Probleem 5
Geplaatst kapitaal = het totaal bedrag van de waarde van de door die vennootschap uitgegeven aandelen
Nominaal kapitaal = het bedrag dat juridisch aan aandelen verbonden is, en feitelijk gelijk aan het geplaatste aandelenkapitaal
Koopoptie = recht tot koop van aandelen of winstbewijzen tegen een vooraf vastgestelde prijs (calloptie)
Putoptie = een recht tot verkoop van aandelen of winstbewijzen
Bloedverwanten in rechte lijn = (groot)ouders, (klein)kinderen van de belastingplichtige en zijn/haar partner
Aanverwanten in de rechte lijn = de partners van de eigen bloedverwanten in rechte lijn en de bloedverwanten in rechte lijn
van de partner
Afgezonderd particulier vermogen = een financiële constructie waarbij een persoon of familie geld afstaat aan een entiteit
zonder daar formeel (mede)eigenaar van te worden, maar waarbij deze persoon of familie feitelijk uiteindelijk wel de
opbrengsten van het vermogen geniet en/of het vermogen terugkrijgt
Subjectivering = vanuit het oogpunt van de belastingplichtige
Overdrachtsprijs = de tegenprestatie verminderd met de ten laste van de vervreemder komende kosten (art. 4.20 IB).
Verkrijgingsprijs = de tegenprestatie bij de verkrijging vermeerderd met de ten laste van de verkrijger gekomen kosten (art. 4.21
IB).
1. Wanneer zijn natuurlijke personen elkaars partner?
Bij de beoordeling of er sprake is van een aanmerkelijk belang kan het van belang zijn of twee personen partners zijn (art.
4.6 IB). De hoofdregel voor de kwalificatie als fiscaal partner is opgenomen in art. 5a AWR (i.c.m. art. 1a SW):
- Echtgenoten
- Geregistreerde partners (art. 2 lid 6 AWR)
- Ongehuwde samenwoners, mits zij ingeschreven staan op hetzelfde adres in de gemeentelijke basisadministratie
(GBA) en een samenlevingscontract hebben gesloten
Art. 1.2 lid 1 IB geeft een aantal andere mogelijkheden om als fiscaal partner aan te worden gemerkt. Volgens dit artikel
worden ook aangemerkt degene die gezamenlijk in de GBA op hetzelfde woonadres staan ingeschreven en:
- Uit welke relatie een kind is geboren
- Die een kind van de partner hebben erkend
- De ander voor de toepassing van een pensioenregeling als partner hebben aangemerkt
- Die samen een eigen woning in eigendom hebben
- Op datzelfde woonadres een minderjarig kind van een van beide partners hebben staan ingeschreven, tenzij de
belastingplichtigen aangeven dat het (onder)huur betreft
Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen van fiscaal partners zijn (art. 2.17 lid 5 IB):
a. Het belastbare inkomen uit eigen woning
b. Het inkomen uit aanmerkelijk belang
c. De persoonsgebonden aftrek
2. Hoe worden de inkomsten uit aandelen belast bij natuurlijke personen en welke factoren zijn daarbij van
belang?
Allereerst moet gekeken worden in welke box de inkomen belast worden. Hiervoor moet gekeken worden naar art. 2.14
IB. Dit artikel geeft aan dat de volgorde van belasten box 1, box 2 en daarna box 3 is. Aandelen zijn nooit inkomen uit werk
en woning dus worden hier nooit belast. Wanneer sprake is van 5% of meer aandelen zullen de aandelen voor een
natuurlijk persoon belast worden in box 2. Wanneer geen sprake is van een aanmerkelijk belang zullen de aandelen
behoren tot een inkomen in box 3.
In art. 2.3 Wet IB wordt in box 2 het belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang belast. Een belastingplichtige een
aanmerkelijk belang indien hij voor ten minste 5% van het geplaatste kapitaal direct of indirect aandeelhouder is in een
vennootschap met een in aandelen verdeeld kapitaal (art. 4.6 IB). Het aandelenbezit van partners wordt samengesteld, dit
betekent dat partners samen tenminste 5% van het geplaatste kapitaal direct of indirect aandeelhouder is in een
vennootschap met een in aandelen verdeeld kapitaal. Met indirect aandeelhouder wordt onder andere bedoeld de
situatie waarin een natuurlijke persoon door middel van een houdstervennootschap aandelen houdt in een andere
vennootschap. Onder aandeelhouder valt ook degene die gerechtigd is tot de voordelen uit de aandelen (art. 4.3 IB) en
degene die een optie heeft direct of indirect 5% of meer van de aandelen te verkrijgen (art. 4.6 onderdeel b jo. Art 4.7 lid 1
onderdeel b IB).
, Er zijn verschillende soorten aandelen, per aandelensoort moet worden gekeken of de aandeelhouder een aanmerkelijk
belang bezit op grond van art. 4.6 IB (art. 4.7 IB). Hier kunnen twee uitzonderingen op worden gemaakt:
- De aandelensoorten zien op de in art. 4.7 lid 2 genoemde rechten
- De aandelensoorten hangen samen met de participatie van werknemers in de vennootschap (art. 4.7 lid 3 IB)
In art. 4.9 IB heeft de wetgever een meesleepregeling vastgelegd. Deze houd in dat alle aandelen van aandeelhouders die
meerdere soorten aandelen hebben in een vennootschap worden aangemerkt als een aanmerkelijk belang wanneer deze
aandeelhouder in een of meer soorten aandelen meer dan 5% belang heeft. In dit geval worden dus ook aandelensoorten
tot het aanmerkelijk belang gerekend wanneer de aandeelhouder minder dan 5% aanmerkelijk belang heeft in deze
aandelen. Ook de koopopties worden in dit geval tot zijn aanmerkelijk belang gerekend (art. 4.4 IB). Ook wanneer zijn
partner of bloed- of aanverwanten in rechte (of die van de partner) aandelen hebben, en de belastingplichtige deze houdt,
worden deze ook tot het aanmerkelijk belang gerekend. De regeling over bloed- en aanverwanten geld ook voor
koopopties (art. 4.4 IB).
Het belastbare inkomen uit aanmerkelijk belang is het inkomen uit aanmerkelijk belang verminderd met de te verrekenen
verliezen uit aanmerkelijk belang (art. 4.1 IB). Inkomen uit aanmerkelijk belang zijn:
- Aandelen of winstbewijzen (reguliere voordelen), verminderd met de aftrekbare kosten
- Vervreemding van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen, verminderd met de
persoonsgebonden aftrek voor zover het niet mogelijk is deze in box 1 en box 3 in aanmerking te nemen
Reguliere voordelen
Reguliere voordelen zijn voordelen die worden getrokken uit aandelen of winstbewijzen die tot een aanmerkelijk belang
behoren. Van de reguliere voordelen kunnende aftrekbare kosten worden afgetrokken. Aftrekbare kosten zijn kosten
gemaakt voor verwerving, inning en behoud van de voordelen. Wanneer de aftrekbare kosten hoger zijn dan de reguliere
voordelen kan er een verlies uit aanmerkelijk belang ontstaan (art. 4.47 IB). Dit verlies kan worden verrekend met het
verlies uit aanmerkelijk belang van het vorige jaar en de volgende zes kalenderjaren (art. 4.49 IB). Wanneer een verlies
niet kan worden verrekend omdat de belastingplichtige geen aanmerkelijk belang heeft gehad in het afgelopen en het
huidige kalenderjaar, wordt op verzoek een belastingkorting gegeven van 26,25% van het verlies uit aanmerkelijk belang.
Deze korting mag vervolgens verrekend worden met box 1, maar kan niet leiden tot een teruggave van
inkomstenbelasting.
Uitkeringen van bonusaandelen worden niet als regulier voordeel aangemerkt (art. 4.13 lid 2 IB). Het kan namelijk niet
worden gezien als een voordeel voor de aandeelhouder wanneer de waarde van de aandelen hetzelfde blijven als voor de
uitreiking van de bonusaandelen. Echter, de verkrijgingsprijs wordt op nihil gezet, hierdoor wordt bij vervreemding of
terugbetaling alsnog genoeg geheven over de winstreserves.
Het genietingsmoment van reguliere voordelen is op het moment van ontvangst (art. 4.43 IB) en van de aftrekbare kosten
is dit het moment dat de kosten worden betaald (art. 4.44 IB).
Vervreemdingsvoordelen
Onder vervreemding wordt verstaan: ‘elke rechtshandeling waardoor de eigenaar van aandelen of winstbewijzen die
aandelen of winstbewijzen uit zijn vermogen in dat van een ander doet overgaan’. Verder zijn in art. 4.16 een aantal
fictieve vervreemdingen omschreven:
a. Inkoop van aandelen: de verkoop van aandelen aan de vennootschap zelf wordt gezien als een vervreemding.
b. Winstbewijzen: afkoop en inkoop van winstbewijzen door de vennootschap zelf wordt als een vervreemding
beschouwd.
c. Liquidatie van de vennootschap: bij de ontbinding van een vennootschap verdwijnen de aandelen uit het
vermogen van de belastingplichtige en worden ze dus vervreemd.
d. Juridische fusie/juridische splitsing: een juridische fusie levert een vervreemding op met betrekking tot de
verdwijnende aandelen. Bij een splitsing vindt de toepassing van een doorschuiffaciliteit plaats.
e. Overgang onder algemene titel
f. Inbreng in een ondernemingsvermogen of het gaan behoren tot het resultaat uit een werkzaamheid: het gaat
hier om de inbreng door een natuurlijke persoon van aandelen of winstbewijzen vanuit zijn privévermogen in het
ondernemingsvermogen van een door hem uitgeoefende onderneming. Hetzelfde geld als de aandelen of
winstbewijzen tot het resultaat uit een werkzaamheid gaan behoren.
g. Niet langer aanwezig zijn van een aanmerkelijk belang: de aanmerkelijkbelangclaim kan niet worden afgeschud,
maar moet op enig moment worden afgewikkeld.
h. Emigratie: wanneer een natuurlijk persoon emigreert worden aandelen vervreemd. Een uitzondering hierop is het
geval wanneer de emigrant minder dan acht jaar in Nederland woonde en in de afgelopen 25 jaar in totaal niet
langer dan 10 jaar in Nederland woonde (passantenregeling, art. 4.18 IB).
Geplaatst kapitaal = het totaal bedrag van de waarde van de door die vennootschap uitgegeven aandelen
Nominaal kapitaal = het bedrag dat juridisch aan aandelen verbonden is, en feitelijk gelijk aan het geplaatste aandelenkapitaal
Koopoptie = recht tot koop van aandelen of winstbewijzen tegen een vooraf vastgestelde prijs (calloptie)
Putoptie = een recht tot verkoop van aandelen of winstbewijzen
Bloedverwanten in rechte lijn = (groot)ouders, (klein)kinderen van de belastingplichtige en zijn/haar partner
Aanverwanten in de rechte lijn = de partners van de eigen bloedverwanten in rechte lijn en de bloedverwanten in rechte lijn
van de partner
Afgezonderd particulier vermogen = een financiële constructie waarbij een persoon of familie geld afstaat aan een entiteit
zonder daar formeel (mede)eigenaar van te worden, maar waarbij deze persoon of familie feitelijk uiteindelijk wel de
opbrengsten van het vermogen geniet en/of het vermogen terugkrijgt
Subjectivering = vanuit het oogpunt van de belastingplichtige
Overdrachtsprijs = de tegenprestatie verminderd met de ten laste van de vervreemder komende kosten (art. 4.20 IB).
Verkrijgingsprijs = de tegenprestatie bij de verkrijging vermeerderd met de ten laste van de verkrijger gekomen kosten (art. 4.21
IB).
1. Wanneer zijn natuurlijke personen elkaars partner?
Bij de beoordeling of er sprake is van een aanmerkelijk belang kan het van belang zijn of twee personen partners zijn (art.
4.6 IB). De hoofdregel voor de kwalificatie als fiscaal partner is opgenomen in art. 5a AWR (i.c.m. art. 1a SW):
- Echtgenoten
- Geregistreerde partners (art. 2 lid 6 AWR)
- Ongehuwde samenwoners, mits zij ingeschreven staan op hetzelfde adres in de gemeentelijke basisadministratie
(GBA) en een samenlevingscontract hebben gesloten
Art. 1.2 lid 1 IB geeft een aantal andere mogelijkheden om als fiscaal partner aan te worden gemerkt. Volgens dit artikel
worden ook aangemerkt degene die gezamenlijk in de GBA op hetzelfde woonadres staan ingeschreven en:
- Uit welke relatie een kind is geboren
- Die een kind van de partner hebben erkend
- De ander voor de toepassing van een pensioenregeling als partner hebben aangemerkt
- Die samen een eigen woning in eigendom hebben
- Op datzelfde woonadres een minderjarig kind van een van beide partners hebben staan ingeschreven, tenzij de
belastingplichtigen aangeven dat het (onder)huur betreft
Gemeenschappelijke inkomensbestanddelen van fiscaal partners zijn (art. 2.17 lid 5 IB):
a. Het belastbare inkomen uit eigen woning
b. Het inkomen uit aanmerkelijk belang
c. De persoonsgebonden aftrek
2. Hoe worden de inkomsten uit aandelen belast bij natuurlijke personen en welke factoren zijn daarbij van
belang?
Allereerst moet gekeken worden in welke box de inkomen belast worden. Hiervoor moet gekeken worden naar art. 2.14
IB. Dit artikel geeft aan dat de volgorde van belasten box 1, box 2 en daarna box 3 is. Aandelen zijn nooit inkomen uit werk
en woning dus worden hier nooit belast. Wanneer sprake is van 5% of meer aandelen zullen de aandelen voor een
natuurlijk persoon belast worden in box 2. Wanneer geen sprake is van een aanmerkelijk belang zullen de aandelen
behoren tot een inkomen in box 3.
In art. 2.3 Wet IB wordt in box 2 het belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang belast. Een belastingplichtige een
aanmerkelijk belang indien hij voor ten minste 5% van het geplaatste kapitaal direct of indirect aandeelhouder is in een
vennootschap met een in aandelen verdeeld kapitaal (art. 4.6 IB). Het aandelenbezit van partners wordt samengesteld, dit
betekent dat partners samen tenminste 5% van het geplaatste kapitaal direct of indirect aandeelhouder is in een
vennootschap met een in aandelen verdeeld kapitaal. Met indirect aandeelhouder wordt onder andere bedoeld de
situatie waarin een natuurlijke persoon door middel van een houdstervennootschap aandelen houdt in een andere
vennootschap. Onder aandeelhouder valt ook degene die gerechtigd is tot de voordelen uit de aandelen (art. 4.3 IB) en
degene die een optie heeft direct of indirect 5% of meer van de aandelen te verkrijgen (art. 4.6 onderdeel b jo. Art 4.7 lid 1
onderdeel b IB).
, Er zijn verschillende soorten aandelen, per aandelensoort moet worden gekeken of de aandeelhouder een aanmerkelijk
belang bezit op grond van art. 4.6 IB (art. 4.7 IB). Hier kunnen twee uitzonderingen op worden gemaakt:
- De aandelensoorten zien op de in art. 4.7 lid 2 genoemde rechten
- De aandelensoorten hangen samen met de participatie van werknemers in de vennootschap (art. 4.7 lid 3 IB)
In art. 4.9 IB heeft de wetgever een meesleepregeling vastgelegd. Deze houd in dat alle aandelen van aandeelhouders die
meerdere soorten aandelen hebben in een vennootschap worden aangemerkt als een aanmerkelijk belang wanneer deze
aandeelhouder in een of meer soorten aandelen meer dan 5% belang heeft. In dit geval worden dus ook aandelensoorten
tot het aanmerkelijk belang gerekend wanneer de aandeelhouder minder dan 5% aanmerkelijk belang heeft in deze
aandelen. Ook de koopopties worden in dit geval tot zijn aanmerkelijk belang gerekend (art. 4.4 IB). Ook wanneer zijn
partner of bloed- of aanverwanten in rechte (of die van de partner) aandelen hebben, en de belastingplichtige deze houdt,
worden deze ook tot het aanmerkelijk belang gerekend. De regeling over bloed- en aanverwanten geld ook voor
koopopties (art. 4.4 IB).
Het belastbare inkomen uit aanmerkelijk belang is het inkomen uit aanmerkelijk belang verminderd met de te verrekenen
verliezen uit aanmerkelijk belang (art. 4.1 IB). Inkomen uit aanmerkelijk belang zijn:
- Aandelen of winstbewijzen (reguliere voordelen), verminderd met de aftrekbare kosten
- Vervreemding van tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen of winstbewijzen, verminderd met de
persoonsgebonden aftrek voor zover het niet mogelijk is deze in box 1 en box 3 in aanmerking te nemen
Reguliere voordelen
Reguliere voordelen zijn voordelen die worden getrokken uit aandelen of winstbewijzen die tot een aanmerkelijk belang
behoren. Van de reguliere voordelen kunnende aftrekbare kosten worden afgetrokken. Aftrekbare kosten zijn kosten
gemaakt voor verwerving, inning en behoud van de voordelen. Wanneer de aftrekbare kosten hoger zijn dan de reguliere
voordelen kan er een verlies uit aanmerkelijk belang ontstaan (art. 4.47 IB). Dit verlies kan worden verrekend met het
verlies uit aanmerkelijk belang van het vorige jaar en de volgende zes kalenderjaren (art. 4.49 IB). Wanneer een verlies
niet kan worden verrekend omdat de belastingplichtige geen aanmerkelijk belang heeft gehad in het afgelopen en het
huidige kalenderjaar, wordt op verzoek een belastingkorting gegeven van 26,25% van het verlies uit aanmerkelijk belang.
Deze korting mag vervolgens verrekend worden met box 1, maar kan niet leiden tot een teruggave van
inkomstenbelasting.
Uitkeringen van bonusaandelen worden niet als regulier voordeel aangemerkt (art. 4.13 lid 2 IB). Het kan namelijk niet
worden gezien als een voordeel voor de aandeelhouder wanneer de waarde van de aandelen hetzelfde blijven als voor de
uitreiking van de bonusaandelen. Echter, de verkrijgingsprijs wordt op nihil gezet, hierdoor wordt bij vervreemding of
terugbetaling alsnog genoeg geheven over de winstreserves.
Het genietingsmoment van reguliere voordelen is op het moment van ontvangst (art. 4.43 IB) en van de aftrekbare kosten
is dit het moment dat de kosten worden betaald (art. 4.44 IB).
Vervreemdingsvoordelen
Onder vervreemding wordt verstaan: ‘elke rechtshandeling waardoor de eigenaar van aandelen of winstbewijzen die
aandelen of winstbewijzen uit zijn vermogen in dat van een ander doet overgaan’. Verder zijn in art. 4.16 een aantal
fictieve vervreemdingen omschreven:
a. Inkoop van aandelen: de verkoop van aandelen aan de vennootschap zelf wordt gezien als een vervreemding.
b. Winstbewijzen: afkoop en inkoop van winstbewijzen door de vennootschap zelf wordt als een vervreemding
beschouwd.
c. Liquidatie van de vennootschap: bij de ontbinding van een vennootschap verdwijnen de aandelen uit het
vermogen van de belastingplichtige en worden ze dus vervreemd.
d. Juridische fusie/juridische splitsing: een juridische fusie levert een vervreemding op met betrekking tot de
verdwijnende aandelen. Bij een splitsing vindt de toepassing van een doorschuiffaciliteit plaats.
e. Overgang onder algemene titel
f. Inbreng in een ondernemingsvermogen of het gaan behoren tot het resultaat uit een werkzaamheid: het gaat
hier om de inbreng door een natuurlijke persoon van aandelen of winstbewijzen vanuit zijn privévermogen in het
ondernemingsvermogen van een door hem uitgeoefende onderneming. Hetzelfde geld als de aandelen of
winstbewijzen tot het resultaat uit een werkzaamheid gaan behoren.
g. Niet langer aanwezig zijn van een aanmerkelijk belang: de aanmerkelijkbelangclaim kan niet worden afgeschud,
maar moet op enig moment worden afgewikkeld.
h. Emigratie: wanneer een natuurlijk persoon emigreert worden aandelen vervreemd. Een uitzondering hierop is het
geval wanneer de emigrant minder dan acht jaar in Nederland woonde en in de afgelopen 25 jaar in totaal niet
langer dan 10 jaar in Nederland woonde (passantenregeling, art. 4.18 IB).
