Samenvatting wat is onderzoek
Hoofdstuk 1
§1.1
Als je een probleem hebt of een vraag, gebruik je vaak onderzoekstechnieken om het
antwoord te vinden.
Je hebt een vraag geformuleerd en een methode bedacht.
Je hebt informatie verzameld.
Je hebt een antwoord op je vraag geformuleerd.
Je hebt je conclusie getrokken.
Kenmerken van een onderzoeker:
Houding: de houding moet onafhankelijk zijn, openheid van je onderzoek,
ontvankelijk voor commentaar, verantwoording afleggen voor je resultaten.
Kennis: kennis van methoden en kennis over het onderwerp.
Vaardigheid: vaardigheid in het doen van onderzoek.
§1.2 onderzoeksstromingen; paradigma’s
Fundamenteel:
Bij fundamenteel onderzoek zul je meestal vragen beantwoorden die niet primair gericht
zijn op toepassing in de praktijk; we noemen dat een kennisvraag. Een kennisvraag is een
vraag over een wetenschappelijke theorie die met behulp van fundamenteel onderzoek
wordt beantwoord en is vaak wetenschappelijk relevant.
Praktijkgericht:
Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meestal wel bezig met het oplossen van problemen
uit de praktijk; een praktijkvraag dus. Een praktijkvraag is afkomstig uit de dagelijkse
praktijk en heeft daarom een hogere maatschappelijke relevantie.
Kwalitatief:
Bij kwalitatieve methoden voert de onderzoeker onderzoek uit in het ‘veld’. Zo worden
‘onderzoekseenheden’ in de omgeving als geheel onderzocht. Dit wordt ook wel holisme
genoemd. Het verzamelen van gegevens is open en flexibel; er kan worden ingesprongen
op onverwachte situaties. (niet cijfermatige gegevens)
Kwantitatief:
Bij kwantitatieve methoden wordt gebruik gemaakt van cijfermatige informatie, gegevens
in cijfers over objecten, organisaties en personen. Vervolgens worden statistische
technieken gebruikt om een beschrijving van de resultaten te geven en om verwachtingen
over de resultaten te toetsen. Statistische technieken zijn de instrumenten van
kwantitatieve methoden. De onderzoeker neemt afstand van kenmerken van objecten of
eenheden van onderzoek door deze kenmerken een nummer toe te kennen en ze zo in een
bepaalde volgorde te zetten. (wel cijfermatige gegevens)
Triangulatie:
Tegenwoordig worden vaak verschillende kwalitatieve en kwantitatieve
dataverzamelingsmethoden gecombineerd om één probleemstelling te beantwoorden. De
probleemstelling wordt zo vanuit meerdere invalshoeken belicht. Meer dan 1 bron proberen
te pakken.
,Inductief:
Onderzoekers die inductieve methoden gebruiken, verrichten vaak kwalitatief onderzoek
waarbij ze werken vanuit het ‘bijzondere/specifieke’ naar het ‘algemene’. Iteratie leidt tot
een hogere kwaliteit van resultaten (vanwege de herhaling). Telkens worden de resultaten
gekoppeld aan eerder verkregen resultaten en zo ontstaan een theorie.
Deductief:
Bij deductief onderzoek formuleert de onderzoeker verwachtingen aan de hand van
theorieën en modellen. Hij verzamelt en analyseert gegevens om te kijken of de theorieën
standhouden. Er wordt gewerkt van ‘algemeen’ (de theorie) naar ‘bijzonder/specifiek’ (de
gegevens). Deductief onderzoek is dus theorietoetsend.
§1.3 stromingen in onderzoek
Empirisch-analytisch:
Deze stroming neemt afstand tot de onderzoekseenheden, net als in de onafhankelijke
onderzoekshouding. Met eenheden worden alle elementen bedoeld waarop je onderzoek
betrekking heeft.
Empirisch wil zeggen dat je onderzoek verricht door met behulp van een bepaalde
systematiek waar te nemen wat zich in de omgeving afspeelt. Een ander woord voor
omgeving is ‘werkelijkheid’. Deze stroming is analytisch omdat ze kritisch en rationeel naar
haar eigen resultaten kijkt.
De onderzoekers in deze stroming willen graag objectief onderzoek verrichten en de
onderzoeksituatie zo veel mogelijk beheersen. Ze laten daarbij niks aan het toeval over, ze
ontwerpen een onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is. Ze bekijken alle processen
in hun onderzoek rationeel. Er wordt veel fundamenteel onderzoek verricht. Favoriet is het
experiment en enquête. Kwantitatief en deductief dus.
Interpretatief:
Interpretatief betekent dat je op zoek bent naar de interpretatie, de uitleg die personen aan
een situatie geven, en niet slechts naar de ‘kale’ cijfers. Het onderzoek is kwalitatief en
inductief. Het type onderzoek in deze stroming is de gevalsstudie (ook wel casestudy).
Kritisch-emancipatorisch:
Deze stroming is niet kwantitatief of kwalitatief. Elke dataverzamelingsmethode kan
worden gebruikt behalve het experiment. Kritisch: betrokkenheid bij de samenleving,
praktijkgericht dus. Niet allen kritisch naar de maatschappij kijken, maar ook naar de eigen
onderzoeksresultaten. De onderzoekers in deze in deze stroming willen bijdragen aan
processen in de samenleving die de emancipatie van groepen bevorderen. De nadruk in
onderzoek ligt op observeren en ingrijpen.
§1.4 kwaliteitscriteria
Onafhankelijkheid:
Onafhankelijk van voorkeuren en meningen van betrokkenen. Ook onafhankelijkheid van
invloeden door de onderzoeker. Objectiviteit is bij kwalitatief onderzoek vaak moeilijk,
omdat je vaak betrokken ben bij de mensen of groepen die worden onderzocht. Daarom
moet onderzoek intersubjectief zijn: onderzoeken zijn het eens over de resultaten. Dat wil
zeggen dat als een andere onderzoeker hetzelfde onderzoek doet, vergelijkbare resultaten
er uit komen.
, Toetsbaarheid van uitspraken:
Dit is met name van toepassing bij kwantitatief onderzoek. De bedoeling van onderzoek in
juist om uitspraken te doen die getoetst kunnen worden. Dus geen uitspraken over zaken
die niet waar te nemen zijn, die niet zijn te controleren door ze te toetsen. Alle onderzoek
moet daarmee weerlegbaar zijn. Een goed onderzoek moet kunnen worden bevestigd of
weerlegd. Openbaarheid leidt er toe dat uitspraken opnieuw getest kunnen worden. Zo
wordt onderzoek repliceerbaar.
Betrouwbaarheid (kwalitieit):
Het onderzoek moet van goede kwaliteit zijn, omdat de resultaten worden gebruikt om
belangrijke beslissingen te nemen in een organisatie. Toevallige fouten in de opzet en de
uitvoering van een onderzoek kunnen de betrouwbaarheid aantasten. Betrouwbaarheid
speelt zowel in kwalitatief als kwantitatief onderzoek een belangrijke rol.
Informativiteit:
Het informatie gehalte van uitspraken moet maximaal zijn. Het is belangrijk dat je
nauwkeurig omschrijft wat je onderwerp is. Je moet goed aangeven:
Over welke situatie je uitspraak doet.
Binnen welke grenzen je onderzoek afspeelt.
Welke groep is betrokken en wie niet.
In welke periode het onderzoek zich afspeelt.
Wat het domein van het onderzoek is.
Generaliseerbaarheid:
Onderzoekers willen met hun resultaten uitspraken doen over een zo groot mogelijke groep
personen of situaties. Zij analyseren een specifiek deel van de ‘werkelijkheid’ en doen
daarover uitspraken. Bij statistische generalisatie wordt door middel van statistische testen
(kwantitatief) getoetst of een bepaald resultaat generaliseerbaar is. Kwalitatieve
onderzoekers streven vaak naar inhoudelijke generalisatie, dat is vergelijkbaarheid van de
resultaten in soortgelijke situaties.
Validiteit:
Validiteit hangt samen met de geldigheid en de zuiverheid van onderzoeksresultaten. We
willen zeker zijn dat bij het onderzoek geen systematische fouten zijn gemaakt.
Bij intern valide onderzoek kijk je naar de mate waarin onderzoek vrij is van systematische
fouten (meet je wat je wilt meten). De mate waarin de juiste conclusies getrokken kunnen
worden.
Bij extern valide onderzoek kijk je naar de mate waarin de uitkomsten van onderzoek geldig
zijn voor de onderzoekspopulatie en/of andere situaties.
Praktische criteria:
Een onderzoek moet efficiënt zijn (kosten in verhouding tot de resultaten moeten staan, het
tijdpad haalbaar is). Ook moet het onderzoek bruikbaar zijn.
Hoofdstuk 1
§1.1
Als je een probleem hebt of een vraag, gebruik je vaak onderzoekstechnieken om het
antwoord te vinden.
Je hebt een vraag geformuleerd en een methode bedacht.
Je hebt informatie verzameld.
Je hebt een antwoord op je vraag geformuleerd.
Je hebt je conclusie getrokken.
Kenmerken van een onderzoeker:
Houding: de houding moet onafhankelijk zijn, openheid van je onderzoek,
ontvankelijk voor commentaar, verantwoording afleggen voor je resultaten.
Kennis: kennis van methoden en kennis over het onderwerp.
Vaardigheid: vaardigheid in het doen van onderzoek.
§1.2 onderzoeksstromingen; paradigma’s
Fundamenteel:
Bij fundamenteel onderzoek zul je meestal vragen beantwoorden die niet primair gericht
zijn op toepassing in de praktijk; we noemen dat een kennisvraag. Een kennisvraag is een
vraag over een wetenschappelijke theorie die met behulp van fundamenteel onderzoek
wordt beantwoord en is vaak wetenschappelijk relevant.
Praktijkgericht:
Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meestal wel bezig met het oplossen van problemen
uit de praktijk; een praktijkvraag dus. Een praktijkvraag is afkomstig uit de dagelijkse
praktijk en heeft daarom een hogere maatschappelijke relevantie.
Kwalitatief:
Bij kwalitatieve methoden voert de onderzoeker onderzoek uit in het ‘veld’. Zo worden
‘onderzoekseenheden’ in de omgeving als geheel onderzocht. Dit wordt ook wel holisme
genoemd. Het verzamelen van gegevens is open en flexibel; er kan worden ingesprongen
op onverwachte situaties. (niet cijfermatige gegevens)
Kwantitatief:
Bij kwantitatieve methoden wordt gebruik gemaakt van cijfermatige informatie, gegevens
in cijfers over objecten, organisaties en personen. Vervolgens worden statistische
technieken gebruikt om een beschrijving van de resultaten te geven en om verwachtingen
over de resultaten te toetsen. Statistische technieken zijn de instrumenten van
kwantitatieve methoden. De onderzoeker neemt afstand van kenmerken van objecten of
eenheden van onderzoek door deze kenmerken een nummer toe te kennen en ze zo in een
bepaalde volgorde te zetten. (wel cijfermatige gegevens)
Triangulatie:
Tegenwoordig worden vaak verschillende kwalitatieve en kwantitatieve
dataverzamelingsmethoden gecombineerd om één probleemstelling te beantwoorden. De
probleemstelling wordt zo vanuit meerdere invalshoeken belicht. Meer dan 1 bron proberen
te pakken.
,Inductief:
Onderzoekers die inductieve methoden gebruiken, verrichten vaak kwalitatief onderzoek
waarbij ze werken vanuit het ‘bijzondere/specifieke’ naar het ‘algemene’. Iteratie leidt tot
een hogere kwaliteit van resultaten (vanwege de herhaling). Telkens worden de resultaten
gekoppeld aan eerder verkregen resultaten en zo ontstaan een theorie.
Deductief:
Bij deductief onderzoek formuleert de onderzoeker verwachtingen aan de hand van
theorieën en modellen. Hij verzamelt en analyseert gegevens om te kijken of de theorieën
standhouden. Er wordt gewerkt van ‘algemeen’ (de theorie) naar ‘bijzonder/specifiek’ (de
gegevens). Deductief onderzoek is dus theorietoetsend.
§1.3 stromingen in onderzoek
Empirisch-analytisch:
Deze stroming neemt afstand tot de onderzoekseenheden, net als in de onafhankelijke
onderzoekshouding. Met eenheden worden alle elementen bedoeld waarop je onderzoek
betrekking heeft.
Empirisch wil zeggen dat je onderzoek verricht door met behulp van een bepaalde
systematiek waar te nemen wat zich in de omgeving afspeelt. Een ander woord voor
omgeving is ‘werkelijkheid’. Deze stroming is analytisch omdat ze kritisch en rationeel naar
haar eigen resultaten kijkt.
De onderzoekers in deze stroming willen graag objectief onderzoek verrichten en de
onderzoeksituatie zo veel mogelijk beheersen. Ze laten daarbij niks aan het toeval over, ze
ontwerpen een onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is. Ze bekijken alle processen
in hun onderzoek rationeel. Er wordt veel fundamenteel onderzoek verricht. Favoriet is het
experiment en enquête. Kwantitatief en deductief dus.
Interpretatief:
Interpretatief betekent dat je op zoek bent naar de interpretatie, de uitleg die personen aan
een situatie geven, en niet slechts naar de ‘kale’ cijfers. Het onderzoek is kwalitatief en
inductief. Het type onderzoek in deze stroming is de gevalsstudie (ook wel casestudy).
Kritisch-emancipatorisch:
Deze stroming is niet kwantitatief of kwalitatief. Elke dataverzamelingsmethode kan
worden gebruikt behalve het experiment. Kritisch: betrokkenheid bij de samenleving,
praktijkgericht dus. Niet allen kritisch naar de maatschappij kijken, maar ook naar de eigen
onderzoeksresultaten. De onderzoekers in deze in deze stroming willen bijdragen aan
processen in de samenleving die de emancipatie van groepen bevorderen. De nadruk in
onderzoek ligt op observeren en ingrijpen.
§1.4 kwaliteitscriteria
Onafhankelijkheid:
Onafhankelijk van voorkeuren en meningen van betrokkenen. Ook onafhankelijkheid van
invloeden door de onderzoeker. Objectiviteit is bij kwalitatief onderzoek vaak moeilijk,
omdat je vaak betrokken ben bij de mensen of groepen die worden onderzocht. Daarom
moet onderzoek intersubjectief zijn: onderzoeken zijn het eens over de resultaten. Dat wil
zeggen dat als een andere onderzoeker hetzelfde onderzoek doet, vergelijkbare resultaten
er uit komen.
, Toetsbaarheid van uitspraken:
Dit is met name van toepassing bij kwantitatief onderzoek. De bedoeling van onderzoek in
juist om uitspraken te doen die getoetst kunnen worden. Dus geen uitspraken over zaken
die niet waar te nemen zijn, die niet zijn te controleren door ze te toetsen. Alle onderzoek
moet daarmee weerlegbaar zijn. Een goed onderzoek moet kunnen worden bevestigd of
weerlegd. Openbaarheid leidt er toe dat uitspraken opnieuw getest kunnen worden. Zo
wordt onderzoek repliceerbaar.
Betrouwbaarheid (kwalitieit):
Het onderzoek moet van goede kwaliteit zijn, omdat de resultaten worden gebruikt om
belangrijke beslissingen te nemen in een organisatie. Toevallige fouten in de opzet en de
uitvoering van een onderzoek kunnen de betrouwbaarheid aantasten. Betrouwbaarheid
speelt zowel in kwalitatief als kwantitatief onderzoek een belangrijke rol.
Informativiteit:
Het informatie gehalte van uitspraken moet maximaal zijn. Het is belangrijk dat je
nauwkeurig omschrijft wat je onderwerp is. Je moet goed aangeven:
Over welke situatie je uitspraak doet.
Binnen welke grenzen je onderzoek afspeelt.
Welke groep is betrokken en wie niet.
In welke periode het onderzoek zich afspeelt.
Wat het domein van het onderzoek is.
Generaliseerbaarheid:
Onderzoekers willen met hun resultaten uitspraken doen over een zo groot mogelijke groep
personen of situaties. Zij analyseren een specifiek deel van de ‘werkelijkheid’ en doen
daarover uitspraken. Bij statistische generalisatie wordt door middel van statistische testen
(kwantitatief) getoetst of een bepaald resultaat generaliseerbaar is. Kwalitatieve
onderzoekers streven vaak naar inhoudelijke generalisatie, dat is vergelijkbaarheid van de
resultaten in soortgelijke situaties.
Validiteit:
Validiteit hangt samen met de geldigheid en de zuiverheid van onderzoeksresultaten. We
willen zeker zijn dat bij het onderzoek geen systematische fouten zijn gemaakt.
Bij intern valide onderzoek kijk je naar de mate waarin onderzoek vrij is van systematische
fouten (meet je wat je wilt meten). De mate waarin de juiste conclusies getrokken kunnen
worden.
Bij extern valide onderzoek kijk je naar de mate waarin de uitkomsten van onderzoek geldig
zijn voor de onderzoekspopulatie en/of andere situaties.
Praktische criteria:
Een onderzoek moet efficiënt zijn (kosten in verhouding tot de resultaten moeten staan, het
tijdpad haalbaar is). Ook moet het onderzoek bruikbaar zijn.
