Inhoud
Week 1 ..................................................................................................................................................... 2
Kennisclip: Social policy: what is it any why does it matter for solidarity and social justice? ......... 2
Kennisclip 2: what is the tragedy of the commons?............................................................................ 2
Chapter 1 -- Inleiding: Solidariteit en Sociale Rechtvaardigheid ..................................................... 3
Hoorcollege 1:.................................................................................................................................. 4
McCaughy -- Inequalities unmasked: Reality of disparities across the EU | Eurofound ................. 6
Ingrid Robeyns (2025) — economische ongelijkheid als centraal toekomstvraagstuk ................... 8
Starmans et al. – Why people prefer unequal societies ................................................................ 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 14
Hoorcollege 2................................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................... 21
Van Hootegem Differentiated distributive justice preferences? ................................................... 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 26
Hoorcollege 3................................................................................................................................. 26
H25: Positive and negative sides of advantaged group allyship -- Kutlaca and Radke (2025)....... 31
Waarom de vriendelijke bondgenoot de beweging schaadt? ....................................................... 31
Knowledge clips week 3................................................................................................................. 33
Social inequalities – Justify social inequalities .............................................................................. 33
Hoofdstuk 2: Who we are and who we choose to help ................................................................ 34
Hoofdstuk 4: Waarom we slachtoffers de schuld geven – Social justice and the justification of
social inequality ............................................................................................................................. 38
Week 4 ................................................................................................................................................... 41
Hoorcollege 4................................................................................................................................. 41
Rawls -- Knowlegde clips week 4 ................................................................................................... 45
Berkel en Bal -- Socio-economic health inequalities through the lens of social justice theory..... 48
1
,Week 1
Kennisclip: Social policy: what is it any why does it matter for solidarity and
social justice?
Social policies address a wide range of social inequalities: race and ethnicities, gender, disabilities,
workers, students, housing. These are all forms of social policies.
What is social policy?
- Social policy is a contested concept.
- A crucial way of how welfare states “attempt to identify and address social inequalities as as well
as social risks that have societal consequences.’ (Yerkes and Bal, 2022)
o Social policy is often discussed in relation to the welfare state.
o There is social inequality (needs differ and burdens and resources are unevenly divided –
so it can also be defined as institutionalized response as social and economic problems,
to improve living conditions and well-being. So social policy is driven by normative ideas
about human behavior, and motivate humans to act in a certain way.
So who provides social policy and how? (and why might that matter?)
Not only the welfare state, but also market(s) and employers, churches and non-governmental
organizations, and informal networks are involved in social policies. – although it differs across country.
By extension, social policies, are not solely created, regulated and implemented by the state. However, de
focus in much social policy research is on government policies and prevision of services. It is important to
note that the government as an actor is more than just the nation state.
o Government’s operate on multiple levels: national, international, federal, regional, local.
o Therefore, social policies will differ dependent on who created, financed it, implemented
it and regulate it.
o In some countries, the national government does it all. While is some countries the
government only creates the blueprint, and the rest is carried out by local government or
maybe even private organizations.
▪ Example: the government sets out the blueprint for youth policy, but it is
implemented and ministered by local governments/municipalities. But also NS:
the national government sets out the terms and conditions for train travel – the
Dutch railways implements the policy and has the responsibility.
Although social policies remain important, the government shares it responsibilities with other
institutions, together these governments and other actors (families, private organizations, trade unions,
employers, local governments) provide a wide range of policies and services that are constantly evolving
in response to constant changing social and economic issues (pensions, poverty, healthcare, education,
migration, work and care).
Who provides social policies and how, matters for our feelings of solidarity in social justice. When
governments provide universal social policies, meaning: everyone pays into the system and everyone
benefits form it. Then we feel solidaristic, and feel like the distribution of resources is fair.
But the more policies are targeted at specific groups, or become fragmented because of the involvement
of different providers of policies. The more we might question why some groups are being helped, and
others are not. This can lead to decreased feelings of solidarity or social justice.
Kennisclip 2: what is the tragedy of the commons?
Kernidee
De tragedy of the commons is het probleem dat ontstaat wanneer meerdere mensen toegang hebben tot
één gedeelde, beperkte hulpbron, zoals viswater, graasland, schone lucht of zelfs leefruimte. Iedereen
heeft individueel belang bij het maximaal benutten van die bron, maar als iedereen dat doet, raakt de
hulpbron uitgeput en lijdt uiteindelijk iedereen verlies.
Ze gebruiken dit idee om te laten zien hoe zaken als overbevissing, vervuiling, overbevolking en
antibioticaresistentie voortkomen uit dezelfde logica van gedeeld eigendom en individueel voordeel.
Het visvijvervoorbeeld
2
,Gedachte-experiment: stel dat je in een klein dorp leeft en afhankelijk bent van een visvijver voor
voedsel. De vijver wordt gedeeld met andere vissers. Om de visstand duurzaam te houden, zou iedere
visser maar één vis per dag moeten nemen.
Dat lijkt misschien weinig, maar het is rationeel op lange termijn: als iedereen zich eraan houdt, blijven er
genoeg vissen over om zich voort te planten. Zodra één persoon echter méér vissen pakt, neemt het
aantal voortplantingsparen af en wordt herstel moeilijker. Als meerdere mensen zo gaan denken, stort de
vispopulatie uiteindelijk in en blijft iedereen met lege handen achter.
De logica van het probleem
De tragedie ontstaat doordat het voordeel van extra gebruik privé is, terwijl de schade wordt gedeeld. Met
andere woorden: een individuele visser profiteert direct van de extra vis die hij vangt, maar de negatieve
gevolgen van het afnemen van de visstand worden verspreid over de hele gemeenschap.
Daardoor wordt het voor elk individu rationeel om nét iets meer te nemen dan verstandig is voor het
collectief. Als iedereen dat doet, wordt kortetermijnzelfbelang uiteindelijk destructief voor de groep als
geheel.
Hardin zag de tragedie van de commons als een patroon waarin individuele zelfzucht botst met het
gemeenschappelijk belang. Volgens hem leidt dat vaak tot overgebruik, vervuiling en andere vormen van
collectieve schade.
Waarom het zo vaak misgaat
De kern van het probleem is dat mensen prikkels hebben om hun eigen voordeel te vergroten, terwijl de
schade van dat gedrag deels wordt afgewenteld op anderen. Dat maakt gedeelde hulpbronnen kwetsbaar
voor uitputting.
De video benadrukt dat dit niet alleen een economisch probleem is, maar ook een moreel en sociaal
probleem: wat goed is voor één persoon op korte termijn, is vaak slecht voor iedereen op lange termijn.
Daardoor ontstaat een structurele spanning tussen individuele rationaliteit en collectieve duurzaamheid.
Voorbeelden buiten vis
Dit mechanisme geldt niet alleen voor visserij, maar ook:
• overbegrazing van land,
• luchtvervuiling en broeikasgasuitstoot,
• overbevolking,
• antibiotica-overgebruik en resistentie.
In al deze gevallen is er een gedeelde hulpbron of een gedeelde kostenpost, en kunnen individuen zichzelf
tijdelijk bevoordelen door meer te nemen, uit te stoten of te gebruiken dan verantwoord is.
De centrale les: Een gedeelde hulpbron wordt niet automatisch duurzaam beheerd, alleen omdat
iedereen er toegang toe heeft. Zonder duidelijke afspraken, grenzen of samenwerking leidt gedeeld
gebruik vaak tot overexploitatie.
De slotboodschap is daarom simpel: wat goed is voor ieder individu afzonderlijk, is niet altijd goed voor de
groep als geheel. In situaties van de tragedy of the commons is juist collectieve beperking nodig om het
gemeenschappelijke goed te beschermen.
- De tragedy of the commons een basisidee in denken over duurzaamheid, collectieve actie en
bestuur van gedeelde middelen.
Chapter 1 -- Inleiding: Solidariteit en Sociale Rechtvaardigheid
Solidariteit en sociale rechtvaardigheid zijn cruciaal maar betwiste elementen in hedendaags beleid tegen
ongelijkheden. Dit boek biedt een interdisciplinaire analyse (sociologie, psychologie, politieke filosofie)
van ongelijkheden, publieke percepties, stereotypen, deservingness en beleidsreacties in
verzorgingsstaten.
Kernbegrippen
3
, Sociale ongelijkheid
Ongelijke verdeling van middelen, lasten en kansen tussen groepen (ras, etniciteit, klasse,
gender), gecombineert met onderwaardering via stereotypen. Omvat zowel disadvantages (pay gap,
migratie) als privileges; structureel (klasse, gender) en emergent (gezondheid, seksuele oriëntatie).
Verzorgingsstaat
Staat die minimumnormen garandeert (inkomen, gezondheid, huisvesting, onderwijs) via sociale
rechten (werk, inkomen) en civiele rechten (due process). Beleid door staat, NGO's en vakbonden om
risico's (werkloosheid) en ongelijkheden aan te pakken.
Sociale dilemmas
Korte-termijn eigenbelang botst met lange-termijn collectief belang: individuen profiteren van
niet-meewerken, maar iedereen wint bij samenwerking. Voorbeelden: prisoner's dilemma, public goods
(belastingen), resource dilemmas (overbevissing).
Zelf-overstijgende motieven
Voorbij egoïsme: solidariteit (verbondenheid, middelen delen over grenzen heen, evolueert van
broederschap naar BLM) en rechtvaardigheid helpen eigenbelang overstijgen. Afkeer van
overcompensatie toont altruïsme.
Vormen Sociale Rechtvaardigheid
• Distributief: Faire verdeling benefits/burdens (equity-principe: input-output proportionaliteit).
• Procedureel: Faire processen (voice, consistentie, onpartijdigheid, bias-vrij).
• Erkenning/Scope: Wie telt mee? Correctie statusongelijkheid via respect (Fraser).
Hoorcollege 1:
Social inequality (1).
“The uneven allocation of burdens and valued resources across members of a society based on their
group membership in combination with the undervaluation of these members of society based on their
group membership.” (Yerkes & Bal, 2022, p. 4).
Guiding questions:
If you think about social inequality, what do you see?
In your mind: What is the most serious social inequality between groups in today’s society?
How can you recognize this type of inequality in society?
Being disadvantaged:
- Distributive justice.
- Economic or rights-based.
Being undervalued by society:
- Recognitive justice.
- Negative stereotypes / stigma / derogation.
Example: gender:
- Disadvantage: gender pay gap.
- Undervaluation: housework and care work.
Is social inequality rising? → e.g. “economic inequality is rising”, but it matters what measure you are
using. People do not agree on what this looks like.
Perspectives on if we should address this and how, differ:.
- Necessary for ecologically sustainable human development (Robeyns, 2025).
- Inequality isn’t the problem – living standards and wellbeing are (Kenworthy, 2025).
- But maybe we’re willing to accept inequality? (Starmans et al., 2017).
Social dilemma.
Definition: Situations in which individuals are better off if they do not act cooperatively, but everybody is
better off if everyone cooperates compared to the situation in which no one cooperates.
- Cf. Collective action problem:
Situations in which individuals must cooperate to achieve a better collective outcome, but where pursuing
their own self-interest does not lead to the best result for the group. → focus is much more on how you
can govern the problem. The focus is different, but the outcome is quite similar to social dilemma’s.
Guiding question:
In what way(s) can reducing social inequalities be seen as a social dilemma?.
- Clue: Looking at it from the perspective of the better-offs in society.
4
Week 1 ..................................................................................................................................................... 2
Kennisclip: Social policy: what is it any why does it matter for solidarity and social justice? ......... 2
Kennisclip 2: what is the tragedy of the commons?............................................................................ 2
Chapter 1 -- Inleiding: Solidariteit en Sociale Rechtvaardigheid ..................................................... 3
Hoorcollege 1:.................................................................................................................................. 4
McCaughy -- Inequalities unmasked: Reality of disparities across the EU | Eurofound ................. 6
Ingrid Robeyns (2025) — economische ongelijkheid als centraal toekomstvraagstuk ................... 8
Starmans et al. – Why people prefer unequal societies ................................................................ 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 14
Hoorcollege 2................................................................................................................................. 14
Hoofdstuk 3 ................................................................................................................................... 18
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................... 21
Van Hootegem Differentiated distributive justice preferences? ................................................... 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 26
Hoorcollege 3................................................................................................................................. 26
H25: Positive and negative sides of advantaged group allyship -- Kutlaca and Radke (2025)....... 31
Waarom de vriendelijke bondgenoot de beweging schaadt? ....................................................... 31
Knowledge clips week 3................................................................................................................. 33
Social inequalities – Justify social inequalities .............................................................................. 33
Hoofdstuk 2: Who we are and who we choose to help ................................................................ 34
Hoofdstuk 4: Waarom we slachtoffers de schuld geven – Social justice and the justification of
social inequality ............................................................................................................................. 38
Week 4 ................................................................................................................................................... 41
Hoorcollege 4................................................................................................................................. 41
Rawls -- Knowlegde clips week 4 ................................................................................................... 45
Berkel en Bal -- Socio-economic health inequalities through the lens of social justice theory..... 48
1
,Week 1
Kennisclip: Social policy: what is it any why does it matter for solidarity and
social justice?
Social policies address a wide range of social inequalities: race and ethnicities, gender, disabilities,
workers, students, housing. These are all forms of social policies.
What is social policy?
- Social policy is a contested concept.
- A crucial way of how welfare states “attempt to identify and address social inequalities as as well
as social risks that have societal consequences.’ (Yerkes and Bal, 2022)
o Social policy is often discussed in relation to the welfare state.
o There is social inequality (needs differ and burdens and resources are unevenly divided –
so it can also be defined as institutionalized response as social and economic problems,
to improve living conditions and well-being. So social policy is driven by normative ideas
about human behavior, and motivate humans to act in a certain way.
So who provides social policy and how? (and why might that matter?)
Not only the welfare state, but also market(s) and employers, churches and non-governmental
organizations, and informal networks are involved in social policies. – although it differs across country.
By extension, social policies, are not solely created, regulated and implemented by the state. However, de
focus in much social policy research is on government policies and prevision of services. It is important to
note that the government as an actor is more than just the nation state.
o Government’s operate on multiple levels: national, international, federal, regional, local.
o Therefore, social policies will differ dependent on who created, financed it, implemented
it and regulate it.
o In some countries, the national government does it all. While is some countries the
government only creates the blueprint, and the rest is carried out by local government or
maybe even private organizations.
▪ Example: the government sets out the blueprint for youth policy, but it is
implemented and ministered by local governments/municipalities. But also NS:
the national government sets out the terms and conditions for train travel – the
Dutch railways implements the policy and has the responsibility.
Although social policies remain important, the government shares it responsibilities with other
institutions, together these governments and other actors (families, private organizations, trade unions,
employers, local governments) provide a wide range of policies and services that are constantly evolving
in response to constant changing social and economic issues (pensions, poverty, healthcare, education,
migration, work and care).
Who provides social policies and how, matters for our feelings of solidarity in social justice. When
governments provide universal social policies, meaning: everyone pays into the system and everyone
benefits form it. Then we feel solidaristic, and feel like the distribution of resources is fair.
But the more policies are targeted at specific groups, or become fragmented because of the involvement
of different providers of policies. The more we might question why some groups are being helped, and
others are not. This can lead to decreased feelings of solidarity or social justice.
Kennisclip 2: what is the tragedy of the commons?
Kernidee
De tragedy of the commons is het probleem dat ontstaat wanneer meerdere mensen toegang hebben tot
één gedeelde, beperkte hulpbron, zoals viswater, graasland, schone lucht of zelfs leefruimte. Iedereen
heeft individueel belang bij het maximaal benutten van die bron, maar als iedereen dat doet, raakt de
hulpbron uitgeput en lijdt uiteindelijk iedereen verlies.
Ze gebruiken dit idee om te laten zien hoe zaken als overbevissing, vervuiling, overbevolking en
antibioticaresistentie voortkomen uit dezelfde logica van gedeeld eigendom en individueel voordeel.
Het visvijvervoorbeeld
2
,Gedachte-experiment: stel dat je in een klein dorp leeft en afhankelijk bent van een visvijver voor
voedsel. De vijver wordt gedeeld met andere vissers. Om de visstand duurzaam te houden, zou iedere
visser maar één vis per dag moeten nemen.
Dat lijkt misschien weinig, maar het is rationeel op lange termijn: als iedereen zich eraan houdt, blijven er
genoeg vissen over om zich voort te planten. Zodra één persoon echter méér vissen pakt, neemt het
aantal voortplantingsparen af en wordt herstel moeilijker. Als meerdere mensen zo gaan denken, stort de
vispopulatie uiteindelijk in en blijft iedereen met lege handen achter.
De logica van het probleem
De tragedie ontstaat doordat het voordeel van extra gebruik privé is, terwijl de schade wordt gedeeld. Met
andere woorden: een individuele visser profiteert direct van de extra vis die hij vangt, maar de negatieve
gevolgen van het afnemen van de visstand worden verspreid over de hele gemeenschap.
Daardoor wordt het voor elk individu rationeel om nét iets meer te nemen dan verstandig is voor het
collectief. Als iedereen dat doet, wordt kortetermijnzelfbelang uiteindelijk destructief voor de groep als
geheel.
Hardin zag de tragedie van de commons als een patroon waarin individuele zelfzucht botst met het
gemeenschappelijk belang. Volgens hem leidt dat vaak tot overgebruik, vervuiling en andere vormen van
collectieve schade.
Waarom het zo vaak misgaat
De kern van het probleem is dat mensen prikkels hebben om hun eigen voordeel te vergroten, terwijl de
schade van dat gedrag deels wordt afgewenteld op anderen. Dat maakt gedeelde hulpbronnen kwetsbaar
voor uitputting.
De video benadrukt dat dit niet alleen een economisch probleem is, maar ook een moreel en sociaal
probleem: wat goed is voor één persoon op korte termijn, is vaak slecht voor iedereen op lange termijn.
Daardoor ontstaat een structurele spanning tussen individuele rationaliteit en collectieve duurzaamheid.
Voorbeelden buiten vis
Dit mechanisme geldt niet alleen voor visserij, maar ook:
• overbegrazing van land,
• luchtvervuiling en broeikasgasuitstoot,
• overbevolking,
• antibiotica-overgebruik en resistentie.
In al deze gevallen is er een gedeelde hulpbron of een gedeelde kostenpost, en kunnen individuen zichzelf
tijdelijk bevoordelen door meer te nemen, uit te stoten of te gebruiken dan verantwoord is.
De centrale les: Een gedeelde hulpbron wordt niet automatisch duurzaam beheerd, alleen omdat
iedereen er toegang toe heeft. Zonder duidelijke afspraken, grenzen of samenwerking leidt gedeeld
gebruik vaak tot overexploitatie.
De slotboodschap is daarom simpel: wat goed is voor ieder individu afzonderlijk, is niet altijd goed voor de
groep als geheel. In situaties van de tragedy of the commons is juist collectieve beperking nodig om het
gemeenschappelijke goed te beschermen.
- De tragedy of the commons een basisidee in denken over duurzaamheid, collectieve actie en
bestuur van gedeelde middelen.
Chapter 1 -- Inleiding: Solidariteit en Sociale Rechtvaardigheid
Solidariteit en sociale rechtvaardigheid zijn cruciaal maar betwiste elementen in hedendaags beleid tegen
ongelijkheden. Dit boek biedt een interdisciplinaire analyse (sociologie, psychologie, politieke filosofie)
van ongelijkheden, publieke percepties, stereotypen, deservingness en beleidsreacties in
verzorgingsstaten.
Kernbegrippen
3
, Sociale ongelijkheid
Ongelijke verdeling van middelen, lasten en kansen tussen groepen (ras, etniciteit, klasse,
gender), gecombineert met onderwaardering via stereotypen. Omvat zowel disadvantages (pay gap,
migratie) als privileges; structureel (klasse, gender) en emergent (gezondheid, seksuele oriëntatie).
Verzorgingsstaat
Staat die minimumnormen garandeert (inkomen, gezondheid, huisvesting, onderwijs) via sociale
rechten (werk, inkomen) en civiele rechten (due process). Beleid door staat, NGO's en vakbonden om
risico's (werkloosheid) en ongelijkheden aan te pakken.
Sociale dilemmas
Korte-termijn eigenbelang botst met lange-termijn collectief belang: individuen profiteren van
niet-meewerken, maar iedereen wint bij samenwerking. Voorbeelden: prisoner's dilemma, public goods
(belastingen), resource dilemmas (overbevissing).
Zelf-overstijgende motieven
Voorbij egoïsme: solidariteit (verbondenheid, middelen delen over grenzen heen, evolueert van
broederschap naar BLM) en rechtvaardigheid helpen eigenbelang overstijgen. Afkeer van
overcompensatie toont altruïsme.
Vormen Sociale Rechtvaardigheid
• Distributief: Faire verdeling benefits/burdens (equity-principe: input-output proportionaliteit).
• Procedureel: Faire processen (voice, consistentie, onpartijdigheid, bias-vrij).
• Erkenning/Scope: Wie telt mee? Correctie statusongelijkheid via respect (Fraser).
Hoorcollege 1:
Social inequality (1).
“The uneven allocation of burdens and valued resources across members of a society based on their
group membership in combination with the undervaluation of these members of society based on their
group membership.” (Yerkes & Bal, 2022, p. 4).
Guiding questions:
If you think about social inequality, what do you see?
In your mind: What is the most serious social inequality between groups in today’s society?
How can you recognize this type of inequality in society?
Being disadvantaged:
- Distributive justice.
- Economic or rights-based.
Being undervalued by society:
- Recognitive justice.
- Negative stereotypes / stigma / derogation.
Example: gender:
- Disadvantage: gender pay gap.
- Undervaluation: housework and care work.
Is social inequality rising? → e.g. “economic inequality is rising”, but it matters what measure you are
using. People do not agree on what this looks like.
Perspectives on if we should address this and how, differ:.
- Necessary for ecologically sustainable human development (Robeyns, 2025).
- Inequality isn’t the problem – living standards and wellbeing are (Kenworthy, 2025).
- But maybe we’re willing to accept inequality? (Starmans et al., 2017).
Social dilemma.
Definition: Situations in which individuals are better off if they do not act cooperatively, but everybody is
better off if everyone cooperates compared to the situation in which no one cooperates.
- Cf. Collective action problem:
Situations in which individuals must cooperate to achieve a better collective outcome, but where pursuing
their own self-interest does not lead to the best result for the group. → focus is much more on how you
can govern the problem. The focus is different, but the outcome is quite similar to social dilemma’s.
Guiding question:
In what way(s) can reducing social inequalities be seen as a social dilemma?.
- Clue: Looking at it from the perspective of the better-offs in society.
4
