Examenmatrijs strafrecht
Examenmatrijs
Heeft brede kennis van strafrecht en strafprocesrecht
1.1) De kandidaat stelt in een situatie vast of het strafrecht van
toepassing is.
Strafrecht -> wordt ook wel materieel strafrecht genoemd.
In het strafrecht gaat het over verboden gedragingen. Wie zich hier
schuldig aan maakt is strafbaar. Het strafrecht is van toepassing wanneer
iemand verdacht wordt van het begaan van een strafbaar feit. Dit omvat
zowel misdrijven als overtredingen, waarbij misdrijven erger zijn dan
overtredingen.
1.2) De kandidaat beschrijft de reikwijdte van het strafrecht
(strafrechtelijk legaliteitsbeginsel, territorialiteitsbeginsel en
personaliteitsbeginsel).
Art. 2 – 8 Sr reikwijdte van ons Nederlandse strafrecht.
Territorialiteitsbeginsel = de Nederlands strafwet is van toepassing op
iedereen die op Nederlands grondgebied een strafbaar feit pleegt.
Ongeacht zijn land van herkomst.
- art. 2 Sr
Artikel 3 Sr breidt ons grondgebied uit door de Nederlandse strafwet ook
van toepassing te verklaren op iedereen die zich aan boord van een
Nederlands schip of een Nederlands vliegtuig bevindt, waar ter wereld het
schip of het vliegtuig ook bevindt.
Personaliteitsbeginsel = het Nederlandse strafrecht is van toepassing
op strafbare feiten, gepleegd door personen met de Nederlandse
nationaliteit. Deze regel geldt ook als deze personen zich niet in Nederland
bevinden.
Artikel 7 Sr somt de strafbepaling op waarvoor deze regel geldt.
Legaliteitsbeginsel = alleen de wet kan gedrag strafbaar stellen.
Niemand kan strafbaar worden gesteld of gestraft worden voor een
handeling die niet vooraf door de wet als strafbaar is aangewezen.
- art. 1 Sr
1.3) De kandidaat beschrijft de doelen van het strafrecht (vergelding,
(speciale en generale) preventie, resocialisatie, voorkomen van
eigenrichting).
Vergelding = het opleggen van een straf aan de dader.
Preventie = het voorkomen van iets door vroegtijdig te handelen.
,Voorkomen van eigenrichting = het opleggen van een straf door de
overheid om zo te voorkomen dat anderen de dader gaan straffen voor zijn
daden.
Resocialisatie = het opleggen van een straf met als doel de dader te
helpen om op een goede wijze weer deel te nemen aan de samenleving.
1.4) De kandidaat beschrijft wat de rol is van diverse personen in het
strafrecht (rechter, officier van justitie, politieambtenaar,
rechtercommissaris, verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige en
mediator).
Verdachte = de persoon van wie op basis van feiten en omstandigheden
een redelijk vermoeden ontstaat van betrokkenheid bij een strafbaar feit.
Officier van justitie = opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het
vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt vervolgd.
Rechter = onafhankelijke functionaris die bepaalt of iemand een strafbaar
feit heeft gepleegd en welke straf of maatregel daarbij hoort.
Politieambtenaar = een opsporingsambtenaar met wettelijke
bevoegdheden om strafbare feiten te voorkomen, te onderzoeken en op te
treden tegen overtredingen.
Rechtercommissaris = houdt toezicht op het onderzoek van het OM en
beschermt de rechten van de verdachte tijdens het vooronderzoek.
Advocaat = treedt op namens een cliënt om zijn of haar belangen te
beschermen en te verdedigen.
Slachtoffer = degene tegen wie een misdrijf of overtreding is gepleegd,
en die daardoor lichamelijk, materiële of emotionele schade heeft geleden.
Getuige = iemand die informatie kan geven over de feiten van een
strafbaar feit, omdat hij of zij er (direct of indirect) iets van heeft
meegemaakt.
Mediator = begeleidt partijen bij het zoeken naar een gezamenlijke
oplossing voor hun conflict, waarbij de partijen zelf de beslissing nemen.
1.5) De kandidaat bepaalt voor een gegeven deel van een strafbepaling
welk onderdeel dit is (delictsomschrijving, kwalificatie of
sanctienorm).
Strafbepaling = wetsartikel waarin gedrag verboden wordt en waarin op
overtreding straf wordt gesteld.
Het gedrag van de dader moet vallen onder de wettelijke
delictsomschrijving. Om te weten wat een delictsomschrijving is, kijk je
naar de strafbepaling uit het Wetboek van Strafrecht.
, Delictsomschrijving = de omschrijving van het verboden gedrag in de
strafbepaling.
De delictsomschrijving van de strafbepaling is de beschrijving van het
verboden gedrag. Er staat dus precies wat er niet mag.
Kwalificatie = de juridische naam die in de strafbepaling wordt gegeven
aan het verboden gedrag.
Na de delictsomschrijving volgt in veel strafbepalingen de juridische naam
voor het strafbaar gedrag. Bijvoorbeeld diefstal. Diefstal is dus de
juridische naam voor deze strafbepaling. De juridische naam wordt
kwalificatie genoemd.
Sanctienorm (maximumstraf) = de maximale straf die in de
strafbepaling wordt genoemd voor het verboden gedrag.
Aan het slot van de strafbepaling vind je de maximale staf of sanctienorm
die de rechter voor het verboden gedrag mag opleggen.
1.6) De kandidaat beschrijft de voorwaarden voor strafbaarstelling
(strafbaar handelen, het vallen onder een wettelijke strafbepaling,
wederrechtelijkheid en schuld).
Om een gedraging ook daadwerkelijk te kunnen straffen, moet aan vier
voorwaarden worden voldaan. Vier voorwaarden:
strafbaar handelen
valt onder een wettelijke strafbepaling
wederrechtelijkheid
schuld
Dit noemen we ook wel de voorwaarden voor strafbaarheid.
Strafbaar handelen en valt onder een wettelijke delictsomschrijving
moeten aangetoond worden door de officier van justitie. Hij moet
uitleggen en aantonen waarom de dader aan deze punten voldaan heeft.
Als aan de eerste twee voldaan is, wordt verondersteld dat aan de laatste
twee voorwaarden, wederrechtelijkheid en schuld, ook voldaan is.
Strafbaar handelen
het gaat hier om een handelen en soms juist om het niet handelen.
Er moet dan een soort van ‘wil’ achter het gedrag zitten. Daarnaast
moet het altijd om een menselijke gedraging gaan: we straffen dus
geen dieren of dingen.
Valt onder de wettelijke strafbepaling
het gedrag van de verdachte past precies in de wetstekst. Het past
in de delictsomschrijving.
Examenmatrijs
Heeft brede kennis van strafrecht en strafprocesrecht
1.1) De kandidaat stelt in een situatie vast of het strafrecht van
toepassing is.
Strafrecht -> wordt ook wel materieel strafrecht genoemd.
In het strafrecht gaat het over verboden gedragingen. Wie zich hier
schuldig aan maakt is strafbaar. Het strafrecht is van toepassing wanneer
iemand verdacht wordt van het begaan van een strafbaar feit. Dit omvat
zowel misdrijven als overtredingen, waarbij misdrijven erger zijn dan
overtredingen.
1.2) De kandidaat beschrijft de reikwijdte van het strafrecht
(strafrechtelijk legaliteitsbeginsel, territorialiteitsbeginsel en
personaliteitsbeginsel).
Art. 2 – 8 Sr reikwijdte van ons Nederlandse strafrecht.
Territorialiteitsbeginsel = de Nederlands strafwet is van toepassing op
iedereen die op Nederlands grondgebied een strafbaar feit pleegt.
Ongeacht zijn land van herkomst.
- art. 2 Sr
Artikel 3 Sr breidt ons grondgebied uit door de Nederlandse strafwet ook
van toepassing te verklaren op iedereen die zich aan boord van een
Nederlands schip of een Nederlands vliegtuig bevindt, waar ter wereld het
schip of het vliegtuig ook bevindt.
Personaliteitsbeginsel = het Nederlandse strafrecht is van toepassing
op strafbare feiten, gepleegd door personen met de Nederlandse
nationaliteit. Deze regel geldt ook als deze personen zich niet in Nederland
bevinden.
Artikel 7 Sr somt de strafbepaling op waarvoor deze regel geldt.
Legaliteitsbeginsel = alleen de wet kan gedrag strafbaar stellen.
Niemand kan strafbaar worden gesteld of gestraft worden voor een
handeling die niet vooraf door de wet als strafbaar is aangewezen.
- art. 1 Sr
1.3) De kandidaat beschrijft de doelen van het strafrecht (vergelding,
(speciale en generale) preventie, resocialisatie, voorkomen van
eigenrichting).
Vergelding = het opleggen van een straf aan de dader.
Preventie = het voorkomen van iets door vroegtijdig te handelen.
,Voorkomen van eigenrichting = het opleggen van een straf door de
overheid om zo te voorkomen dat anderen de dader gaan straffen voor zijn
daden.
Resocialisatie = het opleggen van een straf met als doel de dader te
helpen om op een goede wijze weer deel te nemen aan de samenleving.
1.4) De kandidaat beschrijft wat de rol is van diverse personen in het
strafrecht (rechter, officier van justitie, politieambtenaar,
rechtercommissaris, verdachte, advocaat, slachtoffer, getuige en
mediator).
Verdachte = de persoon van wie op basis van feiten en omstandigheden
een redelijk vermoeden ontstaat van betrokkenheid bij een strafbaar feit.
Officier van justitie = opsporingsambtenaar die leidinggeeft aan het
vooronderzoek en die beslist of een verdachte wordt vervolgd.
Rechter = onafhankelijke functionaris die bepaalt of iemand een strafbaar
feit heeft gepleegd en welke straf of maatregel daarbij hoort.
Politieambtenaar = een opsporingsambtenaar met wettelijke
bevoegdheden om strafbare feiten te voorkomen, te onderzoeken en op te
treden tegen overtredingen.
Rechtercommissaris = houdt toezicht op het onderzoek van het OM en
beschermt de rechten van de verdachte tijdens het vooronderzoek.
Advocaat = treedt op namens een cliënt om zijn of haar belangen te
beschermen en te verdedigen.
Slachtoffer = degene tegen wie een misdrijf of overtreding is gepleegd,
en die daardoor lichamelijk, materiële of emotionele schade heeft geleden.
Getuige = iemand die informatie kan geven over de feiten van een
strafbaar feit, omdat hij of zij er (direct of indirect) iets van heeft
meegemaakt.
Mediator = begeleidt partijen bij het zoeken naar een gezamenlijke
oplossing voor hun conflict, waarbij de partijen zelf de beslissing nemen.
1.5) De kandidaat bepaalt voor een gegeven deel van een strafbepaling
welk onderdeel dit is (delictsomschrijving, kwalificatie of
sanctienorm).
Strafbepaling = wetsartikel waarin gedrag verboden wordt en waarin op
overtreding straf wordt gesteld.
Het gedrag van de dader moet vallen onder de wettelijke
delictsomschrijving. Om te weten wat een delictsomschrijving is, kijk je
naar de strafbepaling uit het Wetboek van Strafrecht.
, Delictsomschrijving = de omschrijving van het verboden gedrag in de
strafbepaling.
De delictsomschrijving van de strafbepaling is de beschrijving van het
verboden gedrag. Er staat dus precies wat er niet mag.
Kwalificatie = de juridische naam die in de strafbepaling wordt gegeven
aan het verboden gedrag.
Na de delictsomschrijving volgt in veel strafbepalingen de juridische naam
voor het strafbaar gedrag. Bijvoorbeeld diefstal. Diefstal is dus de
juridische naam voor deze strafbepaling. De juridische naam wordt
kwalificatie genoemd.
Sanctienorm (maximumstraf) = de maximale straf die in de
strafbepaling wordt genoemd voor het verboden gedrag.
Aan het slot van de strafbepaling vind je de maximale staf of sanctienorm
die de rechter voor het verboden gedrag mag opleggen.
1.6) De kandidaat beschrijft de voorwaarden voor strafbaarstelling
(strafbaar handelen, het vallen onder een wettelijke strafbepaling,
wederrechtelijkheid en schuld).
Om een gedraging ook daadwerkelijk te kunnen straffen, moet aan vier
voorwaarden worden voldaan. Vier voorwaarden:
strafbaar handelen
valt onder een wettelijke strafbepaling
wederrechtelijkheid
schuld
Dit noemen we ook wel de voorwaarden voor strafbaarheid.
Strafbaar handelen en valt onder een wettelijke delictsomschrijving
moeten aangetoond worden door de officier van justitie. Hij moet
uitleggen en aantonen waarom de dader aan deze punten voldaan heeft.
Als aan de eerste twee voldaan is, wordt verondersteld dat aan de laatste
twee voorwaarden, wederrechtelijkheid en schuld, ook voldaan is.
Strafbaar handelen
het gaat hier om een handelen en soms juist om het niet handelen.
Er moet dan een soort van ‘wil’ achter het gedrag zitten. Daarnaast
moet het altijd om een menselijke gedraging gaan: we straffen dus
geen dieren of dingen.
Valt onder de wettelijke strafbepaling
het gedrag van de verdachte past precies in de wetstekst. Het past
in de delictsomschrijving.
