Scheikunde lj3 H3 ‘de bouw van stoffen’ samenvatting - Richella de Vries
3.1 De jacht op elementen
Het atoommodel
Niet-ontleedbare stof(element) = stof die je niet kunt ontleden, stof die uit één atoomsoort
bestaat, bijvoorbeeld Mg of O2
Element = een niet-ontleedbare stof of de atomen die de bouwsteen van de niet-ontleedbare
stof zijn.
Atoommodel van Dalton = model met het atoom als ondoordringbaar kleinste deeltje voor
het verklaren van de eigenschappen van atomen.
- Volgens Dalton treedt bij een reactie een hergroepering van atomen op.
Uitgangspunten van het atoommodel van Dalton:
1. Moleculen bestaan uit kleinere deeltjes atomen (=kleine bouwstenen van metalen,
koolstof, silicium en de edelgassen, moleculen zijn opgebouwd uit atomen).
2. Atomen zijn niet te vernietigen.
3. Alle atomen van een niet-ontleedbare stof zijn aan elkaar gelijk.
4. Een molecuul is een groepje bij elkaar behorende atomen.
Atoomsoorten en symbolen
Atoomsoort(element) = er zijn 118 verschillende atoomsoorten.
Symbool = aanduiding van atoomsoort met een hoofdletter en eventueel een tweede kleine
letter, ook wel atoomsymbool genoemd.
Atoomsoorten en hun symbolen
aluminium Al fosfor P magnesium Mg tin Sn
argon Ar goud Au mangaan Mn titaan Ti
barium Ba helium He natrium Na waterstof H
broom Br jood l(i) neon Ne ijzer Fe
calcium Ca kalium K nikkel Ni zilver Ag
chloor Cl koper Cu platina Pt zink Zn
chroom Cr lithium Li silicium Si zuurstof O
fluor F lood Pb stikstof N zwavel S
, Het periodiek systeem
Natrium, kalium reageren heftig met water en zuurstof.
Periodiek systeem = tabel waarin alle elementen of atoomsoorten zijn gerangschikt naar
opklimmende massa in perioden en overeenkomstige eigenschappen in groepen.
Ordeningsprincipes periodiek systeem:
1. De elementen staan na elkaar op volgorde van opklimmende massa
2. De elementen met vergelijkbare chemische eigenschappen staan onder elkaar.
Periode(n) = de regel of horizontale rij in het periodiek systeem.
Groepen = verticale kolommen in het periodiek systeem, de elementen in de verticale
kolommen hebben gemeenschappelijk eigenschappen (chemische eigenschappen).
Twee soorten elementen
1. Metalen = elementen met gemeenschappelijke eigenschappen, waaronder
stroomgeleiding, warmtegeleiding, bij kamertemperatuur vast, staan links in het
periodiek systeem (zoals lood).
2. Niet-metalen = elementen die geen elektriciteit geleiden (zowel bij vaste als vloeibare
fase), staan rechts in het periodiek systeem (zoals zwavel).
3.1 De jacht op elementen
Het atoommodel
Niet-ontleedbare stof(element) = stof die je niet kunt ontleden, stof die uit één atoomsoort
bestaat, bijvoorbeeld Mg of O2
Element = een niet-ontleedbare stof of de atomen die de bouwsteen van de niet-ontleedbare
stof zijn.
Atoommodel van Dalton = model met het atoom als ondoordringbaar kleinste deeltje voor
het verklaren van de eigenschappen van atomen.
- Volgens Dalton treedt bij een reactie een hergroepering van atomen op.
Uitgangspunten van het atoommodel van Dalton:
1. Moleculen bestaan uit kleinere deeltjes atomen (=kleine bouwstenen van metalen,
koolstof, silicium en de edelgassen, moleculen zijn opgebouwd uit atomen).
2. Atomen zijn niet te vernietigen.
3. Alle atomen van een niet-ontleedbare stof zijn aan elkaar gelijk.
4. Een molecuul is een groepje bij elkaar behorende atomen.
Atoomsoorten en symbolen
Atoomsoort(element) = er zijn 118 verschillende atoomsoorten.
Symbool = aanduiding van atoomsoort met een hoofdletter en eventueel een tweede kleine
letter, ook wel atoomsymbool genoemd.
Atoomsoorten en hun symbolen
aluminium Al fosfor P magnesium Mg tin Sn
argon Ar goud Au mangaan Mn titaan Ti
barium Ba helium He natrium Na waterstof H
broom Br jood l(i) neon Ne ijzer Fe
calcium Ca kalium K nikkel Ni zilver Ag
chloor Cl koper Cu platina Pt zink Zn
chroom Cr lithium Li silicium Si zuurstof O
fluor F lood Pb stikstof N zwavel S
, Het periodiek systeem
Natrium, kalium reageren heftig met water en zuurstof.
Periodiek systeem = tabel waarin alle elementen of atoomsoorten zijn gerangschikt naar
opklimmende massa in perioden en overeenkomstige eigenschappen in groepen.
Ordeningsprincipes periodiek systeem:
1. De elementen staan na elkaar op volgorde van opklimmende massa
2. De elementen met vergelijkbare chemische eigenschappen staan onder elkaar.
Periode(n) = de regel of horizontale rij in het periodiek systeem.
Groepen = verticale kolommen in het periodiek systeem, de elementen in de verticale
kolommen hebben gemeenschappelijk eigenschappen (chemische eigenschappen).
Twee soorten elementen
1. Metalen = elementen met gemeenschappelijke eigenschappen, waaronder
stroomgeleiding, warmtegeleiding, bij kamertemperatuur vast, staan links in het
periodiek systeem (zoals lood).
2. Niet-metalen = elementen die geen elektriciteit geleiden (zowel bij vaste als vloeibare
fase), staan rechts in het periodiek systeem (zoals zwavel).
