Arresten burgerlijk recht II
Hoorcollege 1..................................................................................................................... 7
HR iustum pretium – geen leer van rechtvaardige prijs in Nederlands recht, p.379.....7
HR Quint/Te Poel – verbintenis moet voortvloeien uit de wet, art. 6:1 BW, p. 394.......7
HR Katwijk/ Westdijk – Precontractuele verhoudingen; alvast het werk doen, p. 5 &
408.................................................................................................................................. 7
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij totstandkoming
overeenkomst, art. 3:35 BW, p. 411...............................................................................7
HR Azivo/GGD – Onrechtmatigheid weigering betalen essentiële dienstverlening, p.
452.................................................................................................................................. 8
HR Nederlandse Benzol Maatschappij/ Securicor Nederland, onrechtmatige daad
o.g.v. art. 3:35 BW vanwege schending gewekt vertrouwen, p. 457............................8
HR Althuisius’ ladder – exclusiviteit met betrekking tot bruikleen, 7a:1790 BW, p. 460
........................................................................................................................................ 8
HR Dierenarts – samenloop tussen behandelingsovereenkomst en 6:179, p. 58.........9
HR Paardrijles – samenloop tussen overeenkomst en delict, p. 84...............................9
HR Baris/Riezenkamp – rechtsverhouding onderhandelende partijen, p. 384...............9
HR Plas/ Valburg – 3 fases van onderhandeling, p. 435.................................................9
HR CBB/JPO – afbreken van onderhandelingen, p. 117................................................10
HR Huurders/Portaal – of en wat voor contract is er?, p. 366......................................11
Hoorcollege 2 & 3............................................................................................................ 12
HR Baris/Riezenkamp – onderzoeksplicht vs. gedane inlichting i.c.m. art. 6:228 BW, p.
384................................................................................................................................ 12
HR Kantharos van Stevensweert, verkopersdwaling, p. 391.......................................12
HR Verkoop varkensmesterij, p. 454............................................................................12
HR Golf GTI, inlichting sub a, is dwaling regelend recht?, p. 15..................................13
HR Paalman/ Lampenier, p. 77.....................................................................................13
HR Casinovergunning, temporele bereik dwaling (lid 2), p. 164.................................13
HR Vano/Foreburghstaete, gevolg vernietiging op grond van dwaling, bedrog etc., p.
230................................................................................................................................ 13
HR Inbev/Van der Valk, sub b ‘wist of behoorde te weten’, p. 247..............................14
HR Wav, ‘inhoud of strekking is strijd in met de goede zeden of de openbare orde’, p.
252................................................................................................................................ 14
HR Antilliaans zwembad, mededelingsplicht sub b, p. 25............................................14
HR Renteswap, p. 477.................................................................................................. 15
Hoorcollege 4................................................................................................................... 16
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij totstandkoming
overeenkomst, 3:35 BW, p. 411...................................................................................16
HR Haviltex, uitleg van overeenkomst, p. 429.............................................................16
HR Bekijk ’t maar; Westhoff/ Spronsen, gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:35 BW, p.
444................................................................................................................................ 17
, HR Chubb/ Dagenstaed, regels als overeenkomst van A gelden in de overeenkomst
tussen B en C, p. 157.................................................................................................... 18
HR Lundiform/Mexx, Haviltex bij commerciële contracten, entire agreement clause, p.
221................................................................................................................................ 18
Hoorcollege 5................................................................................................................... 19
HR Tamacht/ Hodenius, begrenzing art. 3:61 lid 2 BW, niet in bundel/ uit werkgroep
...................................................................................................................................... 19
HR Kribbebijter, wie zijn de partijen bij een overeenkomst, p. 421.............................19
HR Kleuterschool Babbel, toerekenen van natuurlijk persoon naar rechtspersoon, p. 6
...................................................................................................................................... 19
HR Reisbureau De Globe/ Provincie Groningen, schadevergoeding OD door
tussenpersoon, p. 31.................................................................................................... 19
HR Kuipers/Wijnveen, p. 56.......................................................................................... 20
HR ING/Bera, p. 176...................................................................................................... 20
HR Zorgverzekeraars, p. 349........................................................................................ 20
Hoorcollege 6................................................................................................................... 20
HR Mark is Mark, p. 373................................................................................................ 20
Hoorcollege 7................................................................................................................... 21
HR Vliegtuigvleugel, ongeschikte hulpzaak, p. 401.....................................................21
HR BioFer, toerekening op grond van verkeersopvatting, p. 60..................................22
HR Geldnet/Kwantum, toerekening op grond van hulppersoon, art. 6:76 BW p. 80. . .22
HR Endlich/Bouwmachines, Buiten de wet geregelde grond voor intreden verzuim bij
spoed, p. 95.................................................................................................................. 22
HR Regenhaspel, doel klachtplicht & latere gebreken bij ontbinding, p. 143.............23
HR Schimmelend topschot, stappenplan klachtplicht 7:23 BW, p. 146.......................23
HR Paprikawortels, verrekening bij opschorting & onterechte opschorting, p. 150....24
HR Huurgenot, verklaring voor ontbinding, p. 207......................................................25
HR PIP-implantaat, toerekenbare tekortkoming bij hulpzaak, p. 319..........................25
Hoorcollege 8................................................................................................................... 26
HR Mol/Meijer, ‘tenzij’ bij ontbinding, p. 47.................................................................26
HR Multivastgoed/Nethou, nakoming van relatieve economische onmogelijkheid, p.
54.................................................................................................................................. 26
HR Herstelkosten, bedrag bepalen voor vervangende schadevergoeding, p. 79........27
HR Fisser/Tycho, niet-nakoming bij duurverbintenis leidt tot ontbinding, p. 137.......27
HR Paprikawortels, verrekening bij opschorting & onterechte opschorting, p. 150....27
HR Vos/ TSN, begroten schadevergoeding na onterechte ontbinding, p. 168.............28
HR Far Trading/ Edco, bewijslastverdeling bij klachtplicht, art. 6:89 en 7:23 BW, p.
236................................................................................................................................ 28
HR Eigen Haard, ontbinding, tenzij-bepaling, p. 285...................................................29
, HR JED Textiles, zuiveren van verzuim, art. 6:86 BW & schuldeisersverzuim, art. 6:58
BW, p. 290.................................................................................................................... 29
HR Intrahof/ Bart Smit, matigingsbevoegdheid art. 6:94 BW, p. 133..........................30
Hoorcollege 9................................................................................................................... 31
HR Röntgenstraling, nietigheid exoneratie wegens strijd goede zeden & openbare
orde, art. 3:40 BW, p. 382............................................................................................ 31
HR Bovag II, p. 388....................................................................................................... 31
HR Saladin/ HBU, (exoneratie)beding in algemene voorwaarden naar maatstaven van
beperkende werking redelijkheid en billijkheid, p. 399...............................................31
HR Matatag/ De Schelde – exoneratiebeding algemene voorwaarden, p. 19..............31
HR Ongevallenverzekering Provincial Insurance, rechtsverwerking, p. 22.................32
HR Geurtzen/Kampstaal BV, Vernietiging algemene voorwaarden wegens schending
terhandstellingsplicht, p. 40......................................................................................... 32
HR Bramer/Hofman, geen samenloop art. 6:233 sub a & 6:248 lid 2 BW, p. 81.........32
HR Parkwoningen – kernbedingen art. 6:231 lid 1 BW, p. 86......................................33
HR Universal Pictures, vervalbeding in overeenkomst buiten toepassing, 6:248 lid 2
BW, p. 463.................................................................................................................... 33
HR G4/Hanzevast, schadevergoeding o.g.v. niet-gerechtvaardigde ontbinding, p. 207
...................................................................................................................................... 33
HR Meegaa, p. 244....................................................................................................... 33
HR Goglio/SMQ, opzegging van onbenoemde duurovereenkomsten, p. 281..............34
HR Corona en huurprijs, art. 6:258 BW, p. 345............................................................34
Hoorcollege 10................................................................................................................. 35
HVJ Courage/Crehan – mededingingsregeling, nationale procesregels en effectieve
bescherming van EU-rechten, p. 67.............................................................................35
HR Heesakkers/ Voets, ambtshalve toetsen richtlijn 93/13 jo. 6:233 sub a BW, p. 225
...................................................................................................................................... 35
HR Toetsing erfpachtvoorwaarden, oneerlijke bedingen richtlijn 93/13, p. 267.........35
HR Onderverhuur en boetebeding, toetsing oneerlijk beding art. 6:233 sub a BW, p.
279................................................................................................................................ 36
HvJ Radlinger, niet in bundel........................................................................................36
HR Euribor, toetsing oneerlijke bedingen 6:233 sub a & transparantievereiste 6:238
lid 2, p. 314................................................................................................................... 36
HR Gratis Mobieltjes II, koop op afbetaling, p. 261......................................................37
HR Arvato, ambtshalve toetsen informatieplicht richtlijn consumentenrecht, p. 329.37
HVJ Litouwse advocaat, beding: uurtarief zonder indicatie aantal uren, p. 350..........39
HR Arvato, HR Gratis Mobieltjes II & HR Litouwse Advocaat........................................39
Hoorcollege 12................................................................................................................. 40
HR Quint/Te Poel – verbintenis voortvloeien uit wet, art. 6:1 BW, p. 394...................40
HR Vermobo-Schraeven/grondeigenaar, ongerechtvaardigde verrijking, p. 13..........40
HR Van der Tuuk Adriani/Batelaan, ongerechtvaardigde verrijking, p. 28..................40
, HR Setz/Brunnings, samenloop met ongerechtvaardigde verrijking, p. 39.................40
HR Groene Specht, causaal verband ongerechtvaardigde verrijking, p. 119..............40
Hoorcollege 13................................................................................................................. 41
HR Kelderluik, criteria voor gevaarzetting bij maatschappelijke onbetamelijkheid, p. 1
...................................................................................................................................... 41
HR Van Hees/Esbeek; Gasbuis, p. 418.........................................................................41
HR Natronloog, p. 8...................................................................................................... 42
HR Taxusstruik, p. 21.................................................................................................... 42
HR Zusjes Jansen, maatschappelijke betamelijkheid; gevaarzetting, art. 6:162 lid 2
BW, p. 48...................................................................................................................... 42
HR Baby Joost, wettelijke vertegenwoordiging door ouders – partij bij overeenkomst?,
p. 49.............................................................................................................................. 42
HR Zeeuws weggetje, p. 88.......................................................................................... 43
HR Jetblast, p. 91.......................................................................................................... 43
HR Baby Kelly, p. 105................................................................................................... 43
HR afzinkkelder, aansprakelijkheid voor schade aan derden op grond van
maatschappelijke betamelijkheid, art. 6:162 lid 2 BW, p. 362....................................43
Hoorcollege 14................................................................................................................. 44
HR Werknemer/Ardoss, werkgeveraansprakelijkheid voor personeel van hulppersoon,
p. 16.............................................................................................................................. 44
HR Apothekerassistente, werkgeversaansprakelijkheid art. 6:170 BW, p. 72.............44
HR Hertel, zorg van art. 7:658 BW geldt niet voor derde die niet je personeel zijn, p.
99.................................................................................................................................. 44
HR Rolschaatsavond, werkgever aansprakelijk bij schade aan werknemer door
teamuitje, p. 166.......................................................................................................... 45
Hoorcollege 15................................................................................................................. 45
HR Delfland/Stoeterij, Art. 6:171 BW – risicoaansprakelijkheid van niet-
ondergeschikte, p. 75................................................................................................... 45
HR Groot Kievitsdal, Art. 6:170 BW – aansprakelijkheid voor fout van ondergeschikte,
p. 154............................................................................................................................ 46
HR Wilnisser dijkdoorbraak, art. 6:174 BW: definitie opstal en wanneer gebrekkig, p.
194................................................................................................................................ 46
HR Paard Loretta, p. 205.............................................................................................. 47
HR Hangmat, art. 6:174 jo. 6:180 BW, p. 189..............................................................47
HR Paard Imagine, Art. 6:179 jo. 6:189 BW en 6:181 BW bij dieren, p. 257...............47
Hoorcollege 16................................................................................................................. 48
HR Koolhaas/ Lapinus, zorgvuldigheidsnorm producent, art. 6:162 BW, p. 42...........48
HvJ Veedfald, art. 6:185 productaansprakelijkheid, p. 62............................................48
Dat de producten niet rechtstreeks door de gebruiker worden betaald, maar uit
publieke middelen worden gefinancierd, neemt niet weg dat de productie daarvan
een economisch en beroepsmatig karakter heeft. Daarom is de uitzondering op
, aansprakelijkheid voor activiteiten zonder economisch doel of buiten de
beroepsuitoefening (art. 6:185 lid 1 sub c) in zo’n geval niet van toepassing............49
HR Goltix, uitbreiding eigen schuld voor fouten derde; risicosfeer, art. 6:101 BW, p.
123................................................................................................................................ 49
HvJ O’Byrne, art. 6:185 BW – in het verkeer brengen en verjaringstermijn art. 6:191
BW, p. 128.................................................................................................................... 49
HvJ EU Aventis Pasteur, productaansprakelijkheid bij onbekende producent en
verjaringstermijn art. 6:191 lid 2 BW, p. 170...............................................................49
HvJ EU Boston Scientific Medizintechnik, productaansprakelijkheid medische
producten, p. 240......................................................................................................... 49
HvJ EU Krone/ Verlag, art. 6:185 bw: object van het gebrek, p. 324...........................50
HR Samengestelde prothese, bestanddeelvorming bij productaansprakelijkheid art.
6:185 e.v. BW; verjaring, p. 328...................................................................................50
Hoorcollege 17 & 18........................................................................................................ 52
HR Renteneurose, art. 6:162 jo. 6:98 BW: toerekening bij gevolg OD zwaarder dan
normaal, p. 9................................................................................................................. 52
HR Melkmachine, art. 6:101 BW, billijkheidscorrectie bij eigen schuld, m.n. bij
kinderen, p. 10.............................................................................................................. 52
HR Unilever/ Dikmans, art. 7:658 BW: stelplicht & csqn-verband bij
werkgeversaansprakelijkheid, p. 52.............................................................................52
HR Frieslandhallen, hypothetische causaliteit; schadeomvang bij latere gebeurtenis
die dezelfde schade veroorzaakt had kunnen hebben, p. 74......................................53
HR Vorderen als lasthebber, A procederen in eigen naam voor B, procederen bij
overgang van vordering (o.a. subrogatie), p. 179.......................................................53
HR Verboden onderhuur, art. 6:104 BW winst als maatstaf voor schade, p. 186.......54
HR Deloitte/ Hassink, proportionele aansprakelijkheid & verlies van een kans, p. 216
...................................................................................................................................... 54
HR TenneT/ABB, eisen art. 6:100 BW & doorberekeningsverweer, p. 272..................55
HR Vos/ TSN, voordeeltoerekening, art. 6:100 BW, p. 168..........................................55
HR Wrongful birth, redelijke toerekening van art 6:98 BW bij onrechtmatige daad, p.
34.................................................................................................................................. 55
HR Avi Cranes, art. 6:98 BW – toerekening van schade p. 276..................................56
HR Parkeergarage Zandvoort, verjaring gebrekkige opstal, en verjaring art. 3:310
BW, p. 290.................................................................................................................... 56
HR Groningenveld, vaststellen van schade bij mijnboud, prejudiciële vragen, p. 293 56
Hoorcollege 19 & 20........................................................................................................ 58
HR Gegaste uien, wel derdenwerking van exoneratiebeding, p. 405..........................58
HR Securicor, wel derdenwerking van exoneratiebeding, p. 425................................59
HR Citronas, geen derdenwerking van exoneratiebeding, p. 448...............................59
De concrete omstandigheden uit HR Gegaste uien, HR Securicor en HR Citronas.....60
HR Radio Modern/ Edah, onrechtmatige daad tussen contractanten en derden, p. 7 61
HR Curaçao/ Boyé, actie uit OD bij doorbreken kettingbeding, p. 440........................61
,HR Leien dak, OD bij niet rekening houden met belangen van nauwe derden, p. 474
...................................................................................................................................... 61
HR Vleesmeesters/Alog, p. 93......................................................................................62
HR AgfaPhoto, p. 213.................................................................................................... 62
HR Keukengilde, p. 467................................................................................................ 62
,Hoorcollege 1
HR iustum pretium – geen leer van rechtvaardige prijs in Nederlands recht,
p.379
Art. 3:40, 6:248 lid 2 BW
Wij kennen in Nederland de leer van de rechtvaardige prijs niet.
De leer van de rechtvaardige prijs houdt in dat prestaties gelijkwaardig moeten zijn,
dat bij grote ongelijkwaardigheid de waardigheid van partijen in het geding komt, een
van partijen onevenredig benadeeld kan worden en dat daarom de overeenkomst
onverbindend is.
In Nederland kan om die reden dus niet een beding buiten toepassing gelaten worden,
of nietig/ vernietigd worden.
HR Quint/Te Poel – verbintenis moet voortvloeien uit de wet, art. 6:1 BW, p.
394
Art. 6:1 BW
Niet iedere verbintenis hoeft rechtstreeks op de wet te steunen. Een verbintenis kan
ook ontstaan als zij in het stelsel van de wet past en aansluit bij de wel in de wet
geregelde gevallen.
HR Katwijk/ Westdijk – Precontractuele verhoudingen; alvast het werk doen,
p. 5 & 408
Art. 6:203 BW
Iemand die prestatie verricht zonder enige verplichting en slechts in de hoop en
verwachting dat een gedane offerte zal worden geaccepteerd, kan niet vergoeding
(onverschuldigde betaling, 6:203 BW) van het verrichte werk vorderen.
Bij opdringen van een prestatie kun je achteraf geen actie instellen
Vordering op grond van ongerechtvaardigde verrijking (6:212 BW) is in huidig recht
denkbaar, maar ook dat zal niet slagen (p. 410 bundel)
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij
totstandkoming overeenkomst, art. 3:35 BW, p. 411
Art. 3:33, 3:35, 6:217, 6:248 lid 1 BW
Arrest gaat over de vraag: ‘is er een contract?'
Wanneer partijen hetzelfde over en weer verklaren, maar de wil (achteraf) niet
hetzelfde blijkt te zijn = wederzijdse vergissing/ misverstand.
- aanbod en aanvaarding sluiten niet op elkaar aan (3:33 BW)
- Dit los je op aan de hand van art. 3:35 BW.
- er zijn dan 3 mogelijke uitkomsten
- 1. Interpretatie van partij X geeft doorslag
- 2. Interpretatie van partij Y geeft doorslag
- 3. Er is geen contract tot stand gekomen
Indien partijen die een overeenkomst wensen te sluiten, daarin een voor misverstand
vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat, het
antwoord op de vraag of al of niet een overeenkomst tot stand is gekomen , in beginsel
,afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
verklaringen en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij daaraan in de gegeven
omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
Daarbij kan onder meer een rol spelen deze vier gezichtspunten:
- 1. Of de betekenis waarin de ene partij de uitdrukking heeft opgevat meer voor de
hand lag dan die waarin de ander haar heeft opgevat;
- 2. Of, indien deze uitdrukking een vaststaande technische betekenis heeft, de partij
die van deze betekenis is uitgegaan, mocht verwachten dat ook de andere partij
deze betekenis zou kennen;
- 3. Of de andere partij zich had voorzien van deskundige bijstand en de wederpartij
mocht verwachten dat deze die betekenis kende en die andere partij daaromtrent
voorlichtte;
- 4. Of één der door partijen aan de uitdrukking gehechte betekenissen zou leiden tot
een resultaat dat met hetgeen partijen met de overeenkomst beoogden minder
goed zou zijn te rijmen.
HR Azivo/GGD – Onrechtmatigheid weigering betalen essentiële
dienstverlening, p. 452
Art. 6:162, 6:2 BW
Als geen wettelijke contracteerplicht bestaat kan het in de concrete omstandigheden
onrechtmatig zijn om toch niet de prijs te betalen voor de dienst die beide partijen niet
kunnen ‘ontwijken’
HR Nederlandse Benzol Maatschappij/ Securicor Nederland, onrechtmatige
daad o.g.v. art. 3:35 BW vanwege schending gewekt vertrouwen, p. 457
Art. 6:162, 3:35 BW
Indien een moedermaatschappij bij een schuldeiser van haar dochtermaatschappij het
gerechtvaardigd vertrouwen wekt dat verplichtingen van de dochter zullen worden
nagekomen, kan het onrechtmatig zijn dat gewekte vertrouwen niet te honoreren
wanneer de schuldeiser daardoor schade lijdt. Daarbij speelt het in Gerechtvaardigd
vertrouwen besloten liggende vertrouwensbeginsel een rol binnen onrechtmatige daad.
De moedermaatschappij kan zich dus als derde onrechtmatig gedragen binnen een
overeenkomst tussen dochtermaatschappij en haar wederpartij
Art. 6:162 BW kan dus toegepast worden als op grond van art. 3:35 BW vertrouwen
wordt gewekt, en dat daarna niet gehonoreerd wordt.
HR Althuisius’ ladder – exclusiviteit met betrekking tot bruikleen, 7a:1790
BW, p. 460
Art. 7a:1790, 6:173 BW
De hoofdregel bij samenloop van rechtsregels is dat men kan kiezen op welke regels
men een beroep doet (keuzevrijheid). De uitzondering is dat het recht eist dat een
keuze wordt gemaakt (keuzeplicht) of een regel aanwijst die altijd voorgaat boven
andere regels (excllusiviteit)
De wetgever heeft exclusiviteit beoogd met de regeling uit 7a:1790.
Bij een bruikleenovereenkomst mag schadevergoeding alleen geëist worden op grond
van 7a:1790 BW.
,Bij bruikleen geen samenloop met art. 6:173 & het bruikleen contract. Artikel 6:173 BW
wordt door de exclusiviteit van 7a:1790 buiten werking gesteld.
HR Dierenarts – samenloop tussen behandelingsovereenkomst en 6:179, p. 58
Art. 6:179, 6:101 BW
1. samenloop tussen behandelingsovereenkomst en art. 6:179 BW
Dat je een contract hebt met de manege maakt nog niet dat de buitencontractuele
aansprakelijkheid daardoor niet van toepassing is. De dierenarts mag dus zowel op
grond van 6:179 BW als op grond van het contract aansprakelijkheid instellen.
2. In de behandelingsovereenkomst kan echter stilzwijgend of uitdrukkelijk art. 6:179
worden uitgesloten.
volgt uit de aard van de behandelingsovereenkomst. Haviltexen & uitleggen
3. Het is niet ondenkbaar dat het gedrag van het paard als eigen schuld (art. 6:101
BW) van de dierenarts geldt.
dit staat hier nu met betrekking tot paarden en dierenarts, maar dit geldt ook voor
allerlei andere situaties.
HR Paardrijles – samenloop tussen overeenkomst en delict, p. 84
Het onberekenbare gedrag van een dier komt in beginsel voor rekening van de
eigenaar (art. 6:179)
R.o. 3.4: enkele feit van berijden op grond van overeenkomst is niet voldoende om te
concluderen dat art. 6:179 BW geheel opzij is geschoven
R.o. 3.5: bij rijles blijft schade deels voor rekening cursist (6:101 BW); inhoud
overeenkomst en overige omstandigheden bepalen in hoeverre de schade voor eigen
rekening blijft
is in rijles overeenkomst niks afgesproken? Dan kan je er niet vanuit gaan dat art.
6:179 BW is uitgesloten
HR Baris/Riezenkamp – rechtsverhouding onderhandelende partijen, p. 384
Art. 6:2 BW
Dat partijen, door in onderhandeling te treden over het sluiten van een overeenkomst,
tot elkaar komen te staan in een bijzondere, door de goede trouw beheerste,
rechtsverhouding, medebrengende, dat zij hun gedrag mede moeten laten bepalen
door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij
Gerechtvaardigde belangen van de wederpartij houdt o.a. in:
- Je mag geen info verborgen houden
- Je mag geen verkeerde info geven
- Je mag de ander niet op het verkeerde been zetten
HR Plas/ Valburg – 3 fases van onderhandeling, p. 435
Art. 6:2, 6:162 BW
In beginsel staat het onderhandelende partijen vrij om onderhandelingen te eindigen
- Fase 1. De aanvangsfase. Partijen zijn nog helemaal niet ver in de onderhandeling
, - Uitgangspunt is contractsvrijheid, onderhandeling mag altijd nog afgebroken
worden door A (ook door B)
- Fase 2 – De middenfase. Onderhandelingen zijn in een zodanig stadium dat B
kosten heeft gemaakt met betrekking tot de onderhandeling.
- Denk daarbij aan:
o Opstellen van een offerte
o Onderzoeken
o Inwinnen van deskundig advies.
- ‘Een verplichting tot vergoeding van het negatieve contractsbelang bestaat als
de onderhandelingen nog niet in een zodanig stadium zouden zijn geraakt dat A
te goeder trouw die onderhandelingen niet meer had mogen afbreken(dat is
namelijk fase 3), maar reeds wel in een stadium dat zulk afbreken haar in de
gegeven omstandigheden niet meer zou hebben vrijgestaan zonder de door A
gemaakte kosten geheel of gedeeltelijk voor haar rekening te nemen.’
- Basis B heeft kosten gemaakt.
- A mag de onderhandeling wel afbreken, maar alleen als de door B gemaakte
kosten geheel of gedeeltelijk worden vergoed (negatieve contractsbelang).
- Fase 3 – De eindfase. Partijen mochten over en weer erop vertrouwen dat er in
ieder geval een contract uit de onderhandeling zou resulteren.
- Het afbreken van de onderhandelingen door A is daardoor in strijd met de
redelijkheid en billijkheid doordat B erop mocht vertrouwen dat er een contract
zou komen met A.
- Bij fase 3 moet je rekening houden met, HR CBB/ JPO:
o De mate waarin, en de wijze waarop A heeft bijgedragen aan het ontstaan
van het totstandkomingsvertrouwen van B.
o De gerechtvaardigde belangen van B
o Onvoorziene omstandigheden die zijn ontstaan in de loop van de
onderhandelingen.
- !!! HR CBB/ JPO je moet heel streng en terughoudend zijn bij de 3 e fase!
- Basis totstandkomingsvertrouwen/ goede trouw.
- A mag de onderhandeling niet afbreken, daarom moeten gemaakte kosten en
de gederfde winst geheel of gedeeltelijk vergoed worden (positief
contractsbelang = negatieve contractsbelang + gederfde winst).
o A moet B financieel in de positie brengen, waarin B zou zijn verkeerd als de
overeenkomst wel tot stand was gekomen en uitgevoerd.
HR CBB/JPO – afbreken van onderhandelingen, p. 117
Art. 6:2, 6:162 BW
Bij afgebroken onderhandelingen geldt als uitgangspunt dat partijen vrij zijn om af te
breken, tenzij dit onaanvaardbaar is wegens het gerechtvaardigd vertrouwen van de
wederpartij of andere omstandigheden (fase 3). Daarbij is van belang in hoeverre de
afbrekende partij dat vertrouwen heeft gewekt en wat haar eigen belangen zijn. Ook
spelen eventuele onvoorziene omstandigheden en het totale verloop van de
onderhandelingen een rol, beoordeeld naar het moment van afbreken.
Aansprakelijkheid vanwege het totstandkomingsvertrouwen uit fase 3 moet met een
zeer strenge en terughoudende maatstaf worden toegepast.
Link met HR Plas/ Valburg – Plas/Valburg-doctrine: partijen zijn vrij om
onderhandelingen af te breken, tenzij dit op basis van het gerechtvaardigd vertrouwen
van de wederpartij in de totstandkoming van de overeenkomst of in verband met alle
Hoorcollege 1..................................................................................................................... 7
HR iustum pretium – geen leer van rechtvaardige prijs in Nederlands recht, p.379.....7
HR Quint/Te Poel – verbintenis moet voortvloeien uit de wet, art. 6:1 BW, p. 394.......7
HR Katwijk/ Westdijk – Precontractuele verhoudingen; alvast het werk doen, p. 5 &
408.................................................................................................................................. 7
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij totstandkoming
overeenkomst, art. 3:35 BW, p. 411...............................................................................7
HR Azivo/GGD – Onrechtmatigheid weigering betalen essentiële dienstverlening, p.
452.................................................................................................................................. 8
HR Nederlandse Benzol Maatschappij/ Securicor Nederland, onrechtmatige daad
o.g.v. art. 3:35 BW vanwege schending gewekt vertrouwen, p. 457............................8
HR Althuisius’ ladder – exclusiviteit met betrekking tot bruikleen, 7a:1790 BW, p. 460
........................................................................................................................................ 8
HR Dierenarts – samenloop tussen behandelingsovereenkomst en 6:179, p. 58.........9
HR Paardrijles – samenloop tussen overeenkomst en delict, p. 84...............................9
HR Baris/Riezenkamp – rechtsverhouding onderhandelende partijen, p. 384...............9
HR Plas/ Valburg – 3 fases van onderhandeling, p. 435.................................................9
HR CBB/JPO – afbreken van onderhandelingen, p. 117................................................10
HR Huurders/Portaal – of en wat voor contract is er?, p. 366......................................11
Hoorcollege 2 & 3............................................................................................................ 12
HR Baris/Riezenkamp – onderzoeksplicht vs. gedane inlichting i.c.m. art. 6:228 BW, p.
384................................................................................................................................ 12
HR Kantharos van Stevensweert, verkopersdwaling, p. 391.......................................12
HR Verkoop varkensmesterij, p. 454............................................................................12
HR Golf GTI, inlichting sub a, is dwaling regelend recht?, p. 15..................................13
HR Paalman/ Lampenier, p. 77.....................................................................................13
HR Casinovergunning, temporele bereik dwaling (lid 2), p. 164.................................13
HR Vano/Foreburghstaete, gevolg vernietiging op grond van dwaling, bedrog etc., p.
230................................................................................................................................ 13
HR Inbev/Van der Valk, sub b ‘wist of behoorde te weten’, p. 247..............................14
HR Wav, ‘inhoud of strekking is strijd in met de goede zeden of de openbare orde’, p.
252................................................................................................................................ 14
HR Antilliaans zwembad, mededelingsplicht sub b, p. 25............................................14
HR Renteswap, p. 477.................................................................................................. 15
Hoorcollege 4................................................................................................................... 16
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij totstandkoming
overeenkomst, 3:35 BW, p. 411...................................................................................16
HR Haviltex, uitleg van overeenkomst, p. 429.............................................................16
HR Bekijk ’t maar; Westhoff/ Spronsen, gerechtvaardigd vertrouwen art. 3:35 BW, p.
444................................................................................................................................ 17
, HR Chubb/ Dagenstaed, regels als overeenkomst van A gelden in de overeenkomst
tussen B en C, p. 157.................................................................................................... 18
HR Lundiform/Mexx, Haviltex bij commerciële contracten, entire agreement clause, p.
221................................................................................................................................ 18
Hoorcollege 5................................................................................................................... 19
HR Tamacht/ Hodenius, begrenzing art. 3:61 lid 2 BW, niet in bundel/ uit werkgroep
...................................................................................................................................... 19
HR Kribbebijter, wie zijn de partijen bij een overeenkomst, p. 421.............................19
HR Kleuterschool Babbel, toerekenen van natuurlijk persoon naar rechtspersoon, p. 6
...................................................................................................................................... 19
HR Reisbureau De Globe/ Provincie Groningen, schadevergoeding OD door
tussenpersoon, p. 31.................................................................................................... 19
HR Kuipers/Wijnveen, p. 56.......................................................................................... 20
HR ING/Bera, p. 176...................................................................................................... 20
HR Zorgverzekeraars, p. 349........................................................................................ 20
Hoorcollege 6................................................................................................................... 20
HR Mark is Mark, p. 373................................................................................................ 20
Hoorcollege 7................................................................................................................... 21
HR Vliegtuigvleugel, ongeschikte hulpzaak, p. 401.....................................................21
HR BioFer, toerekening op grond van verkeersopvatting, p. 60..................................22
HR Geldnet/Kwantum, toerekening op grond van hulppersoon, art. 6:76 BW p. 80. . .22
HR Endlich/Bouwmachines, Buiten de wet geregelde grond voor intreden verzuim bij
spoed, p. 95.................................................................................................................. 22
HR Regenhaspel, doel klachtplicht & latere gebreken bij ontbinding, p. 143.............23
HR Schimmelend topschot, stappenplan klachtplicht 7:23 BW, p. 146.......................23
HR Paprikawortels, verrekening bij opschorting & onterechte opschorting, p. 150....24
HR Huurgenot, verklaring voor ontbinding, p. 207......................................................25
HR PIP-implantaat, toerekenbare tekortkoming bij hulpzaak, p. 319..........................25
Hoorcollege 8................................................................................................................... 26
HR Mol/Meijer, ‘tenzij’ bij ontbinding, p. 47.................................................................26
HR Multivastgoed/Nethou, nakoming van relatieve economische onmogelijkheid, p.
54.................................................................................................................................. 26
HR Herstelkosten, bedrag bepalen voor vervangende schadevergoeding, p. 79........27
HR Fisser/Tycho, niet-nakoming bij duurverbintenis leidt tot ontbinding, p. 137.......27
HR Paprikawortels, verrekening bij opschorting & onterechte opschorting, p. 150....27
HR Vos/ TSN, begroten schadevergoeding na onterechte ontbinding, p. 168.............28
HR Far Trading/ Edco, bewijslastverdeling bij klachtplicht, art. 6:89 en 7:23 BW, p.
236................................................................................................................................ 28
HR Eigen Haard, ontbinding, tenzij-bepaling, p. 285...................................................29
, HR JED Textiles, zuiveren van verzuim, art. 6:86 BW & schuldeisersverzuim, art. 6:58
BW, p. 290.................................................................................................................... 29
HR Intrahof/ Bart Smit, matigingsbevoegdheid art. 6:94 BW, p. 133..........................30
Hoorcollege 9................................................................................................................... 31
HR Röntgenstraling, nietigheid exoneratie wegens strijd goede zeden & openbare
orde, art. 3:40 BW, p. 382............................................................................................ 31
HR Bovag II, p. 388....................................................................................................... 31
HR Saladin/ HBU, (exoneratie)beding in algemene voorwaarden naar maatstaven van
beperkende werking redelijkheid en billijkheid, p. 399...............................................31
HR Matatag/ De Schelde – exoneratiebeding algemene voorwaarden, p. 19..............31
HR Ongevallenverzekering Provincial Insurance, rechtsverwerking, p. 22.................32
HR Geurtzen/Kampstaal BV, Vernietiging algemene voorwaarden wegens schending
terhandstellingsplicht, p. 40......................................................................................... 32
HR Bramer/Hofman, geen samenloop art. 6:233 sub a & 6:248 lid 2 BW, p. 81.........32
HR Parkwoningen – kernbedingen art. 6:231 lid 1 BW, p. 86......................................33
HR Universal Pictures, vervalbeding in overeenkomst buiten toepassing, 6:248 lid 2
BW, p. 463.................................................................................................................... 33
HR G4/Hanzevast, schadevergoeding o.g.v. niet-gerechtvaardigde ontbinding, p. 207
...................................................................................................................................... 33
HR Meegaa, p. 244....................................................................................................... 33
HR Goglio/SMQ, opzegging van onbenoemde duurovereenkomsten, p. 281..............34
HR Corona en huurprijs, art. 6:258 BW, p. 345............................................................34
Hoorcollege 10................................................................................................................. 35
HVJ Courage/Crehan – mededingingsregeling, nationale procesregels en effectieve
bescherming van EU-rechten, p. 67.............................................................................35
HR Heesakkers/ Voets, ambtshalve toetsen richtlijn 93/13 jo. 6:233 sub a BW, p. 225
...................................................................................................................................... 35
HR Toetsing erfpachtvoorwaarden, oneerlijke bedingen richtlijn 93/13, p. 267.........35
HR Onderverhuur en boetebeding, toetsing oneerlijk beding art. 6:233 sub a BW, p.
279................................................................................................................................ 36
HvJ Radlinger, niet in bundel........................................................................................36
HR Euribor, toetsing oneerlijke bedingen 6:233 sub a & transparantievereiste 6:238
lid 2, p. 314................................................................................................................... 36
HR Gratis Mobieltjes II, koop op afbetaling, p. 261......................................................37
HR Arvato, ambtshalve toetsen informatieplicht richtlijn consumentenrecht, p. 329.37
HVJ Litouwse advocaat, beding: uurtarief zonder indicatie aantal uren, p. 350..........39
HR Arvato, HR Gratis Mobieltjes II & HR Litouwse Advocaat........................................39
Hoorcollege 12................................................................................................................. 40
HR Quint/Te Poel – verbintenis voortvloeien uit wet, art. 6:1 BW, p. 394...................40
HR Vermobo-Schraeven/grondeigenaar, ongerechtvaardigde verrijking, p. 13..........40
HR Van der Tuuk Adriani/Batelaan, ongerechtvaardigde verrijking, p. 28..................40
, HR Setz/Brunnings, samenloop met ongerechtvaardigde verrijking, p. 39.................40
HR Groene Specht, causaal verband ongerechtvaardigde verrijking, p. 119..............40
Hoorcollege 13................................................................................................................. 41
HR Kelderluik, criteria voor gevaarzetting bij maatschappelijke onbetamelijkheid, p. 1
...................................................................................................................................... 41
HR Van Hees/Esbeek; Gasbuis, p. 418.........................................................................41
HR Natronloog, p. 8...................................................................................................... 42
HR Taxusstruik, p. 21.................................................................................................... 42
HR Zusjes Jansen, maatschappelijke betamelijkheid; gevaarzetting, art. 6:162 lid 2
BW, p. 48...................................................................................................................... 42
HR Baby Joost, wettelijke vertegenwoordiging door ouders – partij bij overeenkomst?,
p. 49.............................................................................................................................. 42
HR Zeeuws weggetje, p. 88.......................................................................................... 43
HR Jetblast, p. 91.......................................................................................................... 43
HR Baby Kelly, p. 105................................................................................................... 43
HR afzinkkelder, aansprakelijkheid voor schade aan derden op grond van
maatschappelijke betamelijkheid, art. 6:162 lid 2 BW, p. 362....................................43
Hoorcollege 14................................................................................................................. 44
HR Werknemer/Ardoss, werkgeveraansprakelijkheid voor personeel van hulppersoon,
p. 16.............................................................................................................................. 44
HR Apothekerassistente, werkgeversaansprakelijkheid art. 6:170 BW, p. 72.............44
HR Hertel, zorg van art. 7:658 BW geldt niet voor derde die niet je personeel zijn, p.
99.................................................................................................................................. 44
HR Rolschaatsavond, werkgever aansprakelijk bij schade aan werknemer door
teamuitje, p. 166.......................................................................................................... 45
Hoorcollege 15................................................................................................................. 45
HR Delfland/Stoeterij, Art. 6:171 BW – risicoaansprakelijkheid van niet-
ondergeschikte, p. 75................................................................................................... 45
HR Groot Kievitsdal, Art. 6:170 BW – aansprakelijkheid voor fout van ondergeschikte,
p. 154............................................................................................................................ 46
HR Wilnisser dijkdoorbraak, art. 6:174 BW: definitie opstal en wanneer gebrekkig, p.
194................................................................................................................................ 46
HR Paard Loretta, p. 205.............................................................................................. 47
HR Hangmat, art. 6:174 jo. 6:180 BW, p. 189..............................................................47
HR Paard Imagine, Art. 6:179 jo. 6:189 BW en 6:181 BW bij dieren, p. 257...............47
Hoorcollege 16................................................................................................................. 48
HR Koolhaas/ Lapinus, zorgvuldigheidsnorm producent, art. 6:162 BW, p. 42...........48
HvJ Veedfald, art. 6:185 productaansprakelijkheid, p. 62............................................48
Dat de producten niet rechtstreeks door de gebruiker worden betaald, maar uit
publieke middelen worden gefinancierd, neemt niet weg dat de productie daarvan
een economisch en beroepsmatig karakter heeft. Daarom is de uitzondering op
, aansprakelijkheid voor activiteiten zonder economisch doel of buiten de
beroepsuitoefening (art. 6:185 lid 1 sub c) in zo’n geval niet van toepassing............49
HR Goltix, uitbreiding eigen schuld voor fouten derde; risicosfeer, art. 6:101 BW, p.
123................................................................................................................................ 49
HvJ O’Byrne, art. 6:185 BW – in het verkeer brengen en verjaringstermijn art. 6:191
BW, p. 128.................................................................................................................... 49
HvJ EU Aventis Pasteur, productaansprakelijkheid bij onbekende producent en
verjaringstermijn art. 6:191 lid 2 BW, p. 170...............................................................49
HvJ EU Boston Scientific Medizintechnik, productaansprakelijkheid medische
producten, p. 240......................................................................................................... 49
HvJ EU Krone/ Verlag, art. 6:185 bw: object van het gebrek, p. 324...........................50
HR Samengestelde prothese, bestanddeelvorming bij productaansprakelijkheid art.
6:185 e.v. BW; verjaring, p. 328...................................................................................50
Hoorcollege 17 & 18........................................................................................................ 52
HR Renteneurose, art. 6:162 jo. 6:98 BW: toerekening bij gevolg OD zwaarder dan
normaal, p. 9................................................................................................................. 52
HR Melkmachine, art. 6:101 BW, billijkheidscorrectie bij eigen schuld, m.n. bij
kinderen, p. 10.............................................................................................................. 52
HR Unilever/ Dikmans, art. 7:658 BW: stelplicht & csqn-verband bij
werkgeversaansprakelijkheid, p. 52.............................................................................52
HR Frieslandhallen, hypothetische causaliteit; schadeomvang bij latere gebeurtenis
die dezelfde schade veroorzaakt had kunnen hebben, p. 74......................................53
HR Vorderen als lasthebber, A procederen in eigen naam voor B, procederen bij
overgang van vordering (o.a. subrogatie), p. 179.......................................................53
HR Verboden onderhuur, art. 6:104 BW winst als maatstaf voor schade, p. 186.......54
HR Deloitte/ Hassink, proportionele aansprakelijkheid & verlies van een kans, p. 216
...................................................................................................................................... 54
HR TenneT/ABB, eisen art. 6:100 BW & doorberekeningsverweer, p. 272..................55
HR Vos/ TSN, voordeeltoerekening, art. 6:100 BW, p. 168..........................................55
HR Wrongful birth, redelijke toerekening van art 6:98 BW bij onrechtmatige daad, p.
34.................................................................................................................................. 55
HR Avi Cranes, art. 6:98 BW – toerekening van schade p. 276..................................56
HR Parkeergarage Zandvoort, verjaring gebrekkige opstal, en verjaring art. 3:310
BW, p. 290.................................................................................................................... 56
HR Groningenveld, vaststellen van schade bij mijnboud, prejudiciële vragen, p. 293 56
Hoorcollege 19 & 20........................................................................................................ 58
HR Gegaste uien, wel derdenwerking van exoneratiebeding, p. 405..........................58
HR Securicor, wel derdenwerking van exoneratiebeding, p. 425................................59
HR Citronas, geen derdenwerking van exoneratiebeding, p. 448...............................59
De concrete omstandigheden uit HR Gegaste uien, HR Securicor en HR Citronas.....60
HR Radio Modern/ Edah, onrechtmatige daad tussen contractanten en derden, p. 7 61
HR Curaçao/ Boyé, actie uit OD bij doorbreken kettingbeding, p. 440........................61
,HR Leien dak, OD bij niet rekening houden met belangen van nauwe derden, p. 474
...................................................................................................................................... 61
HR Vleesmeesters/Alog, p. 93......................................................................................62
HR AgfaPhoto, p. 213.................................................................................................... 62
HR Keukengilde, p. 467................................................................................................ 62
,Hoorcollege 1
HR iustum pretium – geen leer van rechtvaardige prijs in Nederlands recht,
p.379
Art. 3:40, 6:248 lid 2 BW
Wij kennen in Nederland de leer van de rechtvaardige prijs niet.
De leer van de rechtvaardige prijs houdt in dat prestaties gelijkwaardig moeten zijn,
dat bij grote ongelijkwaardigheid de waardigheid van partijen in het geding komt, een
van partijen onevenredig benadeeld kan worden en dat daarom de overeenkomst
onverbindend is.
In Nederland kan om die reden dus niet een beding buiten toepassing gelaten worden,
of nietig/ vernietigd worden.
HR Quint/Te Poel – verbintenis moet voortvloeien uit de wet, art. 6:1 BW, p.
394
Art. 6:1 BW
Niet iedere verbintenis hoeft rechtstreeks op de wet te steunen. Een verbintenis kan
ook ontstaan als zij in het stelsel van de wet past en aansluit bij de wel in de wet
geregelde gevallen.
HR Katwijk/ Westdijk – Precontractuele verhoudingen; alvast het werk doen,
p. 5 & 408
Art. 6:203 BW
Iemand die prestatie verricht zonder enige verplichting en slechts in de hoop en
verwachting dat een gedane offerte zal worden geaccepteerd, kan niet vergoeding
(onverschuldigde betaling, 6:203 BW) van het verrichte werk vorderen.
Bij opdringen van een prestatie kun je achteraf geen actie instellen
Vordering op grond van ongerechtvaardigde verrijking (6:212 BW) is in huidig recht
denkbaar, maar ook dat zal niet slagen (p. 410 bundel)
HR Gemeente Bunde/ Erckens – gerechtvaardigd vertrouwen bij
totstandkoming overeenkomst, art. 3:35 BW, p. 411
Art. 3:33, 3:35, 6:217, 6:248 lid 1 BW
Arrest gaat over de vraag: ‘is er een contract?'
Wanneer partijen hetzelfde over en weer verklaren, maar de wil (achteraf) niet
hetzelfde blijkt te zijn = wederzijdse vergissing/ misverstand.
- aanbod en aanvaarding sluiten niet op elkaar aan (3:33 BW)
- Dit los je op aan de hand van art. 3:35 BW.
- er zijn dan 3 mogelijke uitkomsten
- 1. Interpretatie van partij X geeft doorslag
- 2. Interpretatie van partij Y geeft doorslag
- 3. Er is geen contract tot stand gekomen
Indien partijen die een overeenkomst wensen te sluiten, daarin een voor misverstand
vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben opgevat, het
antwoord op de vraag of al of niet een overeenkomst tot stand is gekomen , in beginsel
,afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
verklaringen en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij daaraan in de gegeven
omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
Daarbij kan onder meer een rol spelen deze vier gezichtspunten:
- 1. Of de betekenis waarin de ene partij de uitdrukking heeft opgevat meer voor de
hand lag dan die waarin de ander haar heeft opgevat;
- 2. Of, indien deze uitdrukking een vaststaande technische betekenis heeft, de partij
die van deze betekenis is uitgegaan, mocht verwachten dat ook de andere partij
deze betekenis zou kennen;
- 3. Of de andere partij zich had voorzien van deskundige bijstand en de wederpartij
mocht verwachten dat deze die betekenis kende en die andere partij daaromtrent
voorlichtte;
- 4. Of één der door partijen aan de uitdrukking gehechte betekenissen zou leiden tot
een resultaat dat met hetgeen partijen met de overeenkomst beoogden minder
goed zou zijn te rijmen.
HR Azivo/GGD – Onrechtmatigheid weigering betalen essentiële
dienstverlening, p. 452
Art. 6:162, 6:2 BW
Als geen wettelijke contracteerplicht bestaat kan het in de concrete omstandigheden
onrechtmatig zijn om toch niet de prijs te betalen voor de dienst die beide partijen niet
kunnen ‘ontwijken’
HR Nederlandse Benzol Maatschappij/ Securicor Nederland, onrechtmatige
daad o.g.v. art. 3:35 BW vanwege schending gewekt vertrouwen, p. 457
Art. 6:162, 3:35 BW
Indien een moedermaatschappij bij een schuldeiser van haar dochtermaatschappij het
gerechtvaardigd vertrouwen wekt dat verplichtingen van de dochter zullen worden
nagekomen, kan het onrechtmatig zijn dat gewekte vertrouwen niet te honoreren
wanneer de schuldeiser daardoor schade lijdt. Daarbij speelt het in Gerechtvaardigd
vertrouwen besloten liggende vertrouwensbeginsel een rol binnen onrechtmatige daad.
De moedermaatschappij kan zich dus als derde onrechtmatig gedragen binnen een
overeenkomst tussen dochtermaatschappij en haar wederpartij
Art. 6:162 BW kan dus toegepast worden als op grond van art. 3:35 BW vertrouwen
wordt gewekt, en dat daarna niet gehonoreerd wordt.
HR Althuisius’ ladder – exclusiviteit met betrekking tot bruikleen, 7a:1790
BW, p. 460
Art. 7a:1790, 6:173 BW
De hoofdregel bij samenloop van rechtsregels is dat men kan kiezen op welke regels
men een beroep doet (keuzevrijheid). De uitzondering is dat het recht eist dat een
keuze wordt gemaakt (keuzeplicht) of een regel aanwijst die altijd voorgaat boven
andere regels (excllusiviteit)
De wetgever heeft exclusiviteit beoogd met de regeling uit 7a:1790.
Bij een bruikleenovereenkomst mag schadevergoeding alleen geëist worden op grond
van 7a:1790 BW.
,Bij bruikleen geen samenloop met art. 6:173 & het bruikleen contract. Artikel 6:173 BW
wordt door de exclusiviteit van 7a:1790 buiten werking gesteld.
HR Dierenarts – samenloop tussen behandelingsovereenkomst en 6:179, p. 58
Art. 6:179, 6:101 BW
1. samenloop tussen behandelingsovereenkomst en art. 6:179 BW
Dat je een contract hebt met de manege maakt nog niet dat de buitencontractuele
aansprakelijkheid daardoor niet van toepassing is. De dierenarts mag dus zowel op
grond van 6:179 BW als op grond van het contract aansprakelijkheid instellen.
2. In de behandelingsovereenkomst kan echter stilzwijgend of uitdrukkelijk art. 6:179
worden uitgesloten.
volgt uit de aard van de behandelingsovereenkomst. Haviltexen & uitleggen
3. Het is niet ondenkbaar dat het gedrag van het paard als eigen schuld (art. 6:101
BW) van de dierenarts geldt.
dit staat hier nu met betrekking tot paarden en dierenarts, maar dit geldt ook voor
allerlei andere situaties.
HR Paardrijles – samenloop tussen overeenkomst en delict, p. 84
Het onberekenbare gedrag van een dier komt in beginsel voor rekening van de
eigenaar (art. 6:179)
R.o. 3.4: enkele feit van berijden op grond van overeenkomst is niet voldoende om te
concluderen dat art. 6:179 BW geheel opzij is geschoven
R.o. 3.5: bij rijles blijft schade deels voor rekening cursist (6:101 BW); inhoud
overeenkomst en overige omstandigheden bepalen in hoeverre de schade voor eigen
rekening blijft
is in rijles overeenkomst niks afgesproken? Dan kan je er niet vanuit gaan dat art.
6:179 BW is uitgesloten
HR Baris/Riezenkamp – rechtsverhouding onderhandelende partijen, p. 384
Art. 6:2 BW
Dat partijen, door in onderhandeling te treden over het sluiten van een overeenkomst,
tot elkaar komen te staan in een bijzondere, door de goede trouw beheerste,
rechtsverhouding, medebrengende, dat zij hun gedrag mede moeten laten bepalen
door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij
Gerechtvaardigde belangen van de wederpartij houdt o.a. in:
- Je mag geen info verborgen houden
- Je mag geen verkeerde info geven
- Je mag de ander niet op het verkeerde been zetten
HR Plas/ Valburg – 3 fases van onderhandeling, p. 435
Art. 6:2, 6:162 BW
In beginsel staat het onderhandelende partijen vrij om onderhandelingen te eindigen
- Fase 1. De aanvangsfase. Partijen zijn nog helemaal niet ver in de onderhandeling
, - Uitgangspunt is contractsvrijheid, onderhandeling mag altijd nog afgebroken
worden door A (ook door B)
- Fase 2 – De middenfase. Onderhandelingen zijn in een zodanig stadium dat B
kosten heeft gemaakt met betrekking tot de onderhandeling.
- Denk daarbij aan:
o Opstellen van een offerte
o Onderzoeken
o Inwinnen van deskundig advies.
- ‘Een verplichting tot vergoeding van het negatieve contractsbelang bestaat als
de onderhandelingen nog niet in een zodanig stadium zouden zijn geraakt dat A
te goeder trouw die onderhandelingen niet meer had mogen afbreken(dat is
namelijk fase 3), maar reeds wel in een stadium dat zulk afbreken haar in de
gegeven omstandigheden niet meer zou hebben vrijgestaan zonder de door A
gemaakte kosten geheel of gedeeltelijk voor haar rekening te nemen.’
- Basis B heeft kosten gemaakt.
- A mag de onderhandeling wel afbreken, maar alleen als de door B gemaakte
kosten geheel of gedeeltelijk worden vergoed (negatieve contractsbelang).
- Fase 3 – De eindfase. Partijen mochten over en weer erop vertrouwen dat er in
ieder geval een contract uit de onderhandeling zou resulteren.
- Het afbreken van de onderhandelingen door A is daardoor in strijd met de
redelijkheid en billijkheid doordat B erop mocht vertrouwen dat er een contract
zou komen met A.
- Bij fase 3 moet je rekening houden met, HR CBB/ JPO:
o De mate waarin, en de wijze waarop A heeft bijgedragen aan het ontstaan
van het totstandkomingsvertrouwen van B.
o De gerechtvaardigde belangen van B
o Onvoorziene omstandigheden die zijn ontstaan in de loop van de
onderhandelingen.
- !!! HR CBB/ JPO je moet heel streng en terughoudend zijn bij de 3 e fase!
- Basis totstandkomingsvertrouwen/ goede trouw.
- A mag de onderhandeling niet afbreken, daarom moeten gemaakte kosten en
de gederfde winst geheel of gedeeltelijk vergoed worden (positief
contractsbelang = negatieve contractsbelang + gederfde winst).
o A moet B financieel in de positie brengen, waarin B zou zijn verkeerd als de
overeenkomst wel tot stand was gekomen en uitgevoerd.
HR CBB/JPO – afbreken van onderhandelingen, p. 117
Art. 6:2, 6:162 BW
Bij afgebroken onderhandelingen geldt als uitgangspunt dat partijen vrij zijn om af te
breken, tenzij dit onaanvaardbaar is wegens het gerechtvaardigd vertrouwen van de
wederpartij of andere omstandigheden (fase 3). Daarbij is van belang in hoeverre de
afbrekende partij dat vertrouwen heeft gewekt en wat haar eigen belangen zijn. Ook
spelen eventuele onvoorziene omstandigheden en het totale verloop van de
onderhandelingen een rol, beoordeeld naar het moment van afbreken.
Aansprakelijkheid vanwege het totstandkomingsvertrouwen uit fase 3 moet met een
zeer strenge en terughoudende maatstaf worden toegepast.
Link met HR Plas/ Valburg – Plas/Valburg-doctrine: partijen zijn vrij om
onderhandelingen af te breken, tenzij dit op basis van het gerechtvaardigd vertrouwen
van de wederpartij in de totstandkoming van de overeenkomst of in verband met alle
