieuw vormgegeven zodat de bestuursrechter niet alleen een
onrechtmatig besluit kan vernietigen maar daadwerkelijk aan finale
geschilbeslechting kan doen. Om deze reden is bijvoorbeeld de bestuurlijke lus in
het leven geroepen. Een ander middel zou een rechterlijk afwikkelingstraject
kunnen zijn waarbij alle belanghebbenden worden meegenomen. Dit past binnen
de geest van de wet en de intentie van de wetgever.
Motivatie: Er is sprake van ongelijkheid bij schadevergoeding in het privaat- en
bestuursrecht.
Indien het bestuursorgaan kiest van zijn private bevoegdheid gebruik te maken
kunnen de benadeelden een collectieve afwikkeling starten. Indien het
bestuursorgaan eenzelfde handeling uitvoert op basis van het publiekrecht is dit
niet mogelijk. Hierdoor worden de belanghebbenden benadeeld in hun
rechtspositie. Dit is strijdig met het gelijkheidsbeginsel.
Kanttekening Het bestuursprocesrecht verzet zich tegen collectieve
afwikkelingstrajecten.
De rechter toetst niet aan wetten in formele in. Dit zou een schending van artikel
120 van de Grondwet opleveren. De bestuursrechter toetst de beschikkingen op
o.a. evenredigheid. Middels exceptieve toetsing kan de hogere regelgeving buiten
toepassing worden gelaten wanneer het ook hier schort aan evenredigheid. Het is
echter de afgeleide beschikking die door de rechter kan worden vernietigd en
niet de hogere regelgeving. Een beschikking is een besluit gericht aan een
persoon of concrete groep. Wanneer een beschikking wordt vernietigd zal het
bestuur een nieuw besluit moeten nemen. Dit is een volledige heroverweging
waarbij alle aspecten van de belanghebbende(n) moeten worden meegenomen.
Een collectief afwikkelingstraject is simpelweg niet mogelijk omdat alle
vernietigde beschikkingen unieke gevallen zijn waarbij het bestuursorgaan
maatwerk moet leveren. Dit is noodzakelijk omdat ook tegen het besluit tot
afwikkeling ook vatbaar is voor rechtsmiddelen.
Kanttekening de WMCA richt zich op schadevergoeding, de Awb richt zich op
rechtsposities en zorgvuldige besluitvorming
In het bestuursrecht gaat het doorgaans om de bevoegdheden en besluiten van
bestuursorganen en de rechten en plichten van burgers jegens die organen. Het
nemen van besluiten is de bevoegdheid tot het eenzijdig in het leven roepen,
wijzigen of erkennen van rechten en plichten. De relatie tussen een burger en
een bestuursorgaan is wezenlijk anders dan die van private partijen. Een
collectieve afwikkeling waarbij alle private partijen eenzelfde schadevergoeding,
lees financiële compensatie, krijgen is passend binnen die privaatrechtelijke