Marketing vormt de brug tussen strategische keuzes en daadwerkelijke
waardecreatie voor klanten.
Wat is marketing?
Marketing omvat alle activiteiten waarmee een organisatie inspeelt op de
behoeften en wensen van klanten. Het gaat daarbij veel verder dan alleen
reclame: marketing draait om strategische keuzes, inzicht in doelgroepen en een
heldere merkpositionering. Effectieve marketing helpt organisaties niet alleen om
klanten aan te trekken, maar ook om langdurige relaties op te bouwen en
duurzame groei te realiseren.
In een wereld waarin merken voortdurend strijden om aandacht, is marketing niet
langer uitsluitend gericht op het promoten van producten of diensten. De kern
ligt bij het creëren van waarde voor klanten, het ontwikkelen van betekenisvolle
klantrelaties en het versterken van de marktpositie. De continuïteit van een
organisatie hangt in sterke mate samen met de waarde die zij weet te bieden –
en de relevantie die zij behoudt – voor haar klanten. Elke organisatie moet zich
daarom actief bezighouden met het aantrekken én behouden van klanten.
De marketingfunctie heeft binnen organisaties van oudsher een gidsrol vervuld:
zij herinnert ons eraan dat het uiteindelijk draait om de klant. In deze taak zetten
we de stap van het algemene strategisch niveau naar de concrete
marketingpraktijk van een organisatie. Net als in het moderne strategisch
denken, staat in marketing het begrip ‘waarde’ centraal. Dat blijkt bijvoorbeeld
uit de definitie van de American Marketing Association (2013): “Marketing is the
activity, set of institutions, and processes for creating, communicating,
delivering, and exchanging offerings that have value for customers, clients,
partners, and society at large.”
Opvallend in deze definitie is dat het waardebegrip niet beperkt blijft tot de
klantrelatie, maar zich uitstrekt tot bredere maatschappelijke belangen. Denk
bijvoorbeeld aan duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen en
ethische bedrijfsvoering!
De rol van waardecreatie
Waardecreatie vormt het hart van moderne marketingstrategieën. Klanten
baseren hun keuzes niet uitsluitend op prijs of merkbekendheid, maar vooral op
de waarde die zij ervaren. Het is daarom essentieel om diepgaand inzicht te
krijgen in de specifieke behoeften van de klant en overtuigend te laten zien hoe
jouw product of dienst daarop inspeelt.
Het marketingproces
Binnen dit cursusonderdeel vormt het marketingproces de leidraad. Dit proces,
opgebouwd uit vier samenhangende stappen, biedt een gestructureerd kader
voor het ontwikkelen van een strategische en marktgerichte aanpak (Kotler et al.,
,2023). Door deze stappen te doorlopen, leren organisaties gericht klantwaarde te
creëren en hun concurrentiepositie te versterken.
De vier stappen volgens Kotler et al. (2023):
Analyse (Taak 6)
In deze fase staat het verzamelen en interpreteren van informatie centraal. Denk
hierbij aan het analyseren van de micro-, meso- en macro-omgeving en het
analyseren van je eigen businessmodel. Deze inzichten vormen de basis voor het
maken van strategische keuzes.
Strategie (Taak 7 & 8)
De analyse vormt het vertrekpunt voor het bepalen van de strategische koers.
Organisaties maken hierin gerichte keuzes: ze selecteren marktsegmenten,
positioneren hun aanbod en creëren klantwaarde — in zowel B2C- als B2B-
markten.
Tactiek (Taak 9)
De gekozen strategie krijgt vorm via concrete marketinginstrumenten die
verschillende schakels in de waardeketen raken — zoals inkoop, supply chain
management, communicatie en mediakeuzes.
Implementatie & evaluatie (Taak 10)
Tot slot wordt de marketingtactiek geïmplementeerd en voortdurend gemonitord
en bijgestuurd op basis van analytics en metrics. Proactieve waardecreatie staat
hierbij centraal: organisaties proberen niet alleen in te spelen op bestaande
klantbehoeften, maar anticiperen actief op toekomstige wensen en
marktontwikkelingen. Artificiële intelligentie speelt in dit proces een steeds
grotere rol, door klantgedrag te voorspellen, marketingbeslissingen te
automatiseren en gepersonaliseerde waardeproposities op schaal mogelijk te
maken.
,Week 6
6.1: artikel van Gelderman over businessmodellen
Analyse(fase)
Analysefase: de fase van het verzamelen en interpreteren van informatie om
inzicht te krijgen in de omgeving waarin
een onderneming opereert. Deze omgeving
bestaat uit drie niveaus: de micro-, meso-
en macro-omgeving.
Door deze drie omgevingsniveaus te
analyseren, krijgt een organisatie een
holistisch beeld van haar positie en de
externe invloeden. De inzichten uit deze
analyses vormen de basis voor strategische
besluitvorming en het ontwikkelen van
effectieve marketingstrategieën.
Bouwstenen van businessmodel
“A business model describes the rational of how an organization creates, delivers
and captures value.” Samengevat als “value creation, value delivery and value
appropriation”.
Businessmodel bestaat ook uit de verbindingen tussen een aantal belangrijke
elementen.
De volgende negen bouwstenen vormen samen het businessmodel:
1. Value proposition: het aanbod van het bedrijf, zowel product als service,
vertaald naar waarde en specifieke voordelen voor de klant en waarmee de
organisatie zich onderscheidt van concurrenten.
2. Customer segments: klantgroepen waar het bedrijf zich met deze
waardepropositie op richt.
3. Distribution channels: de manier waarop een bedrijf haar klanten bereikt
via communicatie, distributie en verkoopkanalen.
4. Customer relationships: het managen van (gedifferentieerde) klantrelaties,
waaronder het werven van klanten, het verbeteren van de
winstgevendheid en het verlengen van klantrelaties.
5. Revenue streams: de manier waarop het bedrijf een inkomstenstroom
creëert, oftewel het verdienmodel.
6. Core capacities: de belangrijkste bronnen en bezittingen om de
waardepropositie aan te bieden en te leveren, zoals technologie, fabrieken,
apparatuur, geld, patenten, auteursrechten, know-how en andere
vaardigheden.
7. Value configuration: de belangrijkste activiteiten nodig om de
waardepropositie aan te kunnen bieden en te leveren.
8. Partner networks: samenwerkingsverbanden met andere partijen, zoals
met leveranciers, strategische allianties en joint ventures om bijvoorbeeld
kennis te delen en producten te ontwikkelen.
, 9. Cost structure: de kosten die de organisatie maakt om waarde te creëren
en leveren aan klanten.
Hieronder staat een uitwerking van enkele bouwstenen die dicht bij marketing
staan:
Waardepropositie
Waardepositie: beschrijft de specifieke voordelen de een organisatie aan haar
klant biedt. Deze voordelen vertegenwoordigen waarde voor de klant, lossen
problemen op en komen de behoefte van klanten tegenmoet.
Het gaat niet zomaar over “waarde”, de waarde moet inhouden dat een klant
jouw organisatie kiest boven andere mogelijkheden.
Organisaties moeten zich altijd afvragen:
- Wat willen onze klanten?
- Wat bieden wij?
- Wat bieden onze concurrenten?
- Waarom blijven klanten trouw aan ons?
Onderdelen van een waardepropositie:
Points of difference: elementen waarop een organisatie beter is dan
concurrenten.
Points of parity: elementen waarop een organisatie even goed is als
concurrenten.
De verschillende soorten waardeproposities:
Resource-gedreven: Door bestaande middelen te gebruiken om nieuwe markten
te bedienen. Bijvoorbeeld: Uitgevers die klantdata gebruiken voor advertenties.
Aanbod-gedreven: Door gerichte productinnovatie een voorsprong te krijgen op
concurrenten. Bijvoorbeeld: auto’s met zonnepanelen in het dak zodat minder
opladen nodig is.
Klant-gedreven: Nieuwe of aangepaste diensten gebaseerd op nieuwe
klantbehoeften die is ontdekt. Bijvoorbeeld: Dopper die de frustratie bij klanten
wegneemt van wegwerpflessen.
Financieel-gedreven: Product of dienst aantrekkelijker maken door financiële
voordelen. Bijvoorbeeld: door kosten te verlagen, andere inkomsten genereren
(lease of abonnement).
Data-gedreven: Gebruik van ICT en big data om nieuwe businessmodellen te
creëren. Bijvoorbeeld: online diensten en bezorgservices die sterk groeiden
tijdens corona.
Customer relationships
Organisaties moeten niet alleen klanten werven maar ook behouden om te
kunnen blijven bestaan.