Samenvatting Blok B ''Leren leven met een chronische huidaandoening'' leerjaar 1

Gebundelde Samenvatting Blok B ‘’Leren leven met een chronische huidaandoening’’

Week B1 ‘’Weerstand Basis’’

Hemostase = bloedstolling

Hoe kan een ziekte ontstaan?
Ons lichaam wordt de gehele dag blootgesteld aan prikkels waarvan meerdere potentieel schadelijk.

Onze afweer / weerstand moet goed functioneren.

In het lichaam is een dynamische evenwicht = hemoistasis = hemostase
 Lichamelijk
 Geestelijk
 Sociaal (economisch)
Als iets ontbreekt, is iemand ziek

Schadelijke prikkels
 Hondenbeten
 Uitlaatgassen
 Influenza virus (hoestende mensen)
 E. coli = darmbacterie (aan kraan, deurknop)

Noxe
= een schadelijke prikkel
 Noxa / noxe = schade
 Nocisensoren (=pijnzintuigen) gevoelig voor beschadiging.

 Exogene noxe = van buiten
 Endogene noxe = van binnen

Ziekteoorzaken
Iedere ziekte heeft een oorzaak, maar niet altijd bekend
 Monocausaal = één factor die de ziekte veroorzaakt
 Multicausaal = meerdere factoren die de ziekte vooroorzaken (voorbeeld hooikoorts)
 Ethiologie van een ziekte = oorzaak van een ziekte

Endogene noxe
Komen vanuit binnen
 Afwijkende genen of chromosomen
o Immuundeficienties
o Enzymdeficienties
 Anatomische afwijkingen
 Bij de embryo in de baarmoeder
o Medicamenten, drugs, zuurstof tekort, virusinfecties

,Exogene noxe
 Fysisch
o Druk, elektrisch, straling, geluid, warmte, koud
 Chemisch
o Etsende stoffen, gif
 Biologisch
o Infecties
 Oorzaken gelegen in de voeding
Het voedsel kan:
o Besmet zijn
o Andere ziekmakende bestanddelen bevatten
o Te weinig of te veel bepaalde stoffen, samenstelling is niet juist

Celveranderingen
Normaal kunnen cellen op prikkels reageren en zich aan de prikkel aanpassen.
De cel blijft in evenwicht met zijn omgeving en er vindt geen verandering in structuur plaats =
hemostase

Aanpassingsvermogen hangt af van de cel:
 De soort cel
 Celdelingsfase
 Celleeftijd
 Celconditie

Indien de cel zich niet kan aanpassen, kunnen er veranderingen gaan optreden
 Hypertrofie  de cel wordt groter
 Hyperplasie  aantal cellen neemt toe
 Metaplasie  cellen gaan zich in een andere richting differentieren
 Neoplasie  autonome celgroei (bijvoorbeeld, tgv oncogene virussen

Regressive veranderingen
= een achteruitgang (regressie) in de functie en de structuur van de cel
Door het inwerken van de Noxe kunnen er verschillende dingen gebeuren:
 De cel herstelt
 De cel verandert
 De cel gaat dood (=necrose)
o Regeneratie = cellen worden vervangen door gelijkwaardige cellen
o Reparatie = cellen worden vervangen door bindweefsel
o Dood treedt in = te veel cellen zijn doodgegaan
 Degeneratie
 Atrofie

Degeneratie
= Ophoping van abnormale substanties in de cellen of tussen de cellen:
 Hydrophische degeneratie
 Vettige degeneratie (te veel vet opgeslagen)
 Hyaliene verandering
 Mucoïde verandering
 Dystrofische calcificaties (er wordt te veel kalk opgeslagen)

,Atrofie
 Cel wordt kleiner en aantal cellen worden kleiner
Als je spieren lang niet gebruikt, is dit ook atrofie

Infarct = te weinig zuurstof, gedeelte gaat dan dood.
Dankszij te weinig zuurstof of bloed gaat dood

Necrose – gangreen
= een zwarte verkleuring van de huid, wat aan het doodgaan is

hoe ontstaat een ziekte?
 Noxe
o De aard en intensiteit
o De tijd dat men eraan blootgesteld wordt
 Afweer
o Constitutie = erfelijke eigenschappen
o Conditie = leeftijd, voedingstoestand

Afweer
= sleutel tot de afweer is HERKENNING
Normaal kunnen cellen op prikkel reageren en zich aan de prikkel aanpassen
 Aspecifiek
o Fysieke barrières
 Barriere functie: huid en slijmvliezen
 Bacterie dodende stoffen: zweet, talg, maagzuur
 Trilhaar epitheel: luchtwegen
o Interne verdediging
 Facocyterende cellen
 Ontstekingsreactie
 Koorts
 Complement / interferon
Door aspecifieke weerstand ontstaat een ontsteking
Natuurlijk immuniteit zit standaard in ons lichaam ingebouwd

 Specifiek
Verworven immuniteit, deze ontstaat pas nadat het lichaam in contact is geweest met een
bepaalde ziekte verwekker (bacterie/virus)
o Hymerale immuniteit (B-lymfocyten)
o Cellulaire immuniteit (T-lymfocyten)
Verworven immuniteit, deze ontstaat pas nadat het lichaam in contact is geweest met een
bepaalde ziekte verwekker (bacterie/virus)

Auto- immuumziekte = weerstand is zo aangetast dat die je eigen lichaam niet herkent.

, Cellen betrokken bij de afweer
 Leukocyten (=witte bloedcellen) onderverdeeld in granulocyten (aspecifiek):
o Neutrofiele granulocyten
o Eosinefiele granulocyten
o Basofiele granulocyten
Werking is minder dan dat van de macrofagen
Functie = vernietigen van bacteriën
 Monocyten (=macrofagen) (aspecifiek)
o Werking = fagocytose
o Cellen die in de bloedbaan circulairen
o Aanwezig in de bindweefsel, huid, darmwand, longblaasjes
o Antigeen presenteren aan specifieke imuunsysteem
o Afgifte interleukine: lymfocyten lokken naar geinfecteerd weefsel
 Lymfocyten (specifiek)
o T – lymfocyten
 Ontstaan in thymus, gaan daarna naar de lymfeklieren
 Cellulaire immuniteit = als cellen rechtstreeks zijn betrokken bij onschadelijk
maken lichaamsvreemde stoffen
 T regulator cellen (helper / suppressor)
 T – effector cellen (killer / geheugen)
o B – lymfocyten
 Ontwikkelen zich in beenmerg tot immuuncompetente cellen, verspreiden
zich naar lymfeklieren / darmwand / tonsillen
 B – lymfocyten vormen zich tijdens de primaire immuunrespons om tot
plasma cellen
 Plasmacellen produceren immunoglobulines (=antistoffen) (humorale
immuniteit)
- IgA, IgD, IgE, IgG, IgM
 Functie = kunnen zich specifiek binden aan membraan bacterie of virus,
waardoor die daarna eenvoudig door macrofagen worden getraceerd en
vernietigd
 Vaccinaties

Volgorde wond en wondgenezing
1. Pijn
2. Bloeding
3. Ontsteking = reactie van het weefsel op een beschadiging. Lichaam gaat proberen te
herstellen.
4. Bloedstelping (hemostase is een voorwaarde voor de hemeostase)
= het bloeden doen ophouden
Factoren die nodig zijn voor bloedstelping:
 Trombocyten (bloedplaatjes)
 Factor van trombocyten (intrinsieke stolling, vaatwandbeschadiging) calcium zorgt dat de
stolling plaats gaat vinden
 Door een weefselfactor (extrinsieke stolling, weefselbeschadiging) calcium en collageen
spelen een rol
Als één factor ontbreekt, stolling niet goed
5. Fibrinogeen  fibrine  fribinedraden  bloedstolsel = korstje (prop met fibrinedraden)

Indien er een onvoldoende hemostase aanwezig is geen stolling (hemofilie)