AI en technologie in Beleid,
Communicatie en Organisatie
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Cascio & Montealegre (2016)...............................................................................................................................2
Hoorcollege 1.......................................................................................................................................................4
Allen (2009)..........................................................................................................................................................9
Hoorcollege 2.....................................................................................................................................................12
Week 2........................................................................................................................................................ 15
Yates (1989)........................................................................................................................................................15
Hoorcollege 3.....................................................................................................................................................17
Artikel Powell & Snellman (2004).......................................................................................................................20
Hoorcollege 4.....................................................................................................................................................24
Week 3........................................................................................................................................................ 27
Mazmanian, Orlikowski & Yates (2013).............................................................................................................27
Twenge, 2017.....................................................................................................................................................29
Hoorcollege 5.....................................................................................................................................................31
Bruns, H.C. & Long Lingo, E. (2024)....................................................................................................................35
Hoorcollege 6.....................................................................................................................................................40
Week 4........................................................................................................................................................ 43
Hurkmans, Bruns &Heusinkveld – workingpaper...............................................................................................43
Hoorcollege 7.....................................................................................................................................................47
Kellog et al., (2021)............................................................................................................................................53
Hoorcollege 8.....................................................................................................................................................57
Week 5........................................................................................................................................................ 62
Van den Broek et al., (2025)...............................................................................................................................62
Hoorcollege 9.....................................................................................................................................................65
Becker et al., (2025)............................................................................................................................................68
Lebovitz et al., (2022).........................................................................................................................................70
Hoorcollege 10...................................................................................................................................................73
,Week 6........................................................................................................................................................ 78
Dell’ Agua et al., (2023)......................................................................................................................................78
Hoorcollege 11...................................................................................................................................................81
Leveraging AI at Booking.com............................................................................................................................84
Responsiecollege................................................................................................................................................88
Week 1
Cascio & Montealegre (2016)
Samenvatting van het artikel
Het artikel beschrijft hoe technologische ontwikkelingen, en dan vooral ubiquitous
computing (alomtegenwoordige technologie), de manier waarop we werken en organisaties
zijn ingericht ingrijpend veranderen. Technologie is niet langer iets dat “naast” werk bestaat,
maar zit overal in verweven: in apparaten, processen, communicatie en zelfs in mensen
(bijvoorbeeld via wearables).
De auteurs benadrukken dat technologie niet automatisch goed of slecht is. De impact
hangt af van hoe organisaties technologie inzetten en managen. Ze formuleren drie
centrale lessen:
1. Technologie leidt tot “creatieve destructie” van banen
Nieuwe technologieën vernietigen bestaande banen, maar creëren ook nieuwe. Historisch
gezien verdwijnen banen niet voorgoed, maar veranderen ze. Wel ontstaat er tijdelijk
ongelijkheid: vooral midden- en routinematige banen verdwijnen, terwijl hooggeschoolde
banen groeien. Dit kan leiden tot onzekerheid, baanverlies en een kloof tussen groepen
werknemers.
2. Technologie kan mensen versterken óf beperken
Ubiquitous computing kan werk efficiënter, veiliger en interessanter maken, maar ook stress,
controle en burn-out veroorzaken.
Voorbeelden:
Elektronische monitoring kan helpen bij productiviteit, maar voelt snel als controle of
surveillance.
Robots kunnen mensen ondersteunen (cobots), maar worden ook gezien als concurrenten.
Wearables bieden nieuwe mogelijkheden voor training en kennisoverdracht, maar vervagen
de grens tussen werk en privé.
Cruciaal is of technologie wordt gebruikt met een ontwikkelingsgerichte (ondersteunende)
of controlegerichte (beperkende) insteek.
,3. Technologie verandert werk, concurrentie en organisaties fundamenteel
Technologie verandert niet alleen taken, maar ook rollen, relaties en samenwerking binnen
organisaties. Informatie is niet langer macht die alleen “bovenin” zit; iedereen heeft er
toegang toe. Dit vraagt om actief management, nieuwe vaardigheden en ethische keuzes.
Gevolgen voor talentmanagement
De auteurs laten zien dat technologie invloed heeft op zes klassieke HR-domeinen:
- Werkontwerp
- Personeelsplanning
- Werving & selectie
- Training & ontwikkeling
- Prestatie- en beloningsmanagement
- Loopbaanmanagement
Organisaties moeten in al deze gebieden nadenken over vragen rond privacy, autonomie,
rechtvaardigheid, stress en menselijkheid.
Conclusie
De kernboodschap:
Het draait niet om technologie zelf, maar om hoe mensen en organisaties ermee omgaan.
Succesvolle organisaties laten technologie doen waar machines goed in zijn, en laten
mensen doen waar mensen goed in zijn: creativiteit, empathie, moreel oordelen en omgaan
met ambiguïteit.
Begrippenlijst
Ubiquitous computing
Technologie die overal aanwezig is en continu data verzamelt en verwerkt (bijv.
smartphones, sensoren, wearables).
Creatieve destructie
Economisch proces waarbij nieuwe technologie oude banen vernietigt maar tegelijkertijd
nieuwe banen en industrieën creëert.
Big data
Zeer grote hoeveelheden gestructureerde en ongestructureerde data die met traditionele
methoden niet te analyseren zijn.
Elektronische monitoring
Het digitaal volgen en meten van werknemers (bijv. via GPS, e-mailmonitoring of
productiviteitssystemen).
Controle-gericht vs. ontwikkelingsgericht gebruik van technologie
, Controle-gericht: technologie wordt ingezet om toezicht te houden en te sturen.
Ontwikkelingsgericht: technologie ondersteunt leren, autonomie en groei.
Cobots (collaborative robots)
Robots die samenwerken met mensen in plaats van hen volledig te vervangen.
Wearable computing / wearables
Draagbare technologie zoals smartwatches, VR-brillen of slimme veiligheidsbrillen.
Werk-privé-integratie
Het vervagen van grenzen tussen werk en privé door constante connectiviteit.
Rolrelaties
De manier waarop taken en interacties tussen mensen (en machines) binnen een organisatie
zijn georganiseerd.
Talentmanagement
Alles wat organisaties doen om mensen aan te trekken, te ontwikkelen, te beoordelen en te
behouden.
Autonomie
De mate waarin werknemers zelf controle hebben over hun werk en beslissingen.
Burn-out
Psychische uitputting door langdurige stress, vaak versterkt door hoge controle en lage
autonomie.
Hoorcollege 1
Agenda
1. Overzicht van het vak AIT
2. Technologie en kernbegrippen
3. Technologie in organisaties
Overzicht van het vak AIT
Communicatie en Organisatie
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Cascio & Montealegre (2016)...............................................................................................................................2
Hoorcollege 1.......................................................................................................................................................4
Allen (2009)..........................................................................................................................................................9
Hoorcollege 2.....................................................................................................................................................12
Week 2........................................................................................................................................................ 15
Yates (1989)........................................................................................................................................................15
Hoorcollege 3.....................................................................................................................................................17
Artikel Powell & Snellman (2004).......................................................................................................................20
Hoorcollege 4.....................................................................................................................................................24
Week 3........................................................................................................................................................ 27
Mazmanian, Orlikowski & Yates (2013).............................................................................................................27
Twenge, 2017.....................................................................................................................................................29
Hoorcollege 5.....................................................................................................................................................31
Bruns, H.C. & Long Lingo, E. (2024)....................................................................................................................35
Hoorcollege 6.....................................................................................................................................................40
Week 4........................................................................................................................................................ 43
Hurkmans, Bruns &Heusinkveld – workingpaper...............................................................................................43
Hoorcollege 7.....................................................................................................................................................47
Kellog et al., (2021)............................................................................................................................................53
Hoorcollege 8.....................................................................................................................................................57
Week 5........................................................................................................................................................ 62
Van den Broek et al., (2025)...............................................................................................................................62
Hoorcollege 9.....................................................................................................................................................65
Becker et al., (2025)............................................................................................................................................68
Lebovitz et al., (2022).........................................................................................................................................70
Hoorcollege 10...................................................................................................................................................73
,Week 6........................................................................................................................................................ 78
Dell’ Agua et al., (2023)......................................................................................................................................78
Hoorcollege 11...................................................................................................................................................81
Leveraging AI at Booking.com............................................................................................................................84
Responsiecollege................................................................................................................................................88
Week 1
Cascio & Montealegre (2016)
Samenvatting van het artikel
Het artikel beschrijft hoe technologische ontwikkelingen, en dan vooral ubiquitous
computing (alomtegenwoordige technologie), de manier waarop we werken en organisaties
zijn ingericht ingrijpend veranderen. Technologie is niet langer iets dat “naast” werk bestaat,
maar zit overal in verweven: in apparaten, processen, communicatie en zelfs in mensen
(bijvoorbeeld via wearables).
De auteurs benadrukken dat technologie niet automatisch goed of slecht is. De impact
hangt af van hoe organisaties technologie inzetten en managen. Ze formuleren drie
centrale lessen:
1. Technologie leidt tot “creatieve destructie” van banen
Nieuwe technologieën vernietigen bestaande banen, maar creëren ook nieuwe. Historisch
gezien verdwijnen banen niet voorgoed, maar veranderen ze. Wel ontstaat er tijdelijk
ongelijkheid: vooral midden- en routinematige banen verdwijnen, terwijl hooggeschoolde
banen groeien. Dit kan leiden tot onzekerheid, baanverlies en een kloof tussen groepen
werknemers.
2. Technologie kan mensen versterken óf beperken
Ubiquitous computing kan werk efficiënter, veiliger en interessanter maken, maar ook stress,
controle en burn-out veroorzaken.
Voorbeelden:
Elektronische monitoring kan helpen bij productiviteit, maar voelt snel als controle of
surveillance.
Robots kunnen mensen ondersteunen (cobots), maar worden ook gezien als concurrenten.
Wearables bieden nieuwe mogelijkheden voor training en kennisoverdracht, maar vervagen
de grens tussen werk en privé.
Cruciaal is of technologie wordt gebruikt met een ontwikkelingsgerichte (ondersteunende)
of controlegerichte (beperkende) insteek.
,3. Technologie verandert werk, concurrentie en organisaties fundamenteel
Technologie verandert niet alleen taken, maar ook rollen, relaties en samenwerking binnen
organisaties. Informatie is niet langer macht die alleen “bovenin” zit; iedereen heeft er
toegang toe. Dit vraagt om actief management, nieuwe vaardigheden en ethische keuzes.
Gevolgen voor talentmanagement
De auteurs laten zien dat technologie invloed heeft op zes klassieke HR-domeinen:
- Werkontwerp
- Personeelsplanning
- Werving & selectie
- Training & ontwikkeling
- Prestatie- en beloningsmanagement
- Loopbaanmanagement
Organisaties moeten in al deze gebieden nadenken over vragen rond privacy, autonomie,
rechtvaardigheid, stress en menselijkheid.
Conclusie
De kernboodschap:
Het draait niet om technologie zelf, maar om hoe mensen en organisaties ermee omgaan.
Succesvolle organisaties laten technologie doen waar machines goed in zijn, en laten
mensen doen waar mensen goed in zijn: creativiteit, empathie, moreel oordelen en omgaan
met ambiguïteit.
Begrippenlijst
Ubiquitous computing
Technologie die overal aanwezig is en continu data verzamelt en verwerkt (bijv.
smartphones, sensoren, wearables).
Creatieve destructie
Economisch proces waarbij nieuwe technologie oude banen vernietigt maar tegelijkertijd
nieuwe banen en industrieën creëert.
Big data
Zeer grote hoeveelheden gestructureerde en ongestructureerde data die met traditionele
methoden niet te analyseren zijn.
Elektronische monitoring
Het digitaal volgen en meten van werknemers (bijv. via GPS, e-mailmonitoring of
productiviteitssystemen).
Controle-gericht vs. ontwikkelingsgericht gebruik van technologie
, Controle-gericht: technologie wordt ingezet om toezicht te houden en te sturen.
Ontwikkelingsgericht: technologie ondersteunt leren, autonomie en groei.
Cobots (collaborative robots)
Robots die samenwerken met mensen in plaats van hen volledig te vervangen.
Wearable computing / wearables
Draagbare technologie zoals smartwatches, VR-brillen of slimme veiligheidsbrillen.
Werk-privé-integratie
Het vervagen van grenzen tussen werk en privé door constante connectiviteit.
Rolrelaties
De manier waarop taken en interacties tussen mensen (en machines) binnen een organisatie
zijn georganiseerd.
Talentmanagement
Alles wat organisaties doen om mensen aan te trekken, te ontwikkelen, te beoordelen en te
behouden.
Autonomie
De mate waarin werknemers zelf controle hebben over hun werk en beslissingen.
Burn-out
Psychische uitputting door langdurige stress, vaak versterkt door hoge controle en lage
autonomie.
Hoorcollege 1
Agenda
1. Overzicht van het vak AIT
2. Technologie en kernbegrippen
3. Technologie in organisaties
Overzicht van het vak AIT
