Samenvatting Arbeidsrecht

Boek: Schets van het Nederlandse arbeidsrecht kwartiel 2.2

Par. 1.1 blz. 1
Arbeidsrecht = het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de arbeidsverhouding van
de onzelfstandige beroepsbevolking in de private en publieke sector.
 Private sector: arbeidsrecht in engere zin (commune arbeidsrecht)
 Publieke sector: ambtenarenrecht

Sociaal recht is synoniem voor arbeidsrecht sociale zekerheid

Par. 1.3 blz. 8
Beroepsbevolking = omvat alle personen
 Zelfstandigen (zzp’er):
 Worden niet tot het arbeidsrecht gerekend.
 Beschermende regels van het arbeidsovereenkomstenrecht is niet van
toepassing omdat zij niet afhankelijk zijn van een arbeidsverhouding met een
opdrachtgever.
 Het leveren van een bijdrage aan de productie en het verwerven van inkomen
geschied via een aantal privaatrechterlijke overeenkomsten met wisselende
afnemers.
Contracten: aanneming van werk, opdracht of overeenkomst van enkele dienst, overeenkomst
van koop.
Voor een deel van zelfstandigen gelden publiekrechterlijke regelingen.
 Werknemers en werkgevers:
 Art. 7: 610 BW
 Werkgever krijgt door sluiten arbeidsovereenkomst bevoegdheid arbeidskracht
van werknemer gedurende de overeengekomen periode aan te wenden.
 Arbeidsovereenkomst is voor werknemer middel om inkomen te verwerven.
 Werklozen en arbeidsongeschikten:
 Zijn de overige personen tussen de 16 en 65 jaar die geen betaalde arbeid
verrichten.
 Ambtenaren:
 Werkzaam bij de overheid.
 Niet werkzaam op arbeidsovereenkomst.
 Door bevoegd gezag aangesteld om werkzaam te zijn in de openbare dienst.
 Salaris niet betaald uit marktinkomen maar uit collectieve middelen.
 Geheel van rechtsregels met betrekking tot op de arbeidsverhouding van de
ambtenaar = ambtenarenrecht.
 Vallen onder het werknemersbegrip van de werknemersverzekeringen.
 Ambtenarenrecht kent een eigen stelsel van collectieve onderhandelingen.
 Art. 7: 610 BW n.v.t. op ambtenaren.

Gepremieerde en gesubsidieerde sector (G- en g sector), blz. 11
de collectieve sector of de non-profit sector.

Par. 1.4
Arbeidsrecht en arbeidsovereenkomst blz. 12

,Par. 1.5 blz. 14
Onderneming = een organisatie van productiefactoren (kapitaal en arbeid)
Sociaal beleid = het geheel van beslissingen dat rechtstreeks betrekking heeft op de
organisatie van de factor arbeid in de onderneming.
Economisch beleid = het geheel van beslissingen dat betrekking heeft op het
ondernemingsvermogen.

Maatschappelijke functie van het arbeidsrecht is het reguleren van de belangentegenstellingen
van werkgevers en werknemers. blz. 17

Arbeidsrechterlijke regulering van de arbeidsverhoudingen heeft op 4 manieren gestalte
gekregen:
1. De wet: rechtstreeks wettelijk ingrijpen (wetboek)
2. Cao: bestaande stelsel van collectieve onderhandelingen
3. OR: regulering van de arbeidsverhoudingen vindt plaats middels het bestaande
netwerk van ondernemingsraden
4. Internationale invloed: regulering vindt zijn bron in besluiten van internationale
organisaties (EU) of in internationale verdragen

Poldermodel = werkgevers, werknemers en overheid onafhankelijk maken op vele niveaus,
ook centraal, afspraken maken over te voeren beleid.

Par. 2.2 blz. 32
Doelstelling arbeidstijdenwet (Artw) = zich bezig houden met de leeftijd waarop
inschakeling in het arbeidsproces mogelijk is, de werk- en rusttijden per dag en per week en
de tijden waarop niet zonder meer mag worden gewerkt- houdt zich ook bezig met enkele
specifieke voorschriften met betrekking tot jeugdige en vrouwelijke werknemers.
 Eerste doelstelling = veiligheid, gezondheid en welzijn werknemers
 Tweede doelstelling = combineren arbeid en zorg

Artw bevat algemene bepalingen: blz. 36-37
 Werkingssfeer:
 personen die arbeid verrichten krachtens een arbeidsovereenkomst
 ambtenaren
 personen die onder gezag van een ander arbeid verrichten.
Uitzendbureau wordt in de Artw niet als werkgever beschouwd.
 Algemene verplichtingen:
 beleidsvoering, daarbij moet rekening worden gehouden met de persoonlijke
omstandigheden van de werknemer.
 arbeids- en rusttijdenpatroon, moeten schriftelijk worden vastgelegd
 mededelingsplicht, tijdig op de hoogte brengen van wijzigingen in arbeids- en
rusttijdenpatroon
 medezeggenschapsorgaan aanwezig (OR of de personeelsvertegenwoordiging)
 verbod van kinderarbeid
 partiële leerplicht indien werknemer is 16/17 jaar
 voorschriften ter bescherming van zwangere werknemers, extra pauzes, recht
op bestendig en regelmatig arbeids- en rusttijdenpatroon, niet verplichten tot
nachtarbeid, mag zwangerschapsonderzoeken ondergaan, behoudt
loonafspraak- 6 maanden.

, Handhaving arbeidstijdenwet (Artw) en sanctionering:
 Toezicht door:
 arbeidsinspectie
 ambtenaren
 Inspectie Verkeer en Waterstaat
 Sanctionering:
 bevel tot staken arbeid bij ernstige overtredingen (kinderarbeid, ondeugdelijke
registratie arbeids- en rusttijden)
 bestuurlijke boete, bezwaar en beroep hebben geen schorsende werking
Diverse arbeids- en rusttijdbepalingen van de Artw zijn niet van een bestuurlijke boete of
strafrechtelijke sanctie voorzien, maar privaatrechtelijk gesanctioneerd.

Par. 2.3 blz. 42
Doelstelling arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) = bevorderen van menswaardige
omstandigheden, vereenvoudigen van de wetgeving en vergroten van de effectiviteit en
efficiency van het arbeidsomstandighedenbeleid, meer maatwerk en zelfregulering.

Werkingsfeer Arbowet:
 strekt zich uit tot de private sector en publieke sector
 werknemers, werkgevers, medezeggenschapsorganen, arbodiensten
Vrijwilligers vallen niet onder de Arbowet, tenzij bijzondere gevaren voor veiligheid of
gezondheid.

Verplichtingen werkgever op grond van Arbowet:
 moet beleid voeren gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden
 aanpassingsverplichtingen in bedrijf, indien nodig
 beleid gericht op voorkoming of beperking psychosociale arbeidsbelasting
 arbo-beleid moet worden gevoerd op basis van een risico-inventarisatie en evaluatie
(RI & E), waarvan werknemer kennis moet kunnen nemen
 plan van aanpak verplicht
 medezeggenschapsraad aanwezig
 zorg dragen voor doeltreffende voorlichting
 verstrekken van onderricht
 melden, registreren van ernstige bedrijfsongevallen
 voorkomen van gevaar voor derden
 mogelijk maken van een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek van wn
 zich laten bijstaan door deskundigen bij uitvoeren verplichtingen

Verplichtingen werknemers op grond van Arbowet:
 naar vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en die van de
andere betrokken personen
 op juiste wijze persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken
 meewerken aan een voor hem georganiseerd onderricht

Handhaving arbeidsomstandighedewet (Arbowet) en sanctionering:
 Toezicht door:
 Arbeidsinspectie
 Sanctionering:
 bevel tot stillegging van werk, dreiging vaak al voldoende