College 3 – Contracteren met de overheid en de doorkruisingsleer/ publiek domein nader
bekeken
Er bestaan verschillende wijzen waarop er een bevoegdheden overeenkomst kan worden benaderd. Maar
wat was een bevoegdhedenovk nog eens?
Bevoegdhedenovk - inspanningsverplichting1
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
➢ Afspraak over de inzet van een publiekrechtelijke bevoegdheid.
➢ Een dergelijke overeenkomst (met een inspanningsverplichting) is van groot belang voor de
financiering. Financierders willen zekerheid dat het project ook daadwerkelijk zal worden
gerealiseerd.
➢ Deze inspanningsverplichting is afdwingbaar via de civiele rechter. Er is immers een koers
uitgezet.
Dan nu de verschillende benaderingswijzen:
Onderdeel 1 – Reguliere ovk’s met de overheid
1. Totstandkoming van een ovk met de overheid
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling
- Dit besluit gaat vooraf aan de bevoegdheden ovk!
- Zie art. 160(1)(e) Gemeentewet en art. 158(1)(e) Provinciewet
- Dit voorbereidingsbesluit is NIET appellabel (art. 8:3 Awb).
Alleen de civiele rechter kan hier evt. naar kijken.
• Stap 2: Overeenkomst over een vermogensrecht
Besluit ter voobereiding van de ovk Eerst wordt een overeenkomst gesloten.
2. Geschil over een ovk met de overheid
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling
- Niet appellabel, dus civiele rechter via OD (art. 6:162 BW).
• Stap 2: Overeenkomst over een vermogensrecht
- Gaat over een ovk, dus geen bestuursrechter (bezwaar en beroep)
- Nakoming: art. 3:296 BW
- Schadevergoeding: art. 6:74 BW
Besluit ter voobereiding van de ovk Eerst wordt een overeenkomst gesloten.
1
Je kunt contracten over uitsluitend een publiekrechtelijke bevoegdheid → stemt uit contractsvrijheid.
1
,Onderdeel 2 – Bevoegdhedenovk ’s met de overheid
1. Totstandkoming van een bevoegdhedenovk (met de overheid)
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling.
• Stap 2: Overeenkomst over de uitoefening van een publiekrechtelijke bevoegdheid.
- Specifiek karakter
• Stap 3: Besluit/ feitelijke handeling ter uitvoering van de ovk.
- Vaak gevolg van een inspanningsverplichting
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
2. Geschil over een bevoegdhedenovk (met de overheid): route
De eerste vraag die je jezelf moet stellen is: “Wat vecht je aan?”. Er zijn namelijk 3 opties:
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
I. Het voorbereidend besluit
- Nog altijd niet appellabel (zoals bij de gewone ovk), dus de enige optie is de civiele
rechter via art. 6:162: de onrechtmatige daad.
II. De privaatrechtelijk ovk
- Zelfde als bij de gewone ovk:
1) Nakoming: art. 3:296 BW
2) Schadevergoeding: art. 6:74 BW
III. Het publiekrechtelijk besluit
- Het moet wel gaan om een appellabel besluit! Avv’s en beleidsregels zijn dit niet en
kunnen alleen bij de civiele rechter worden ondergebracht betreffende art. 6:162 BW.
- Indien het publiekrechtelijke besluit wel appellabel is volg je de reguliere weg via art.
8:1 jo. 7:1 (bezwaar en beroep en belanghebbendheid).
- Is er überhaupt geen besluit genomen? Dan kun je o.g.v. art. 6:2(b) jo. 6:12 Awb zonder
bezwaar in beroep.
- NB: de formele rechtskracht van het besluit staat niet in de weg staat aan de
mogelijkheid dat de burgerlijke rechter oordeelt dat het besluit niet beantwoordt aan de
overeenkomst. De formele rechtskracht van dat besluit betekent immers weliswaar dat
het besluit voor rechtmatig moet worden gehouden, maar niet dat het overheidslichaam
zijn verplichtingen uit de overeenkomst is nagekomen.
➢ Het besluit en de ovk kennen iedere een eigen rechtsgang en zij lopen elkaar
niet voor de voeten daarin!
2. Geschil over een bevoegdhedenovk (met de overheid): vordering
I. Het voorbereidend besluit
- Schadevergoeding voor een onrechtmatige overheidshandeling.
II. De privaatrechtelijk ovk
- Nakoming van de afgesproken inspanningsverplichting → civiele rechter
- Inspanningsverplichting gebrekkig nagekomen (besluit via toerekenbare
tekortkoming)
2
, ➢ Er moet sprake zij van schade. De toerekenbare tekortkoming kan worden
ingekleurd door hetgeen wat afgesproken is in de ovk naast het uiteindelijke
besluit te leggen.
➢ Indien het besluit vernietigd wordt, wordt daar vaak de toerekenbare
tekortkoming mee ingekleurd.
III. Het publiekrechtelijk besluit ter uitvoering van de ovk
- Een onrechtmatige overheidshandeling
- Besluit is onrechtmatig → bestuursrechter (BEROEP VERTROUWENSBEGINSEL)
“Mijn zijn andere toezeggingen gedaan dan wat er uit is komen rollen”
- Niet nemen van besluit kan ook onrechtmatig zijn!
2. Publiek domein
Uitgangspunt: overheid = eigenaar openbare zaak
➔ Soms een particuliere eigenaar van publieke zaak (maar hier niet van belang).
Overheidszaken
• Art. 3:2 roerende en onroerende zaken
• Openbare zaken (die behoren tot het ‘publieke domein’)
Voor het publiek toegankelijk!
In hoeverre staat het de overheidseigenaar vrij gebruik te maken van zijn eigendomsrechten?
A. Algemeen/ normaal gebruik
- Overeenkomstige openbare bestemming: duldplicht
o Publiekrechtelijk reguleren mag in het kader van openbare orde/ veiligheid
→ Dus niet privaatrechtelijk!
B. Bijzonder gebruik van een openbare zaak
- Gebruik komt niet overeen met de openbare bestemming
- Hoeft niet te worden geduld → dus mag de eigenaar privaatrechtelijk bevoegdheden
aanwenden om te reguleren.
A. Algemeen
❖ Overheidsbevoegdheid
- Impliceert dat publiekrechtelijk gebruikstoestemming mogen worden gevergd
- Publiekrechtelijke gebruiksvergoedingen mogen worden gevraag (225, 229 Gemw)
❖ Eigenaarsbevoegdheden
- NIET hanteren → duldplicht!
B. Bijzonder
❖ Overheidsbevoegdheid
- Gebruikstoestemming + gebruiksvergoeding weer toegestaan!
❖ Eigenaarsbevoegdheden
- Mag hij OOK!
1) Gebruikstoestemming (privaatrechtelijke toestemming)
2) Gebruiksregels stellen (privaatrechtelijke regels)
3) Gebruiksvergoeding vragen (privaatr. tegenprestatie voor toestemming)*
* Sterretje: moet worden gewindmilled als die tegenprestatie vanuit de
eigenaarsbevoegdheid als dat de tegenprestatie is voor een publiekrechtelijke
toestemming!!!
3
bekeken
Er bestaan verschillende wijzen waarop er een bevoegdheden overeenkomst kan worden benaderd. Maar
wat was een bevoegdhedenovk nog eens?
Bevoegdhedenovk - inspanningsverplichting1
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
➢ Afspraak over de inzet van een publiekrechtelijke bevoegdheid.
➢ Een dergelijke overeenkomst (met een inspanningsverplichting) is van groot belang voor de
financiering. Financierders willen zekerheid dat het project ook daadwerkelijk zal worden
gerealiseerd.
➢ Deze inspanningsverplichting is afdwingbaar via de civiele rechter. Er is immers een koers
uitgezet.
Dan nu de verschillende benaderingswijzen:
Onderdeel 1 – Reguliere ovk’s met de overheid
1. Totstandkoming van een ovk met de overheid
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling
- Dit besluit gaat vooraf aan de bevoegdheden ovk!
- Zie art. 160(1)(e) Gemeentewet en art. 158(1)(e) Provinciewet
- Dit voorbereidingsbesluit is NIET appellabel (art. 8:3 Awb).
Alleen de civiele rechter kan hier evt. naar kijken.
• Stap 2: Overeenkomst over een vermogensrecht
Besluit ter voobereiding van de ovk Eerst wordt een overeenkomst gesloten.
2. Geschil over een ovk met de overheid
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling
- Niet appellabel, dus civiele rechter via OD (art. 6:162 BW).
• Stap 2: Overeenkomst over een vermogensrecht
- Gaat over een ovk, dus geen bestuursrechter (bezwaar en beroep)
- Nakoming: art. 3:296 BW
- Schadevergoeding: art. 6:74 BW
Besluit ter voobereiding van de ovk Eerst wordt een overeenkomst gesloten.
1
Je kunt contracten over uitsluitend een publiekrechtelijke bevoegdheid → stemt uit contractsvrijheid.
1
,Onderdeel 2 – Bevoegdhedenovk ’s met de overheid
1. Totstandkoming van een bevoegdhedenovk (met de overheid)
• Stap 1: Besluit ter voorbereiding van een privaatrechtelijke rechtshandeling.
• Stap 2: Overeenkomst over de uitoefening van een publiekrechtelijke bevoegdheid.
- Specifiek karakter
• Stap 3: Besluit/ feitelijke handeling ter uitvoering van de ovk.
- Vaak gevolg van een inspanningsverplichting
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
2. Geschil over een bevoegdhedenovk (met de overheid): route
De eerste vraag die je jezelf moet stellen is: “Wat vecht je aan?”. Er zijn namelijk 3 opties:
Daarna wordt een
Besluit ter voobereiding Eerst wordt een
publiekrechtelijk besluit
van de ovk overeenkomst gesloten.
genomen.
I. Het voorbereidend besluit
- Nog altijd niet appellabel (zoals bij de gewone ovk), dus de enige optie is de civiele
rechter via art. 6:162: de onrechtmatige daad.
II. De privaatrechtelijk ovk
- Zelfde als bij de gewone ovk:
1) Nakoming: art. 3:296 BW
2) Schadevergoeding: art. 6:74 BW
III. Het publiekrechtelijk besluit
- Het moet wel gaan om een appellabel besluit! Avv’s en beleidsregels zijn dit niet en
kunnen alleen bij de civiele rechter worden ondergebracht betreffende art. 6:162 BW.
- Indien het publiekrechtelijke besluit wel appellabel is volg je de reguliere weg via art.
8:1 jo. 7:1 (bezwaar en beroep en belanghebbendheid).
- Is er überhaupt geen besluit genomen? Dan kun je o.g.v. art. 6:2(b) jo. 6:12 Awb zonder
bezwaar in beroep.
- NB: de formele rechtskracht van het besluit staat niet in de weg staat aan de
mogelijkheid dat de burgerlijke rechter oordeelt dat het besluit niet beantwoordt aan de
overeenkomst. De formele rechtskracht van dat besluit betekent immers weliswaar dat
het besluit voor rechtmatig moet worden gehouden, maar niet dat het overheidslichaam
zijn verplichtingen uit de overeenkomst is nagekomen.
➢ Het besluit en de ovk kennen iedere een eigen rechtsgang en zij lopen elkaar
niet voor de voeten daarin!
2. Geschil over een bevoegdhedenovk (met de overheid): vordering
I. Het voorbereidend besluit
- Schadevergoeding voor een onrechtmatige overheidshandeling.
II. De privaatrechtelijk ovk
- Nakoming van de afgesproken inspanningsverplichting → civiele rechter
- Inspanningsverplichting gebrekkig nagekomen (besluit via toerekenbare
tekortkoming)
2
, ➢ Er moet sprake zij van schade. De toerekenbare tekortkoming kan worden
ingekleurd door hetgeen wat afgesproken is in de ovk naast het uiteindelijke
besluit te leggen.
➢ Indien het besluit vernietigd wordt, wordt daar vaak de toerekenbare
tekortkoming mee ingekleurd.
III. Het publiekrechtelijk besluit ter uitvoering van de ovk
- Een onrechtmatige overheidshandeling
- Besluit is onrechtmatig → bestuursrechter (BEROEP VERTROUWENSBEGINSEL)
“Mijn zijn andere toezeggingen gedaan dan wat er uit is komen rollen”
- Niet nemen van besluit kan ook onrechtmatig zijn!
2. Publiek domein
Uitgangspunt: overheid = eigenaar openbare zaak
➔ Soms een particuliere eigenaar van publieke zaak (maar hier niet van belang).
Overheidszaken
• Art. 3:2 roerende en onroerende zaken
• Openbare zaken (die behoren tot het ‘publieke domein’)
Voor het publiek toegankelijk!
In hoeverre staat het de overheidseigenaar vrij gebruik te maken van zijn eigendomsrechten?
A. Algemeen/ normaal gebruik
- Overeenkomstige openbare bestemming: duldplicht
o Publiekrechtelijk reguleren mag in het kader van openbare orde/ veiligheid
→ Dus niet privaatrechtelijk!
B. Bijzonder gebruik van een openbare zaak
- Gebruik komt niet overeen met de openbare bestemming
- Hoeft niet te worden geduld → dus mag de eigenaar privaatrechtelijk bevoegdheden
aanwenden om te reguleren.
A. Algemeen
❖ Overheidsbevoegdheid
- Impliceert dat publiekrechtelijk gebruikstoestemming mogen worden gevergd
- Publiekrechtelijke gebruiksvergoedingen mogen worden gevraag (225, 229 Gemw)
❖ Eigenaarsbevoegdheden
- NIET hanteren → duldplicht!
B. Bijzonder
❖ Overheidsbevoegdheid
- Gebruikstoestemming + gebruiksvergoeding weer toegestaan!
❖ Eigenaarsbevoegdheden
- Mag hij OOK!
1) Gebruikstoestemming (privaatrechtelijke toestemming)
2) Gebruiksregels stellen (privaatrechtelijke regels)
3) Gebruiksvergoeding vragen (privaatr. tegenprestatie voor toestemming)*
* Sterretje: moet worden gewindmilled als die tegenprestatie vanuit de
eigenaarsbevoegdheid als dat de tegenprestatie is voor een publiekrechtelijke
toestemming!!!
3
