Ethiek hoorcollege 1
Wat is Ethiek?
Bestudeerd situaties over waarden en normen (moraal) waaraan wij ons gebonden achten.
Normen en waarden worden ook wel samengevat als ons moraal.
Waarden
Wat wij belangrijk vinden, krijg je mee in je opvoeding.
Normen
Regels om onze waarden te realiseren
Waarden die belangrijk zijn voor een sociaal werker
- Vertrouwen
- Privacy
- Transparantie
- Waardigheid
Normatieve professionaliteit
Herkennen, wegen en verantwoorden van morele keuzes
Het belang normatieve professionaliteit
- Een professional is autonoom en moet zelf beslissingen maken
- Denk zelf na als professional en volg niet zomaar instructies op
We moeten soms als hulpverlener keuzes maken waar niemand het juiste antwoord op
weet. Hoe kan je hierin de juist beslissing maken? Verbetering hierin vindt plaats door:
- Onderwijs (aandacht moraal in supervisie/intervisie)
- Verzamelen van moresprudentie (verzameling morele besluiten, je kan hiernaar
kijken om te zien wat anderen hebben gedaan en hieruit inspiratie te halen voor
jezelf)
- Maatschappelijke werkers moeten meer betrokken zijn bij de publieke taak.
Victor van Berssselaar
- Hulpverleners moeten stilstaan bij eigen ideeën inzake het goede leven. Mensen die
anderen helpen moeten eerst bij zichzelf stilstaan en weten wat jijzelf belangrijk
vindt in het leven. Hij vindt dat dit er te weinig is.
,Het driewereldenmodel (analyse instrument om het morele, en dingen die van belang zijn
voor de moraal, boven water te halen)
In dialoog
Herkenne Wegen
over
n moreel moreel
moreel
relevante relevante
relevante
situatie. situatie.
situatie.
Het voorkomt dat je te snel en eenzijdig over een gebeurtenis oordeelt. En het geeft je
inzicht in wat voor soort kwestie het gaat en wat voor soort argumentatie vereist is.
Wereld Onderwerp Geldigheidsclaim Soorten beweringen.
Cognitief Feiten Waarheid Feitelijke bewering.
Normatief Normen en Juistheid Normatieve bewering.
waarden
(Moreel)
Subjectief Gevoelens Waarachtigheid Expressieve bewering.
Cognitief: iedereen kan dit waarnemen, is feitelijk en zonder gevoel
Normatief: vanuit je moreel
Subjectief: je gevoel ergens bij (emoties)
Normatieve begrippen: moeten, mogen, toestaan
, Middels onze beleving van een situatie (subjectief perspectief) kunnen we onze (half)
bewuste normen en waarden op het spoor te komen. Een zorgvuldig getoetste beschrijving
van de feiten (cognitief perspectief) is nodig om te bepalen welke waarden en normen voor
de situatie relevant zijn en welke van deze waarden het zwaarste weegt.
Belang van subjectieve perspectief naar het morele;
- Basale primaire signalen, eerste signalen die bij jou binnenkomen wanneer je hebt
constateerd dat er iets moreels aan de hand is. Je hebt nog niet genoeg informatie,
maar je hebt door dat er iets niet klopt.
- Specifieke primaire signalen, emoties die uiteindelijk verwijzen naar de waarden die
in het geding zijn; zij geven aan wat er in moreel opzicht aan de hand is
- Secundaire signalen, Emoties die opkomen nadat er in de moreel relevante situatie is
gehandeld. (Herzien van wat je gedaan of besloten hebt, of denken zo is het goed).
Cognitieve flexibiliteit
Je bent bereid om je inzichten bij te laten stellen op grond van nieuwe feiten.
Cognitieve verstarring (tunnelvisie)
Te veel invloed van subjectieve en normatieve perspectief op cognitieve perspectief kan
leiden tot cognitieve verstarring. Je wil andere feiten niet meer zien wat jouw keuze zou
kunnen herzien. Je hebt tunnelvisie en staat niet meer open voor nieuwe feiten. Is het
tegenovergestelde van cognitieve flexibiliteit.
Wereld Onderwerp Competentie Reductie Soort vergissing
morele analyse-(§
1.2):
Cognitief Feiten Methodisch Verzakelijking Naturalisme
Instrumentele (1-zijdig bezig met (je oordeelt niet meer
Professionaliteit. feiten, je verwaarloost moreel, omdat het
het normatieve en gene wat het geval is
subjectieve) nou eenmaal zo is, is
de natuur)
Normatief Normen en Normatieve Moralisering Moralisme
waarden professionaliteit (Alleen aandacht voor (Je geeft je oordeel
het morele en niet voor weg aan een wezen
cognitief en subjectief) boven de mensheid en
die laat je oordelen)
Geesten, hogere macht
Subjectief Gevoelens Persoonlijke Therapeutiseren Emotivisme
professionaliteit (Alleen maar bezig met (Oordelen op grond
gevoel, subjectief, en van je emoties, het
niet met moreel en voelde goed zo.
Wat is Ethiek?
Bestudeerd situaties over waarden en normen (moraal) waaraan wij ons gebonden achten.
Normen en waarden worden ook wel samengevat als ons moraal.
Waarden
Wat wij belangrijk vinden, krijg je mee in je opvoeding.
Normen
Regels om onze waarden te realiseren
Waarden die belangrijk zijn voor een sociaal werker
- Vertrouwen
- Privacy
- Transparantie
- Waardigheid
Normatieve professionaliteit
Herkennen, wegen en verantwoorden van morele keuzes
Het belang normatieve professionaliteit
- Een professional is autonoom en moet zelf beslissingen maken
- Denk zelf na als professional en volg niet zomaar instructies op
We moeten soms als hulpverlener keuzes maken waar niemand het juiste antwoord op
weet. Hoe kan je hierin de juist beslissing maken? Verbetering hierin vindt plaats door:
- Onderwijs (aandacht moraal in supervisie/intervisie)
- Verzamelen van moresprudentie (verzameling morele besluiten, je kan hiernaar
kijken om te zien wat anderen hebben gedaan en hieruit inspiratie te halen voor
jezelf)
- Maatschappelijke werkers moeten meer betrokken zijn bij de publieke taak.
Victor van Berssselaar
- Hulpverleners moeten stilstaan bij eigen ideeën inzake het goede leven. Mensen die
anderen helpen moeten eerst bij zichzelf stilstaan en weten wat jijzelf belangrijk
vindt in het leven. Hij vindt dat dit er te weinig is.
,Het driewereldenmodel (analyse instrument om het morele, en dingen die van belang zijn
voor de moraal, boven water te halen)
In dialoog
Herkenne Wegen
over
n moreel moreel
moreel
relevante relevante
relevante
situatie. situatie.
situatie.
Het voorkomt dat je te snel en eenzijdig over een gebeurtenis oordeelt. En het geeft je
inzicht in wat voor soort kwestie het gaat en wat voor soort argumentatie vereist is.
Wereld Onderwerp Geldigheidsclaim Soorten beweringen.
Cognitief Feiten Waarheid Feitelijke bewering.
Normatief Normen en Juistheid Normatieve bewering.
waarden
(Moreel)
Subjectief Gevoelens Waarachtigheid Expressieve bewering.
Cognitief: iedereen kan dit waarnemen, is feitelijk en zonder gevoel
Normatief: vanuit je moreel
Subjectief: je gevoel ergens bij (emoties)
Normatieve begrippen: moeten, mogen, toestaan
, Middels onze beleving van een situatie (subjectief perspectief) kunnen we onze (half)
bewuste normen en waarden op het spoor te komen. Een zorgvuldig getoetste beschrijving
van de feiten (cognitief perspectief) is nodig om te bepalen welke waarden en normen voor
de situatie relevant zijn en welke van deze waarden het zwaarste weegt.
Belang van subjectieve perspectief naar het morele;
- Basale primaire signalen, eerste signalen die bij jou binnenkomen wanneer je hebt
constateerd dat er iets moreels aan de hand is. Je hebt nog niet genoeg informatie,
maar je hebt door dat er iets niet klopt.
- Specifieke primaire signalen, emoties die uiteindelijk verwijzen naar de waarden die
in het geding zijn; zij geven aan wat er in moreel opzicht aan de hand is
- Secundaire signalen, Emoties die opkomen nadat er in de moreel relevante situatie is
gehandeld. (Herzien van wat je gedaan of besloten hebt, of denken zo is het goed).
Cognitieve flexibiliteit
Je bent bereid om je inzichten bij te laten stellen op grond van nieuwe feiten.
Cognitieve verstarring (tunnelvisie)
Te veel invloed van subjectieve en normatieve perspectief op cognitieve perspectief kan
leiden tot cognitieve verstarring. Je wil andere feiten niet meer zien wat jouw keuze zou
kunnen herzien. Je hebt tunnelvisie en staat niet meer open voor nieuwe feiten. Is het
tegenovergestelde van cognitieve flexibiliteit.
Wereld Onderwerp Competentie Reductie Soort vergissing
morele analyse-(§
1.2):
Cognitief Feiten Methodisch Verzakelijking Naturalisme
Instrumentele (1-zijdig bezig met (je oordeelt niet meer
Professionaliteit. feiten, je verwaarloost moreel, omdat het
het normatieve en gene wat het geval is
subjectieve) nou eenmaal zo is, is
de natuur)
Normatief Normen en Normatieve Moralisering Moralisme
waarden professionaliteit (Alleen aandacht voor (Je geeft je oordeel
het morele en niet voor weg aan een wezen
cognitief en subjectief) boven de mensheid en
die laat je oordelen)
Geesten, hogere macht
Subjectief Gevoelens Persoonlijke Therapeutiseren Emotivisme
professionaliteit (Alleen maar bezig met (Oordelen op grond
gevoel, subjectief, en van je emoties, het
niet met moreel en voelde goed zo.
