Samenvatting Europese Integratie en Democratie | UvA | 2025/26

SAMENVATTING EUROPESE INTEGRATIE EN DEMOCRATIE (HOORCOLLEGES+WERKGROEPEN)
Lecture 1 – introduction


Part 1 – European Institutions
‘’who do I call if I want to call europe?’’ – Henry Kissinger, US foreign minister
 this was one of the problems


Ursula von der Leyen – President of the European Commission
Roberta Metsola – President of the European Parliament
Antonio Costa – President of the European Council
Kaja Kallas – High Representative for Foreign Affairs and Security Policy


 Er is niet per se 1 iemand in charge van de EU.
Zoals Israël Palestina  Von der Leyen zegt dat ze aan de kant van Israël staat, maar Kallas zegt: nee
dat is niet waar de EU voor staat, want ik ben High Representative for Foreign Affairs and Security
Policy en ik sta aan de kant van Palestina, en dat is nu relevanter (door haar functie)


EUROPEAN COMMISION
Does not represent member states, but only the common interests
(Wopke Hoekstra van Nederland)


EUROPEAN COUNCIL
Head of states of the government of the member states (dus Rob Jetten representative Nederland
want hij is premier van Nederland)
Maken geen wetten
4 times a year at least meeting
Interests of the individual member states


THE HIGH REPRESENTATIVE
Visible international legal personality
- Blurs boundaries between council and commission
- Boosts EU as credible global actor
- High-level diplomacy


EUROPEAN PARLIAMENT
Represent the citizens of europe  the voice of europe
Strasbourg, Luxemburg, Brussel
Roberta Metsola: youngest EP president, she is against abortion so it’s against the progressive ideas
of europe (so controversial).
Elke vijf jaar verkiezingen voor de EP (= Europeaan parlement)

,Power and influence over:
1. EU budget
2. Commission: right to scrutinize, dismiss and appoint
3. Law-making: right to amend & reject commission proposals
Het Europees parlement mag kandidaten voor de Europese Commissie afwijzen.
Zoals bijvoorbeeld 2024 hearing of Wopke Hoekstra.


Conclusie:
Er is niet een persoon/institutie die je kan bellen als je EU wilt bereiken
Instituties werken samen, maar zijn soms ook in competitie
Power Balance veranderd.



Belangrijkste EU-Instituties – Samenvatting

1. European Commission (Europese Commissie)

 Bestaat uit: 27 commissarissen, één per lidstaat.
 Voorzitter (2025): Ursula von der Leyen.
 Belangen: vertegenwoordigt het algemene Europese belang, niet de lidstaten afzonderlijk.
 Bevoegdheden:
o Enige instelling die EU-wetgeving mag voorstellen.
o Toezicht op naleving van EU-wetgeving (“Guardian of the Treaties”).
o Uitvoering van beleid en begroting.
 Controle: het Europees Parlement kan commissarissen goed- of afkeuren.
 Voorbeeld: Wopke Hoekstra (NL) – Commissaris voor Klimaat (2024).


2. European Council (Europese Raad)

 Bestaat uit: de staatshoofden en regeringsleiders van alle lidstaten.
 Voorzitter: Charles Michel.
 Locatie: Brussel.
 Belangen: vertegenwoordigt de nationale belangen van de lidstaten.
 Bevoegdheden:
o Bepaalt de algemene politieke richting en prioriteiten van de EU.
o Geen wetgevende bevoegdheid.
o Neemt beslissingen meestal bij consensus.
 Frequentie: komt minstens vier keer per jaar samen.
 Voor Nederland: vertegenwoordigd door de premier (Rob Jetten, 2025).


3. Council of the European Union (Raad van de EU / Raad van Ministers)

 Bestaat uit: ministers van de lidstaten, afhankelijk van het beleidsterrein (bv. landbouw,
financiën, milieu).
 Voorzitter: rouleert elke zes maanden (bijv. België in 2024, Hongarije in 2025).
 Bevoegdheden:

, o Wetgevende macht samen met het Europees Parlement (co-beslissing).
o Besluit over de EU-begroting.
o Coördineert nationaal beleid, o.a. economisch en buitenlands beleid.
 Belangen: vertegenwoordigt de regeringen van de lidstaten.
 Niet te verwarren met de Europese Raad!


4. European Parliament (Europees Parlement – EP)

 Bestaat uit: 720 leden (na 2024).
 Verkiezingen: elke vijf jaar, rechtstreeks door EU-burgers.
 Locaties: Straatsburg, Brussel en Luxemburg.
 Voorzitter: Roberta Metsola (Malta) – jongste EP-president ooit, maar controversieel wegens
haar standpunt tegen abortus.
 Belangen: vertegenwoordigt de burgers van Europa – “de stem van Europa”.
 Bevoegdheden:
1. Wetgevende macht – deelt die met de Raad van de EU (co-legislator).
2. Begrotingsmacht – beslist mee over EU-uitgaven.
3. Controle op de Commissie: kan leden goedkeuren, afwijzen of zelfs ontslaan.
 Voorbeeld: in 2024 hield het EP een hoorzitting over Wopke Hoekstra, met mogelijkheid tot
afwijzing van zijn benoeming.


5. High Representative for Foreign Affairs and Security Policy (Hoge Vertegenwoordiger / HRVP)

 Huidige (2025): Josep Borrell.
 Rol: combineert functies binnen de Raad (buitenlands beleid) en de Commissie (externe
betrekkingen).
 Belangen: versterkt de internationale rol en zichtbaarheid van de EU.
 Bevoegdheden:
o Coördineert en vertegenwoordigt het gemeenschappelijk buitenlands en
veiligheidsbeleid (GBVB).
o Vertegenwoordigt de EU internationaal (diplomatie, vredesonderhandelingen,
sancties).
o Verbindt de Raad en Commissie → vervaagt grenzen tussen intergouvernementeel
en supranationaal beleid.
 Doel: de EU een geloofwaardige wereldmacht maken.


6. Court of Justice of the European Union (HvJ-EU)

 Locatie: Luxemburg.
 Bestaat uit: één rechter per lidstaat.
 Belangen: handhaaft de toepassing en interpretatie van EU-recht.
 Bevoegdheden:
o Toetst of nationale wetten in overeenstemming zijn met EU-wetgeving.
o Geeft bindende uitspraken die het EU-recht verduidelijken.
 Belangrijke uitspraak: Van Gend & Loos (1963) – EU-recht heeft directe werking binnen
lidstaten.

, 7. European Central Bank (ECB)

 Locatie: Frankfurt.
 Voorzitter (2025): Christine Lagarde.
 Belangen: bewaakt prijsstabiliteit en voert monetair beleid binnen de eurozone.
 Bevoegdheden:
o Bepaalt de rentepercentages.
o Zorgt voor financiële stabiliteit.
o Onafhankelijk van politieke invloed.

8. European Court of Auditors (Europese Rekenkamer)

 Locatie: Luxemburg.
 Bestaat uit: één lid per lidstaat.
 Bevoegdheden:
o Controleert of EU-gelden goed besteed worden.
o Draagt bij aan transparantie en verantwoordingsplicht binnen de EU.



Ezelsbruggetje: “PECCCH”

Parliament – European Council – Council of the EU – Commission – Court – High Representative




part 2 European Coal and Steel Community


Council of europe
Council of the European union
European council


1917 Russische revolutie
Mensen in Europa waren bang voor communisme in west Europa


1918 einde wo1


1923 Pan Europa plan (never realized)
Coudenhove-Kalergi
Was inwoner van Habsburgse Rijk (wat na wo1 uiteenviel)
Bang dat de Russische revolutie zich zou verspreiden over Europa (Sovjetcommunisme).
Europa moest volgens hem verenigen
De Europese kolonies werden ook betrokken in zijn pan-Europa plan, behalve de kolonies van het
Britse Rijk.
De Europese economie moet worden verenigd  sociale rust