Plan van Aanpak COMF3
Theoretisch kader
De gespreksinhoud van periode 3 omvat het geven van voorlichting. Voorlichting
draagt bij aan kennis en vaardigheden om met een gezondheidsprobleem om te
gaan en kan bovendien angst verminderen. Het geven van voorlichting door de
zorgverlener bereidt mensen voor op wat ze tegen kunnen komen en hoe ze
daarmee om kunnen gaan (van der Burgt, Terra en van Mechelen-Gevers, 2016).
Er worden een paar theorieën gebruikt tijdens een voorlichtingsgesprek, waarvan het
ASE-model er een van is. Het ASE-model is een model waarmee gedrag verklaard
en geanalyseerd kan worden. Ook geeft het model antwoord op de vraag hoe je
gedrag kunt beïnvloeden (Wikiwijs, 2020). De A van het ASE-model staat voor
attitude, de S voor de sociale invloed en de E voor eigen effectiviteit.
Ook maak je gebruik van het gedragsveranderingsmodel van Marcel Balm. Dit model
beschrijft zes stappen van het proces waar mensen doorheen gaan tijdens
verandering van hun gedrag. De zes stappen zijn: openstaan, begrijpen, willen,
kunnen, doen en volhouden. Onder de stap ‘openstaan’ wordt verstaan of de
zorgvrager voor een bepaalde situatie wel open staat? Bij de stap ‘begrijpen’ wordt
verstaan of de zorgvrager de situatie en alles wat daarbij hoort begrijpt. De stap
‘willen’ zegt iets over of de zorgvrager ook daadwerkelijk iets wil gaan veranderen. Of
de zorgvrager in staat is om iets te veranderen, dat men de verandering aankan,
hoort bij de stap ‘kunnen’. Bij de stap ‘doen’ moeten onvoorziene problemen en
tegenslagen overwonnen worden. En bij de laatste stap ‘volhouden’ is dat het
nieuwe, aangepaste gedrag in het levenspatroon van de patiënt moet worden
ingepast (Patty Mulder, 2013).
Ook gebruik je tijdens het voorlichtingsgesprek de vijf B’s. Deze B’s staan voor het
geven van belangrijke en bruikbare informatie, het geven van begrijpelijke informatie,
zorg ervoor dat de informatie beklijft bij de patiënt en het geven van betrouwbare
informatie (van der Burgt, Terra en van Mechelen-Gevers, 2016).
Tot slot komen er drie soorten informatie in dit gesprek voor. Dit zijn technische
informatie, belevingsinformatie en procedure-informatie. Technische informatie is een
beschrijving van gegevens, van ‘hoe iets werkt’. Bijvoorbeeld de werken van eiwitten
in het lichaam. Belevingsinformatie geeft de patiënt een beeld van wat hij of zij kan
verwachten. Wat de patiënt kan zien, horen, voelen, proeven of ruiken. Als laatste
heb je procedure-informatie die informatie geeft over vervolgonderzoeken die plaats
zullen vinden. Het gaat over de ‘agenda’ van de patiënt (van der Burgt, Terra en van
Mechelen-Gevers, 2016).
, Kale plan van aanpak
Door het hele gesprek heen:
Interesse en respect tonen.
Taalgebruik aanpassen aan de zorgvrager.
Alles in samenspraak met de zorgvrager.
Open staan (van de zorgvrager).
Voorbereiding:
Legt vorige taak terzijde en concentreert zich en bereidt zich voor op volgende
consult.
Ervoor zorgen zelf in goede conditie te zijn.
De gedachten op het huidige consult richten.
Juiste materiaal is aanwezig.
Inleiding:
Professionele begroeting.
Naam van de zorgvrager checken.
Let op je lichaamshouding en weet welke indruk je achter laat.
Gesprek structureren, o.a. door de tijd te benoemen.
Aanleiding voor het gesprek noemen.
Open staan (van de zorgvrager).
Wensen en behoeften peilen.
Doel en agenda van het gesprek samen bepalen.
Kern:
Taalgebruik aanpassen aan de zorgvrager.
Afstemmen en aansluiten bij de zorgvrager.
Vaststellen wat de zorgvrager al weet / vraag naar de voorkennis van de
zorgvrager.
De eerste 2 B’s: belangrijk en bruikbaar.
De derde B: begrijpelijk.
De vierde B: informatie beklijft.
De vijfde B: betrouwbare informatie geven.
Technische informatie geven.
Belevingsinformatie geven.
Procedure-informatie geven.
(Tussentijdse) samenvatting geven.
Controleren of de zorgvrager de informatie begrepen heeft.
Parafraseren.
Stiltes laten vallen.
Achterhaal de attitude van de zorgvrager (A van ASE model).
Achterhaal de sociale invloed van de zorgvrager (S van ASE model).
Achterhaal de eigen effectiviteit van de zorgvrager (E van ASE model).
Achterhaal de copingstijl.
Actief luisteren.
Aanmoedigen.
Erkenning geven.
Gevoelsreflectie.
Doorvragen.
Theoretisch kader
De gespreksinhoud van periode 3 omvat het geven van voorlichting. Voorlichting
draagt bij aan kennis en vaardigheden om met een gezondheidsprobleem om te
gaan en kan bovendien angst verminderen. Het geven van voorlichting door de
zorgverlener bereidt mensen voor op wat ze tegen kunnen komen en hoe ze
daarmee om kunnen gaan (van der Burgt, Terra en van Mechelen-Gevers, 2016).
Er worden een paar theorieën gebruikt tijdens een voorlichtingsgesprek, waarvan het
ASE-model er een van is. Het ASE-model is een model waarmee gedrag verklaard
en geanalyseerd kan worden. Ook geeft het model antwoord op de vraag hoe je
gedrag kunt beïnvloeden (Wikiwijs, 2020). De A van het ASE-model staat voor
attitude, de S voor de sociale invloed en de E voor eigen effectiviteit.
Ook maak je gebruik van het gedragsveranderingsmodel van Marcel Balm. Dit model
beschrijft zes stappen van het proces waar mensen doorheen gaan tijdens
verandering van hun gedrag. De zes stappen zijn: openstaan, begrijpen, willen,
kunnen, doen en volhouden. Onder de stap ‘openstaan’ wordt verstaan of de
zorgvrager voor een bepaalde situatie wel open staat? Bij de stap ‘begrijpen’ wordt
verstaan of de zorgvrager de situatie en alles wat daarbij hoort begrijpt. De stap
‘willen’ zegt iets over of de zorgvrager ook daadwerkelijk iets wil gaan veranderen. Of
de zorgvrager in staat is om iets te veranderen, dat men de verandering aankan,
hoort bij de stap ‘kunnen’. Bij de stap ‘doen’ moeten onvoorziene problemen en
tegenslagen overwonnen worden. En bij de laatste stap ‘volhouden’ is dat het
nieuwe, aangepaste gedrag in het levenspatroon van de patiënt moet worden
ingepast (Patty Mulder, 2013).
Ook gebruik je tijdens het voorlichtingsgesprek de vijf B’s. Deze B’s staan voor het
geven van belangrijke en bruikbare informatie, het geven van begrijpelijke informatie,
zorg ervoor dat de informatie beklijft bij de patiënt en het geven van betrouwbare
informatie (van der Burgt, Terra en van Mechelen-Gevers, 2016).
Tot slot komen er drie soorten informatie in dit gesprek voor. Dit zijn technische
informatie, belevingsinformatie en procedure-informatie. Technische informatie is een
beschrijving van gegevens, van ‘hoe iets werkt’. Bijvoorbeeld de werken van eiwitten
in het lichaam. Belevingsinformatie geeft de patiënt een beeld van wat hij of zij kan
verwachten. Wat de patiënt kan zien, horen, voelen, proeven of ruiken. Als laatste
heb je procedure-informatie die informatie geeft over vervolgonderzoeken die plaats
zullen vinden. Het gaat over de ‘agenda’ van de patiënt (van der Burgt, Terra en van
Mechelen-Gevers, 2016).
, Kale plan van aanpak
Door het hele gesprek heen:
Interesse en respect tonen.
Taalgebruik aanpassen aan de zorgvrager.
Alles in samenspraak met de zorgvrager.
Open staan (van de zorgvrager).
Voorbereiding:
Legt vorige taak terzijde en concentreert zich en bereidt zich voor op volgende
consult.
Ervoor zorgen zelf in goede conditie te zijn.
De gedachten op het huidige consult richten.
Juiste materiaal is aanwezig.
Inleiding:
Professionele begroeting.
Naam van de zorgvrager checken.
Let op je lichaamshouding en weet welke indruk je achter laat.
Gesprek structureren, o.a. door de tijd te benoemen.
Aanleiding voor het gesprek noemen.
Open staan (van de zorgvrager).
Wensen en behoeften peilen.
Doel en agenda van het gesprek samen bepalen.
Kern:
Taalgebruik aanpassen aan de zorgvrager.
Afstemmen en aansluiten bij de zorgvrager.
Vaststellen wat de zorgvrager al weet / vraag naar de voorkennis van de
zorgvrager.
De eerste 2 B’s: belangrijk en bruikbaar.
De derde B: begrijpelijk.
De vierde B: informatie beklijft.
De vijfde B: betrouwbare informatie geven.
Technische informatie geven.
Belevingsinformatie geven.
Procedure-informatie geven.
(Tussentijdse) samenvatting geven.
Controleren of de zorgvrager de informatie begrepen heeft.
Parafraseren.
Stiltes laten vallen.
Achterhaal de attitude van de zorgvrager (A van ASE model).
Achterhaal de sociale invloed van de zorgvrager (S van ASE model).
Achterhaal de eigen effectiviteit van de zorgvrager (E van ASE model).
Achterhaal de copingstijl.
Actief luisteren.
Aanmoedigen.
Erkenning geven.
Gevoelsreflectie.
Doorvragen.
