College 4 – Financiering met publiek geld
I. Verstrekking van publiek geld door middel van publiekrecht [subsidiëren]
Wat is een subsidie? - Voorbeelden
❖ Een beleidsmiddel dat voor tal van onderwerpen wordt gebruikt.
- Cultuursubsidies
- Voor huiseigenaren
- Innovatiesubsidies
- NOW: tijdelijks noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid
- MKB
- Landbouwsubsidies
❖ Niet alleen subsidies van het Rijk
- Fonds podium kunsten → Op afstand van het Rijk geplaatst
- Maar ook Gemeente Amsterdam (stimuleren elektrische auto’s) en Gemeente
Maastricht bijvoorbeeld. = decentraal niveau
❖ Afstand van een bestuursorgaan, ondergebracht in een fonds wat dan subsidiehandelingen gaat
verrichten. Subsidie kan dus ook worden neergelegd in een privaatrechtelijke entiteit.
❖ Ook zijn subsidies er in alle soorten en maten.
a) Investeringssubsidie → energielabel van huizen
b) Ontwikkelingssubsidies → app
c) Noodsituaties → ontwikkeling zorg op afstand
Wat is subsidiëren?
❖ Tot 1998 weinig subsidierecht → nauwelijks gecodificeerd
❖ Presterend/ begunstigend overheidsoptreden
➢ Weinig eisen voor een legaliteitsbeginsel bij begunstigend overheidsoptreden.
➢ Dit veranderde omdat er niet altijd even zorgvuldig met overheidsgeld werd omgegaan.
❖ Per 1 januari 1998: titel 4.2 Awb
- MvT: primaat bij het publiekrecht, want publiek geld staat centraal!
❖ Subsidiëren vereist maatwerk: kaderwetten + nadere wet- en regelgeving
- Centrale wetgever: alleen een raamwerk
De subsidiepiramide (zie smartart)
❖ Subsidieregeling in de Awb, betekent nog geen bevoegdheid (die bevat de Awb niet).
➢ De bevoegdheidsgrondslag van een bestuurshandeling moet dus in een bijzondere wet
worden gevonden.
❖ Titel 4.2 is het raamwerk → maar gelaagde regeling\
De subsidiedefinitie
Artikel 4:21 lid 1 Awb
Een aanspraak op financiële middelen verstrekt door een bestuursorgaan met het oog op bepaalde
activiteit en het is geen betaling voor aan dat bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.
Deze definitie is materieel van aard (geen constitutieve vereisten, geen formele eisen, maar dat het om
de inhoud gaat).
Als er een afspraak wordt gemaakt tussen een bo en de burger, dan hebben we het over een subsidie.
1
, * RN = Rijksniveau
Rijksniveau
Titel
4.2
Awb
Uitwerking van het proces
RN van de subsidiehandeling
De regeling Europese EZ- Kader
subsidies bijv. Budget uit wetten
de EU wordt dan
overgeheveld aan een RN
Aanwijzingen
ministerie. subsidieverstrek
king
RN Ministeriele
regelingen
Een ASV voor iedere
provincie (algemeen) en
Provinciale verordeningen specifieke onderwerpen
(algemeen en bijzonder) die nader zijn geregeld
In 2015/2016 gingen veel (bijzonder).
rijkstaken naar gemeenten.
Denk aan de Participatiewet
Gemeentelijke verordeningen
(algemeen en bijzonder)
en de Jeugdwet. De Decentraal niveau
gemeente heeft veel
keuzevrijheid in hoe zij dit
vormgeeft. Beleidsregels
Handboeken
Bepalingen in subsidiebeschikkingen
Kenmerken subsidiering
❖ art. 4:23 Awb: (in beginsel) wettelijke grondslag
Kan materiele wetgeving zijn!
Ook “in beginsel” is van belang: 4:23 bevat ook twee uitzonderingen op het vereiste van een
wettelijke grondslag. Lid 3 (c) en (d): begrotingssubsidie en incidentele subsidie vallen niet
onder het vereiste van de wettelijke grondslag.
- Begrotingssubsidie wordt genoemd in de begroting van B
- Incidenteel is voor minder dan 4 jaar.
❖ art. 4:22 Awb: subsidieplafond → HOE verdelen?
Subsidies kunnen nooit oneindig zijn… Het budget is beperkt. Vaak zijn er meer aanmelders
dan dat het budget toelaat. Er moet daarom een transparante systematiek zijn wat betreft
toewijzing van de subsidie.
2
, • Loting, wie eerst komt wie eerst maalt, evenredige verdeling, vergelijkende beoordeling
❖ art. 4:29 Awb: verstrekking via (Awb-)beschikking
❖ art. 4:29 Awb: (in beginsel) via getrapte procedure: verlening → [activiteiten] → vaststelling
Dit is dus een appellabel besluit! In diezelfde bepaling is te lezen dat subsidiering in beginsel
via getrapte procedure plaatsvindt (gefaseerd):
1. Verleningsbeschikking (na 6 weken in rechte onaantastbaar)1
Activiteiten vinden plaats…
2. Vaststellingsbeschikking
Hier gaat een bepaalde fuikwerking vanuit! Als je namelijk de kans voorbij laat gaan om tegen
bepaalde elementen in de verleningsbeschikking op te komen (binnen 6 weken), dan is de kans
verkeken om in de vaststellingsbeschikking daar nog op terug te komen.
❖ art. 4:36 Awb: ter uitvoering van verleningsbeschikking: (evt.) uitvoeringsovereenkomst
Ter uitvoering van een verleningsbeschikking kan een uitvoeringsovereenkomst worden
vastgesteld. Dit is dus een optie tot privaatrechtelijk handelen.
Je kunt als bestuursorgaan dus best veel. Je hebt bestuursrechtelijk sancties tot je beschikking om als
een partij zich niet houdt aan de inhoud van een beschikking dat te sanctioneren. Inhoudelijk kun je
echter niet afdwingen dat de prestatie wordt verricht die in die beschikking wordt genoemd.
o Stel er is een subsidie verleent voor activiteiten die je echt noodzakelijk vindt, taxivervoer voor
gehandicapte kinderen. In dat geval wil je dat de prestatie te allen tijden wordt verricht. In die
situatie is het verstandig ook een uitvoeringsovk te sluiten met de subsidieontvanger zodat je
civielrechtelijk een weg hebt om de prestatie af te dwingen.
Het subsidieproces
U heeft een idee en wil U bereidt uw aanvraag U dient uw aanvraag
subsidie (kan ook de voor (titel 4.1 Awb) in (kan een moment
overheid zijn die
(plan + begroting) voor zijn gesteld)
initiatief toont)
BO controleert
Wij sturen u ons U voert uw project uit
(vormvoorschriften)en
besluit op de aanvraag en meldt ons eventuele
beoordeelt (inhoud) de
(beschikking) veranderingen
aanvraag
U laat de subsidie
vaststellen
1
Het bedrag en de voorwaarden staan dan vast!
3
I. Verstrekking van publiek geld door middel van publiekrecht [subsidiëren]
Wat is een subsidie? - Voorbeelden
❖ Een beleidsmiddel dat voor tal van onderwerpen wordt gebruikt.
- Cultuursubsidies
- Voor huiseigenaren
- Innovatiesubsidies
- NOW: tijdelijks noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid
- MKB
- Landbouwsubsidies
❖ Niet alleen subsidies van het Rijk
- Fonds podium kunsten → Op afstand van het Rijk geplaatst
- Maar ook Gemeente Amsterdam (stimuleren elektrische auto’s) en Gemeente
Maastricht bijvoorbeeld. = decentraal niveau
❖ Afstand van een bestuursorgaan, ondergebracht in een fonds wat dan subsidiehandelingen gaat
verrichten. Subsidie kan dus ook worden neergelegd in een privaatrechtelijke entiteit.
❖ Ook zijn subsidies er in alle soorten en maten.
a) Investeringssubsidie → energielabel van huizen
b) Ontwikkelingssubsidies → app
c) Noodsituaties → ontwikkeling zorg op afstand
Wat is subsidiëren?
❖ Tot 1998 weinig subsidierecht → nauwelijks gecodificeerd
❖ Presterend/ begunstigend overheidsoptreden
➢ Weinig eisen voor een legaliteitsbeginsel bij begunstigend overheidsoptreden.
➢ Dit veranderde omdat er niet altijd even zorgvuldig met overheidsgeld werd omgegaan.
❖ Per 1 januari 1998: titel 4.2 Awb
- MvT: primaat bij het publiekrecht, want publiek geld staat centraal!
❖ Subsidiëren vereist maatwerk: kaderwetten + nadere wet- en regelgeving
- Centrale wetgever: alleen een raamwerk
De subsidiepiramide (zie smartart)
❖ Subsidieregeling in de Awb, betekent nog geen bevoegdheid (die bevat de Awb niet).
➢ De bevoegdheidsgrondslag van een bestuurshandeling moet dus in een bijzondere wet
worden gevonden.
❖ Titel 4.2 is het raamwerk → maar gelaagde regeling\
De subsidiedefinitie
Artikel 4:21 lid 1 Awb
Een aanspraak op financiële middelen verstrekt door een bestuursorgaan met het oog op bepaalde
activiteit en het is geen betaling voor aan dat bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.
Deze definitie is materieel van aard (geen constitutieve vereisten, geen formele eisen, maar dat het om
de inhoud gaat).
Als er een afspraak wordt gemaakt tussen een bo en de burger, dan hebben we het over een subsidie.
1
, * RN = Rijksniveau
Rijksniveau
Titel
4.2
Awb
Uitwerking van het proces
RN van de subsidiehandeling
De regeling Europese EZ- Kader
subsidies bijv. Budget uit wetten
de EU wordt dan
overgeheveld aan een RN
Aanwijzingen
ministerie. subsidieverstrek
king
RN Ministeriele
regelingen
Een ASV voor iedere
provincie (algemeen) en
Provinciale verordeningen specifieke onderwerpen
(algemeen en bijzonder) die nader zijn geregeld
In 2015/2016 gingen veel (bijzonder).
rijkstaken naar gemeenten.
Denk aan de Participatiewet
Gemeentelijke verordeningen
(algemeen en bijzonder)
en de Jeugdwet. De Decentraal niveau
gemeente heeft veel
keuzevrijheid in hoe zij dit
vormgeeft. Beleidsregels
Handboeken
Bepalingen in subsidiebeschikkingen
Kenmerken subsidiering
❖ art. 4:23 Awb: (in beginsel) wettelijke grondslag
Kan materiele wetgeving zijn!
Ook “in beginsel” is van belang: 4:23 bevat ook twee uitzonderingen op het vereiste van een
wettelijke grondslag. Lid 3 (c) en (d): begrotingssubsidie en incidentele subsidie vallen niet
onder het vereiste van de wettelijke grondslag.
- Begrotingssubsidie wordt genoemd in de begroting van B
- Incidenteel is voor minder dan 4 jaar.
❖ art. 4:22 Awb: subsidieplafond → HOE verdelen?
Subsidies kunnen nooit oneindig zijn… Het budget is beperkt. Vaak zijn er meer aanmelders
dan dat het budget toelaat. Er moet daarom een transparante systematiek zijn wat betreft
toewijzing van de subsidie.
2
, • Loting, wie eerst komt wie eerst maalt, evenredige verdeling, vergelijkende beoordeling
❖ art. 4:29 Awb: verstrekking via (Awb-)beschikking
❖ art. 4:29 Awb: (in beginsel) via getrapte procedure: verlening → [activiteiten] → vaststelling
Dit is dus een appellabel besluit! In diezelfde bepaling is te lezen dat subsidiering in beginsel
via getrapte procedure plaatsvindt (gefaseerd):
1. Verleningsbeschikking (na 6 weken in rechte onaantastbaar)1
Activiteiten vinden plaats…
2. Vaststellingsbeschikking
Hier gaat een bepaalde fuikwerking vanuit! Als je namelijk de kans voorbij laat gaan om tegen
bepaalde elementen in de verleningsbeschikking op te komen (binnen 6 weken), dan is de kans
verkeken om in de vaststellingsbeschikking daar nog op terug te komen.
❖ art. 4:36 Awb: ter uitvoering van verleningsbeschikking: (evt.) uitvoeringsovereenkomst
Ter uitvoering van een verleningsbeschikking kan een uitvoeringsovereenkomst worden
vastgesteld. Dit is dus een optie tot privaatrechtelijk handelen.
Je kunt als bestuursorgaan dus best veel. Je hebt bestuursrechtelijk sancties tot je beschikking om als
een partij zich niet houdt aan de inhoud van een beschikking dat te sanctioneren. Inhoudelijk kun je
echter niet afdwingen dat de prestatie wordt verricht die in die beschikking wordt genoemd.
o Stel er is een subsidie verleent voor activiteiten die je echt noodzakelijk vindt, taxivervoer voor
gehandicapte kinderen. In dat geval wil je dat de prestatie te allen tijden wordt verricht. In die
situatie is het verstandig ook een uitvoeringsovk te sluiten met de subsidieontvanger zodat je
civielrechtelijk een weg hebt om de prestatie af te dwingen.
Het subsidieproces
U heeft een idee en wil U bereidt uw aanvraag U dient uw aanvraag
subsidie (kan ook de voor (titel 4.1 Awb) in (kan een moment
overheid zijn die
(plan + begroting) voor zijn gesteld)
initiatief toont)
BO controleert
Wij sturen u ons U voert uw project uit
(vormvoorschriften)en
besluit op de aanvraag en meldt ons eventuele
beoordeelt (inhoud) de
(beschikking) veranderingen
aanvraag
U laat de subsidie
vaststellen
1
Het bedrag en de voorwaarden staan dan vast!
3
