BESTUURSRECHT: RECHTSBESCHERMING
WEEK 1: GRONDSLAGEN VAN HET BESTUURSPROCESRECHT EN
BEVOEGDHEIDSVERDELING
Bevoegdheidsverdeling: absolute en relatieve competentie
Absolute competentie: eerste aanleg
[1] Volgens art. 8:1 lid 1 Awb kan een belanghebbende tegen een besluit beroep instellen bij de
bestuursrechter.
[2] Art. 8:6 lid 1 Awb geeft de hoofdregel: De rechtbank is bevoegd, tenzij er een bijzondere rechter
in eerste aanleg is aangewezen in hoofdstuk 2 van de bij de Awb behorende Bevoegdheidsregeling
Bestuursrechtspraak.
● Om welke wettelijke regeling gaat het in casu?
○ Indien de wettelijke regeling in hoofdstuk 2 van de Bevoegdheidsregeling wordt
genoemd, dan is die bijzondere rechter bevoegd.
○ Zo niet, dan is de rechtbank in eerste aanleg bevoegd.
Absolute competentie: hoger beroep
[1] Volgens art. 8:104 lid 1 Awb kan een belanghebbende tegen een besluit beroep instellen bij de
bestuursrechter.
[2] Art. 8:105 lid 1 Awb geeft de hoofdregel: De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
is bevoegd, tenzij er een bijzondere hogerberoepsrechter is aangewezen in hoofdstuk 4 van de bij de
Awb behorende Bevoegdheidsregeling Bestuursrechtspraak.
● Om welke wettelijke regeling gaat het in casu?
○ Indien de wettelijke regeling in hoofdstuk 4 van de Bevoegdheidsregeling wordt
genoemd, dan is die bijzondere hogerberoepsrechter bevoegd.
○ Zo niet, dan is de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevoegd.
Relatieve competentie
[1] Is het een besluit afkomstig van een bestuursorgaan van een lagere overheid (waterschap,
gemeente, provincie) [art. 8:7 lid 1 Awb]?
● Ja, het besluit is afkomstig van [bestuursorgaan] van [waterschap/gemeente/provincie]. Om
die reden is art. 8:7 lid 1 Awb van toepassing. Hieruit volgt dat de rechtbank binnen het
rechtsgebied waarvan het bestuursorgaan zijn zetel heeft, bevoegd is. De Wet op de
Rechterlijke Indeling geeft in art. 4 - 13 de arrondissmenten.
● Nee, zie stap [2].
[2] Is het een besluit afkomstig van een ander bestuursorgaan (centraal niveau; minister) [art.
8:7 lid 2 Awb]?
● Ja, het besluit is afkomstig van [bestuursorgaan]. Om die reden is art. 8:7 lid 2 Awb van
toepassing. Hieruit volgt dat de rechtbank binnen het rechtsgebied, waarvan de indiener van
het beroepschrift in Nederland zijn woonplaats heeft. De Wet op de Rechterlijke Indeling geeft
in art. 4 - 13 de arrondissmenten.
○ Indien de indiener geen woonplaats in Nederland heeft, is de rechtbank binnen het
rechtsgebied waarvan het bestuursorgaan zijn zetel heeft, bevoegd.
[3] Controleer art. 8:7 lid 3 Awb!
● Indien het gaat om een besluit als bedoeld in hoofdstuk 3 van de Bevoegdheidsregeling
bestuursrechtspraak, dan wordt afgeweken van de hoofdregels van art. 8:7 lid 1 en lid 2 Awb.
Dan is alleen die rechtbank bevoegd die in hoofdstuk 3 van de Bevoegdheidsregeling wordt
genoemd.