Omgaan met bijzonder gedrag
Omgeving en maatschappelijk bewustzijn
Medisch Contact, 2018 ©
Maaike Crombosch-Blom | 728480 | 06-10-2025 |HBO Social Work hoofdfase
Leercoach Yvonne Prins | Beoordelaar Bea Schadé
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................1
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage 1. Interview Arno en Marloes
Bijlage 2. Ingevulde G-schema Suus
Inleiding
Sinds september werk ik binnen het IBT-team (Intensieve Behandeling Thuis) van Parnassia Groep,
waar ik dagelijks te maken heb met mensen die kampen met ernstige psychische aandoeningen. De
behandeling wordt aan mensen thuis geboden, waarbij sprake is van acute zorg en een (dreigende)
crisissituatie. Voor mijn werkzaamheden bij het IBT, heb ik een jaar ervaring opgedaan bij het FACT,
waar herstelgericht en outreachend werken centraal staat. Deze praktijkervaring heeft mijn interesse
in psychopathologie binnen het sociaal werk verdiept.
In dit verslag verdiep ik mij in psychopathologie vanuit het perspectief van het sociaal werk. Ik geef
een overzicht van actuele kennis over verschillende psychische aandoeningen en onderzoek de
betekenis van deze problematiek op micro-, meso- en macroniveau. Daarbij richt ik mij niet alleen op
de medische en psychologische dimensie, maar vooral op de sociale impact en het dagelijks
functioneren van mensen die hiermee leven.
Daarnaast reflecteer ik op de maatschappelijke positie van mensen met psychische aandoeningen en
hoe het denken over psychische gezondheid zich historisch ontwikkeld heeft. Tot slot geef ik mijn visie
op hoe sociaal werkers kunnen bijdragen aan een inclusievere samenleving, waarin mensen met
psychische kwetsbaarheid als gelijkwaardig worden gezien en kunnen deelnemen binnen de
maatschappij.
|1
, 1. Middelen gerelateerde en verslavingsstoornis
1.1 Praktijkverhaal
Arno is een man van 55 jaar, hij is gediagnostiseerd met schizofrenie van het paranoïde type, waarbij
hij auditieve hallucinaties (stemmen horen) ervaart, vaak in combinatie met achterdocht. Ik heb hem
mogen begeleiden binnen het FACT waar hij sinds 2006 onder behandeling is. Een belangrijk aspect
van Arno’s situatie is het structurele middelengebruik, waarbij met name alcohol- en
middelenmisbruik (cocaïne, wiet, opioïden en nog meer waar wij geen zicht op hebben) een grote rol
spelen. Dit gebruik beïnvloedt niet alleen zijn psychische gezondheid, maar ook zijn lichamelijke
gezondheidstoestand. Een voorbeeld hiervan is zijn complexe beenbreuk uit 2016, ontstaan na een
val onder invloed van middelen. Ondanks de blijvende pijnklachten kiest Arno er bewust voor om niet
te stoppen met roken, terwijl dit een voorwaarde is voor een mogelijke operatie. Zijn
nicotineverslaving is hierin sterker dan de motivatie om fysieke pijn te verminderen.
Arno woont zelfstandig, maar is beperkt in zijn zelfredzaamheid. Zijn zelfstandigheid is afhankelijk van
de praktische steun die hij krijgt van zijn moeder. Zij heeft een belangrijke rol in zijn dagelijks leven, zij
haalt boodschappen voor hem in zijn hui, beheert zijn financiën en houdt zijn huishouden op orde.
Zonder de steun van zijn moeder is Arno niet in staat op voor zichzelf te zorgen en zelfstandig te
kunnen wonen. Sociaal gezien is het netwerk van Arno beperkt. Buiten zijn moeder is er weinig
sprake van betekenisvolle relaties of een steunend netwerk met vrienden of kennissen. Hij is volledig
arbeidsongeschikt verklaard en ontvangt een uitkering via het UWV.
Draaglast houdt in wanneer iemand te maken krijgt met tegenslagen en dit steeds meer begint op te
stapelen. We spreken van draagkracht bij aspecten waar iemand zich juist sterker door voelt. Hierbij
valt te denken aan verschillende dingen, waaronder voldoende tijd voor rust en ontspanning, een
steunend netwerk, veerkrachtige persoonlijkheid, positieve gebeurtenissen en passende
hulpverlening (Mulders, 2018). Wanneer de draaglast zwaarder is dan de draagkracht, kan de balans
verstoord raken. Er is dan een risico dat hetgeen wat Arno energie geeft (draagkracht) niet voldoende
is om met zijn tegenslagen (draaglast) om te kunnen gaan. In zo’n situatie dient er in kaart te worden
gebracht waar hij zijn krachten uithaalt om de balans weer in evenwicht te kunnen brengen.
In tabel 1 beschrijf ik de draagkracht en draaglast van Arno vanuit verschillende invalshoeken.
Niveau Draagkracht Draaglast
|2
Omgeving en maatschappelijk bewustzijn
Medisch Contact, 2018 ©
Maaike Crombosch-Blom | 728480 | 06-10-2025 |HBO Social Work hoofdfase
Leercoach Yvonne Prins | Beoordelaar Bea Schadé
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................1
Literatuurlijst........................................................................................................................................16
Bijlage 1. Interview Arno en Marloes
Bijlage 2. Ingevulde G-schema Suus
Inleiding
Sinds september werk ik binnen het IBT-team (Intensieve Behandeling Thuis) van Parnassia Groep,
waar ik dagelijks te maken heb met mensen die kampen met ernstige psychische aandoeningen. De
behandeling wordt aan mensen thuis geboden, waarbij sprake is van acute zorg en een (dreigende)
crisissituatie. Voor mijn werkzaamheden bij het IBT, heb ik een jaar ervaring opgedaan bij het FACT,
waar herstelgericht en outreachend werken centraal staat. Deze praktijkervaring heeft mijn interesse
in psychopathologie binnen het sociaal werk verdiept.
In dit verslag verdiep ik mij in psychopathologie vanuit het perspectief van het sociaal werk. Ik geef
een overzicht van actuele kennis over verschillende psychische aandoeningen en onderzoek de
betekenis van deze problematiek op micro-, meso- en macroniveau. Daarbij richt ik mij niet alleen op
de medische en psychologische dimensie, maar vooral op de sociale impact en het dagelijks
functioneren van mensen die hiermee leven.
Daarnaast reflecteer ik op de maatschappelijke positie van mensen met psychische aandoeningen en
hoe het denken over psychische gezondheid zich historisch ontwikkeld heeft. Tot slot geef ik mijn visie
op hoe sociaal werkers kunnen bijdragen aan een inclusievere samenleving, waarin mensen met
psychische kwetsbaarheid als gelijkwaardig worden gezien en kunnen deelnemen binnen de
maatschappij.
|1
, 1. Middelen gerelateerde en verslavingsstoornis
1.1 Praktijkverhaal
Arno is een man van 55 jaar, hij is gediagnostiseerd met schizofrenie van het paranoïde type, waarbij
hij auditieve hallucinaties (stemmen horen) ervaart, vaak in combinatie met achterdocht. Ik heb hem
mogen begeleiden binnen het FACT waar hij sinds 2006 onder behandeling is. Een belangrijk aspect
van Arno’s situatie is het structurele middelengebruik, waarbij met name alcohol- en
middelenmisbruik (cocaïne, wiet, opioïden en nog meer waar wij geen zicht op hebben) een grote rol
spelen. Dit gebruik beïnvloedt niet alleen zijn psychische gezondheid, maar ook zijn lichamelijke
gezondheidstoestand. Een voorbeeld hiervan is zijn complexe beenbreuk uit 2016, ontstaan na een
val onder invloed van middelen. Ondanks de blijvende pijnklachten kiest Arno er bewust voor om niet
te stoppen met roken, terwijl dit een voorwaarde is voor een mogelijke operatie. Zijn
nicotineverslaving is hierin sterker dan de motivatie om fysieke pijn te verminderen.
Arno woont zelfstandig, maar is beperkt in zijn zelfredzaamheid. Zijn zelfstandigheid is afhankelijk van
de praktische steun die hij krijgt van zijn moeder. Zij heeft een belangrijke rol in zijn dagelijks leven, zij
haalt boodschappen voor hem in zijn hui, beheert zijn financiën en houdt zijn huishouden op orde.
Zonder de steun van zijn moeder is Arno niet in staat op voor zichzelf te zorgen en zelfstandig te
kunnen wonen. Sociaal gezien is het netwerk van Arno beperkt. Buiten zijn moeder is er weinig
sprake van betekenisvolle relaties of een steunend netwerk met vrienden of kennissen. Hij is volledig
arbeidsongeschikt verklaard en ontvangt een uitkering via het UWV.
Draaglast houdt in wanneer iemand te maken krijgt met tegenslagen en dit steeds meer begint op te
stapelen. We spreken van draagkracht bij aspecten waar iemand zich juist sterker door voelt. Hierbij
valt te denken aan verschillende dingen, waaronder voldoende tijd voor rust en ontspanning, een
steunend netwerk, veerkrachtige persoonlijkheid, positieve gebeurtenissen en passende
hulpverlening (Mulders, 2018). Wanneer de draaglast zwaarder is dan de draagkracht, kan de balans
verstoord raken. Er is dan een risico dat hetgeen wat Arno energie geeft (draagkracht) niet voldoende
is om met zijn tegenslagen (draaglast) om te kunnen gaan. In zo’n situatie dient er in kaart te worden
gebracht waar hij zijn krachten uithaalt om de balans weer in evenwicht te kunnen brengen.
In tabel 1 beschrijf ik de draagkracht en draaglast van Arno vanuit verschillende invalshoeken.
Niveau Draagkracht Draaglast
|2
