Gastritis
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van de “rode loper”.
Wat is Gastritis?
Wanneer iemand kampt met een maagslijmvliesontsteking, ook wel gastritis genoemd, dan is het
slijmvlies aan de binnenzijde van de maag ontstoken. Dit kan zowel tijdelijk als langdurig (chronisch)
zijn. Er wordt dan ook onderscheid gemaakt tussen een acute maagslijmontsteking (van tijdelijke
duur) en een chronische maagslijmvliesontsteking (lange duur). De chronische variant kan er op de
lange termijn voor zorgen dat het maagslijmvlies blijvend dunner wordt, met een vitamine B12-
tekort als gevolg.
Verschillende factoren kunnen een maagslijmvliesontsteking veroorzaken, waaronder:
Een infectie met een bacterie of virus. Je spreekt dan van bacteriële gastritis.
Overmatige blootstelling aan prikkelende stoffen. Denk hierbij aan geneesmiddelen, in het
bijzonder aspirine en andere niet-steroïdale anti-inflammatoire preparaten (NSAID's,
waaronder bijvoorbeeld ibuprofen) of alcohol.
Terugstromend gal dat van de dunne darm richting de maag gaat. Dit heet ook wel gallige
reflux. Meestal is een acute ontsteking het geval.
Een auto-immuunziekte. Je spreekt dan ook wel van auto-immuun gastritis. Als gevolg van
een auto-immuunziekte gaat je lichaam de strijd aan met de goede cellen (in plaats van de
slechte cellen). Ook het maagslijmvlies wordt dan aangevallen, met ontstekingen en
beschadigingen als gevolg. Dit kan alleen een chronische ontsteking tot gevolg hebben.
Plotseling letsel of ernstige ziekte. Dit heet ook wel erosieve gastritis en is de ernstigste vorm
van gastritis. Het letsel hoeft niet de maag te betreffen. Veelvoorkomende oorzaken zijn
bijvoorbeeld uitgebreide brandwonden en verwondingen die met hevige bloedingen gepaard
gaan.
Ziekte van Crohn. Zorgt voor chronische gastritis (die overigens wel acuut kan ontstaan).
Epedimiologie (verspreiding)
De verspreiding van maagslijmvliesontsteking is hoog in ontwikkelingslanden (80-90% van de
bevolking) en veel lager (20-50%) in ontwikkelde landen. Infectiesnelheden zijn het hoogst in lagere-
inkomensgroepen. De infectie wordt meestal verworven in de kindertijd, voor vijfjarige leeftijd. De
incidentie van de symptomen veroorzaakt door de bacterie, neemt verder toe met de leeftijd en is
vooral aanwezig in de volwassenheid.
Bij patiënten met maagklachten, die worden verwezen voor gastroscopie worden de volgende
diagnoses gesteld:
20 tot 25% heeft gastro-oesofageale refluxziekte of oesofagitis
5% heeft een ulcus; de afgelopen 20 jaar is de incidentie van maag- en duodenumulcera sterk
afgenomen
60 tot 70% heeft functionele maagklachten;
carcinomen van maag en slokdarm zijn zeldzaam (minder dan 1% van de verwezen
patiënten).
Alarmsymptomen komen voor bij ongeveer 10% van alle patiënten met maagklachten in de
eerste lijn. Van de patiënten met alarmsymptomen heeft 6% een carcinoom.
Anatomie/fysiologie
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van de “rode loper”.
Wat is Gastritis?
Wanneer iemand kampt met een maagslijmvliesontsteking, ook wel gastritis genoemd, dan is het
slijmvlies aan de binnenzijde van de maag ontstoken. Dit kan zowel tijdelijk als langdurig (chronisch)
zijn. Er wordt dan ook onderscheid gemaakt tussen een acute maagslijmontsteking (van tijdelijke
duur) en een chronische maagslijmvliesontsteking (lange duur). De chronische variant kan er op de
lange termijn voor zorgen dat het maagslijmvlies blijvend dunner wordt, met een vitamine B12-
tekort als gevolg.
Verschillende factoren kunnen een maagslijmvliesontsteking veroorzaken, waaronder:
Een infectie met een bacterie of virus. Je spreekt dan van bacteriële gastritis.
Overmatige blootstelling aan prikkelende stoffen. Denk hierbij aan geneesmiddelen, in het
bijzonder aspirine en andere niet-steroïdale anti-inflammatoire preparaten (NSAID's,
waaronder bijvoorbeeld ibuprofen) of alcohol.
Terugstromend gal dat van de dunne darm richting de maag gaat. Dit heet ook wel gallige
reflux. Meestal is een acute ontsteking het geval.
Een auto-immuunziekte. Je spreekt dan ook wel van auto-immuun gastritis. Als gevolg van
een auto-immuunziekte gaat je lichaam de strijd aan met de goede cellen (in plaats van de
slechte cellen). Ook het maagslijmvlies wordt dan aangevallen, met ontstekingen en
beschadigingen als gevolg. Dit kan alleen een chronische ontsteking tot gevolg hebben.
Plotseling letsel of ernstige ziekte. Dit heet ook wel erosieve gastritis en is de ernstigste vorm
van gastritis. Het letsel hoeft niet de maag te betreffen. Veelvoorkomende oorzaken zijn
bijvoorbeeld uitgebreide brandwonden en verwondingen die met hevige bloedingen gepaard
gaan.
Ziekte van Crohn. Zorgt voor chronische gastritis (die overigens wel acuut kan ontstaan).
Epedimiologie (verspreiding)
De verspreiding van maagslijmvliesontsteking is hoog in ontwikkelingslanden (80-90% van de
bevolking) en veel lager (20-50%) in ontwikkelde landen. Infectiesnelheden zijn het hoogst in lagere-
inkomensgroepen. De infectie wordt meestal verworven in de kindertijd, voor vijfjarige leeftijd. De
incidentie van de symptomen veroorzaakt door de bacterie, neemt verder toe met de leeftijd en is
vooral aanwezig in de volwassenheid.
Bij patiënten met maagklachten, die worden verwezen voor gastroscopie worden de volgende
diagnoses gesteld:
20 tot 25% heeft gastro-oesofageale refluxziekte of oesofagitis
5% heeft een ulcus; de afgelopen 20 jaar is de incidentie van maag- en duodenumulcera sterk
afgenomen
60 tot 70% heeft functionele maagklachten;
carcinomen van maag en slokdarm zijn zeldzaam (minder dan 1% van de verwezen
patiënten).
Alarmsymptomen komen voor bij ongeveer 10% van alle patiënten met maagklachten in de
eerste lijn. Van de patiënten met alarmsymptomen heeft 6% een carcinoom.
Anatomie/fysiologie
