OWG 8.1 - Gezond worden én blijven is zo simpel/
complex
1. Wat is public health
a. Geschiedenis
b. Verandering curatief en preventief?
2. Wat heeft Semmelweis betekend?
3. Wat doen we in NL om plublic health te bevorderen
4. Hoe beïnvloeden RAD (roken, alcohol, drugs) en obesitas de publieke
gezondheid en de zwangere?
5. Hoe gebruik je het ecologisch model en wat houdt het in?
6. Evolutie van de definitie van gezondheid en ziekte
7. Opdracht app -- verloskundig relerateerde app gezondheid
Wat is public health
Public health ➔ Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke
kansen op gezondheid, door collectieve interventies gericht op
gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering of ziektepreventie
Een officiële Engelse definitie van public health is 'the science and art of
preventing disease, prolonging life and promoting health through the
organized efforts of society' (Acheson 1988).
De drie P's van volksgezondheid:
- Prevention (preventie)
- Protection (bescherming)
- Promotion (promotie)
Dit zijn de kernfuncties van de volksgezondheid. De meeste loopbanen in
de volksgezondheid hebben te maken met het voorkomen van ziekten,
verwondingen of sterfgevallen, het beschermen van kwetsbare groepen en
het bevorderen van levensstijlen, acties en wetten die de gezondheid en
veiligheid kunnen verbeteren.
Geschiedenis Volksgezondheid in Nederland
1800-1850
Tot aan het eind van de 18e eeuw was er nauwelijks sprake van enige
overheidsbemoeienis op het gebied van volksgezondheid en welzijn. De
zorg voor zieken en armen werd overgelaten aan het particulier initiatief.
De hygiënische omstandigheden waaronder een groot deel van de
Nederlandse bevolking leefde waren slecht. Werklozen, weduwen,
invaliden en ouderen werden beschouwd als armen, werden aan hun lot
overgelaten en waren afhankelijk van de liefdadigheid van anderen.
Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werd voor het eerst erkend dat
volksgezondheid en armenzorg aandacht verdienden van de centrale
regering. Beide werden vanaf 1801 ondergebracht bij het ministerie van
Binnenlandse Zaken, en volksgezondheid werd opgenomen in de
grondwet.
Toch bleef de overheidsbemoeienis beperkt.
,1850-1900
Als gevolg van de opkomende industrialisatie ontstonden in de 2e helft
van de 19e eeuw sociale wantoestanden. Het ministerie van Binnenlandse
Zaken kwam in 1854 met de Armenwet en in 1865 met een aantal wetten
voor de beroepsuitoefening van artsen en apothekers en het
Staatstoezicht op de Geneeskunde. De regering hoopte zo een einde te
maken aan de epidemieën, die veel slachtoffers maakten en aan
kwakzalverij, die in de sociale armoede veel voorkwam.
1900-1950
In 1918 ontstond het departement van Arbeid. De afdeling
volksgezondheid en armenzorg van Binnenlandse Zaken werd gesplitst.
Volksgezondheid was volgens de bestuurders een vorm van staatszorg die
verwant was met de zorg voor arbeidsbelangen. In 1933 werd
volksgezondheid toebedeeld aan het nieuwe departement Sociale Zaken
en in 1951 bij het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid.
Binnenlandse Zaken behield de verantwoordelijkheid voor de armenzorg,
tot de instelling van het ministerie van Maatschappelijk Werk in 1952.
Tijdens de jaren dertig bleef de zorg voor zieken en armen vooral een zaak
van particuliere organisaties. Deze liefdadigheid, vaak georganiseerd
vanuit verzuilde levensbeschouwingen, bleef tot in de jaren zestig van de
vorige eeuw een belangrijke rol spelen in de maatschappelijke zorg,
welzijn en dienstverlening. Met de invoering van de Gezondheidswet
(1956), de Ziekenfondswet (1964) en de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (1967) kwam de overheidsbemoeienis met de
volksgezondheid op gang
1950-1982
In de ontwikkeling en profilering van het ministerie van Maatschappelijk
Werk en vanaf 1965 het ministerie van Cultuur, Recreatie en
Maatschappelijk Werk (CRM) heeft minister Marga Klompé een belangrijke
rol gespeeld. Zij heeft zich met korte tussenpozen vanaf 1956 tot 1971
beziggehouden met het welzijnsbeleid en heeft zich onder meer sterk
gemaakt voor de totstandkoming van de Algemene Bijstandswet (1965).
Het toenemende belang van de volksgezondheid binnen de rijksoverheid
werd duidelijk in 1971 bij de vorming van het nieuwe ministerie van
Volksgezondheid en Milieuhygiëne (VoMil). Lodewijk Stuyt werd de eerste
minister van volksgezondheid.
1982-heden
In 1982 werd het ministerie van Volksgezondheid en Milieuhygiëne
opgeheven en het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur
(WVC) opgericht. De samenhang tussen gezondheidszorg en
maatschappelijke dienstverlening was een van de argumenten om tot een
nieuw ministerie te komen. Maar ook dit ministerie bleef niet lang bestaan.
In 1994 werden de verschillende beleidsterreinen opnieuw verdeeld en
vormde de regering het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Voor het eerst in twaalf jaar kreeg volksgezondheid weer een minister.
, Semmelweis
Ignaz Semmelweis (1818–1865) was een Hongaarse arts uit Boedapest. Hij
werkte in het midden van de 19e eeuw in een ziekenhuis in Wenen, waar
hij zich specialiseerde in verloskunde (de zorg voor zwangere vrouwen en
bevallingen).
Ignaz Semmelweis (1818–1865) was een Hongaarse arts en
wetenschapper die wordt gezien als een pionier in infectiepreventie en
volksgezondheid. Zijn werk legde de basis voor het belang van hygiëne in
de medische zorg. Semmelweis werd geboren in 1818 in Boedapest,
Hongarije. Hij werkte als arts in het Allgemeines Krankenhaus in Wenen,
waar hij zich specialiseerde in verloskunde. Hij stond bekend om zijn
scherpe observatievermogen en wetenschappelijke aanpak.
Wat ontdekte en deed hij?
Semmelweis merkte op dat veel vrouwen in het ziekenhuis overleden aan
kraamvrouwenkoorts (puerperale sepsis), vooral op afdelingen waar artsen
werkten. Hij ontdekte dat artsen, nadat ze lijken hadden onderzocht,
zonder hun handen te wassen bevallende vrouwen onderzochten.
Hij stelde in 1847 voor dat artsen hun handen moesten wassen met een
chlooroplossing. Het resultaat: het sterftecijfer daalde enorm. Hij bewees
dat er “iets onzichtbaars” (wat we nu bacteriën noemen) via de handen
werd overgedragen.
Sterftecijfer met 90% gedaald.
Hoe werd er op hem gereageerd?
Semmelweis kreeg in zijn tijd weinig steun voor zijn theorie, omdat men
nog geen kennis had van bacteriën. Artsen voelden zich aangevallen en
verwierpen zijn ideeën. Pas later kreeg hij erkenning, toen bacteriologie
zich verder ontwikkelde.
Wat is het verband met public health?
Semmelweis’ ontdekking is een klassiek voorbeeld van:
1. Ziektepreventie: Door handen te wassen voorkwam hij de
verspreiding van dodelijke infecties.
2. Gezondheidsbescherming: Hij beschermde moeders tegen
ziekenhuisinfecties.
3. Publieke maatregelen: Hij pleitte voor een hygiënemaatregel
voor iedereen in het ziekenhuis — dus niet alleen voor
individuele patiënten.
4. evidence-based werken: beslissingen nemen op basis van
waarnemingen en resultaten
Zijn werk vormt de basis van:
complex
1. Wat is public health
a. Geschiedenis
b. Verandering curatief en preventief?
2. Wat heeft Semmelweis betekend?
3. Wat doen we in NL om plublic health te bevorderen
4. Hoe beïnvloeden RAD (roken, alcohol, drugs) en obesitas de publieke
gezondheid en de zwangere?
5. Hoe gebruik je het ecologisch model en wat houdt het in?
6. Evolutie van de definitie van gezondheid en ziekte
7. Opdracht app -- verloskundig relerateerde app gezondheid
Wat is public health
Public health ➔ Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke
kansen op gezondheid, door collectieve interventies gericht op
gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering of ziektepreventie
Een officiële Engelse definitie van public health is 'the science and art of
preventing disease, prolonging life and promoting health through the
organized efforts of society' (Acheson 1988).
De drie P's van volksgezondheid:
- Prevention (preventie)
- Protection (bescherming)
- Promotion (promotie)
Dit zijn de kernfuncties van de volksgezondheid. De meeste loopbanen in
de volksgezondheid hebben te maken met het voorkomen van ziekten,
verwondingen of sterfgevallen, het beschermen van kwetsbare groepen en
het bevorderen van levensstijlen, acties en wetten die de gezondheid en
veiligheid kunnen verbeteren.
Geschiedenis Volksgezondheid in Nederland
1800-1850
Tot aan het eind van de 18e eeuw was er nauwelijks sprake van enige
overheidsbemoeienis op het gebied van volksgezondheid en welzijn. De
zorg voor zieken en armen werd overgelaten aan het particulier initiatief.
De hygiënische omstandigheden waaronder een groot deel van de
Nederlandse bevolking leefde waren slecht. Werklozen, weduwen,
invaliden en ouderen werden beschouwd als armen, werden aan hun lot
overgelaten en waren afhankelijk van de liefdadigheid van anderen.
Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werd voor het eerst erkend dat
volksgezondheid en armenzorg aandacht verdienden van de centrale
regering. Beide werden vanaf 1801 ondergebracht bij het ministerie van
Binnenlandse Zaken, en volksgezondheid werd opgenomen in de
grondwet.
Toch bleef de overheidsbemoeienis beperkt.
,1850-1900
Als gevolg van de opkomende industrialisatie ontstonden in de 2e helft
van de 19e eeuw sociale wantoestanden. Het ministerie van Binnenlandse
Zaken kwam in 1854 met de Armenwet en in 1865 met een aantal wetten
voor de beroepsuitoefening van artsen en apothekers en het
Staatstoezicht op de Geneeskunde. De regering hoopte zo een einde te
maken aan de epidemieën, die veel slachtoffers maakten en aan
kwakzalverij, die in de sociale armoede veel voorkwam.
1900-1950
In 1918 ontstond het departement van Arbeid. De afdeling
volksgezondheid en armenzorg van Binnenlandse Zaken werd gesplitst.
Volksgezondheid was volgens de bestuurders een vorm van staatszorg die
verwant was met de zorg voor arbeidsbelangen. In 1933 werd
volksgezondheid toebedeeld aan het nieuwe departement Sociale Zaken
en in 1951 bij het ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid.
Binnenlandse Zaken behield de verantwoordelijkheid voor de armenzorg,
tot de instelling van het ministerie van Maatschappelijk Werk in 1952.
Tijdens de jaren dertig bleef de zorg voor zieken en armen vooral een zaak
van particuliere organisaties. Deze liefdadigheid, vaak georganiseerd
vanuit verzuilde levensbeschouwingen, bleef tot in de jaren zestig van de
vorige eeuw een belangrijke rol spelen in de maatschappelijke zorg,
welzijn en dienstverlening. Met de invoering van de Gezondheidswet
(1956), de Ziekenfondswet (1964) en de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (1967) kwam de overheidsbemoeienis met de
volksgezondheid op gang
1950-1982
In de ontwikkeling en profilering van het ministerie van Maatschappelijk
Werk en vanaf 1965 het ministerie van Cultuur, Recreatie en
Maatschappelijk Werk (CRM) heeft minister Marga Klompé een belangrijke
rol gespeeld. Zij heeft zich met korte tussenpozen vanaf 1956 tot 1971
beziggehouden met het welzijnsbeleid en heeft zich onder meer sterk
gemaakt voor de totstandkoming van de Algemene Bijstandswet (1965).
Het toenemende belang van de volksgezondheid binnen de rijksoverheid
werd duidelijk in 1971 bij de vorming van het nieuwe ministerie van
Volksgezondheid en Milieuhygiëne (VoMil). Lodewijk Stuyt werd de eerste
minister van volksgezondheid.
1982-heden
In 1982 werd het ministerie van Volksgezondheid en Milieuhygiëne
opgeheven en het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur
(WVC) opgericht. De samenhang tussen gezondheidszorg en
maatschappelijke dienstverlening was een van de argumenten om tot een
nieuw ministerie te komen. Maar ook dit ministerie bleef niet lang bestaan.
In 1994 werden de verschillende beleidsterreinen opnieuw verdeeld en
vormde de regering het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Voor het eerst in twaalf jaar kreeg volksgezondheid weer een minister.
, Semmelweis
Ignaz Semmelweis (1818–1865) was een Hongaarse arts uit Boedapest. Hij
werkte in het midden van de 19e eeuw in een ziekenhuis in Wenen, waar
hij zich specialiseerde in verloskunde (de zorg voor zwangere vrouwen en
bevallingen).
Ignaz Semmelweis (1818–1865) was een Hongaarse arts en
wetenschapper die wordt gezien als een pionier in infectiepreventie en
volksgezondheid. Zijn werk legde de basis voor het belang van hygiëne in
de medische zorg. Semmelweis werd geboren in 1818 in Boedapest,
Hongarije. Hij werkte als arts in het Allgemeines Krankenhaus in Wenen,
waar hij zich specialiseerde in verloskunde. Hij stond bekend om zijn
scherpe observatievermogen en wetenschappelijke aanpak.
Wat ontdekte en deed hij?
Semmelweis merkte op dat veel vrouwen in het ziekenhuis overleden aan
kraamvrouwenkoorts (puerperale sepsis), vooral op afdelingen waar artsen
werkten. Hij ontdekte dat artsen, nadat ze lijken hadden onderzocht,
zonder hun handen te wassen bevallende vrouwen onderzochten.
Hij stelde in 1847 voor dat artsen hun handen moesten wassen met een
chlooroplossing. Het resultaat: het sterftecijfer daalde enorm. Hij bewees
dat er “iets onzichtbaars” (wat we nu bacteriën noemen) via de handen
werd overgedragen.
Sterftecijfer met 90% gedaald.
Hoe werd er op hem gereageerd?
Semmelweis kreeg in zijn tijd weinig steun voor zijn theorie, omdat men
nog geen kennis had van bacteriën. Artsen voelden zich aangevallen en
verwierpen zijn ideeën. Pas later kreeg hij erkenning, toen bacteriologie
zich verder ontwikkelde.
Wat is het verband met public health?
Semmelweis’ ontdekking is een klassiek voorbeeld van:
1. Ziektepreventie: Door handen te wassen voorkwam hij de
verspreiding van dodelijke infecties.
2. Gezondheidsbescherming: Hij beschermde moeders tegen
ziekenhuisinfecties.
3. Publieke maatregelen: Hij pleitte voor een hygiënemaatregel
voor iedereen in het ziekenhuis — dus niet alleen voor
individuele patiënten.
4. evidence-based werken: beslissingen nemen op basis van
waarnemingen en resultaten
Zijn werk vormt de basis van:
