Begrippenlijst per hoofdstuk Culturele diversiteit in de klas
Hoofdstuk 1
Context
Inleiding: Het begrip ‘multiculturele samenleving’ kennen wij pas sinds de jaren 70.
Culturele diversiteit was al langere tijd bekend. Nederland kent namelijk al honderden
jagen migratiestromingen waarbij migranten zijn gebleven, maar ook veel weer zijn
vertrokken. De Nederlandse samenleving is dus altijd al een multiculturele
samenleving geweest.
Migratiegeschiedenis van Nederland in vogelvlucht: in de 16e en 17e eeuw was
Nederland een economische grootmacht. Nederland bestond toen voor een enorm
deel uit gastarbeiders, ofwel uit buitenlandse werknemers. Zij kwamen destijds naar
Nederland niet alleen voor werk maar ook omdat er in Nederland sprake was van
geloofsvrijheid. Er kwamen bijvoorbeeld Joden uit Portugal en Spanje. Maar ook
mensen uit Engeland, Midden-europa en Frankrijk wegens de geloofsvrijheid.
In de 18e en 19e eeuw trokken veel arme Duitsers naar Nederland vanwege
vruchtbare landbouwgronden. Eind 19e eeuw industrialiseerde Nederland met als
gevolg een urbanisatieproces (mensen trokken naar de steden).
De motieven voor migranten om naar Nederland te komen zijn dus uiteenlopen, maar
vaak te koppelen aan werk, religie of oorlog. Deze mensen begonnen vaak als
vreemdeling, maar bleven dat niet. Hun nakomelingen identificeerde zichzelf op een
gegeven moment als Nederlander en werken zo ook door andere Nederlanders
geclassificeerd.
De twintigste eeuw:
* Nederland bood onderdak aan tienduizenden Belgen in de Eerste Wereldoorlog, de
meesten hiervan keerden terug.
* Na 1933 kwamen weel Duitsers vanwege het antisemitisme naar Nederland.
* Na de dekolonisatie van Indonesië in 1949 kwamen ruim 300.00 Indo’s naar
Nederland. Nederland was hier streng in en bepaalde welk werk ze kregen en waar
ze moesten wonen. Dit was in de tijd waar je simpelweg naar het gezag moest
luisteren. Pas eind jaren 60 begonnen de Indo’s zich vrijer te voelen en eind jaren 80
durfden ze wat van hun verleden te laten zien.
Na 1945 werd emigratie gestimuleerd omdat er angst was dat er te weinig werk zou
zijn. Maar liefst een half miljoen Nederlanders emigreerden. Achteraf bleek dat
Nederland juist arbeiders nodig had. Ondanks dat de vakbonden en LINKSE partijen
tegen waren gingen de grenzen open voor gastarbeiders uit Italië, Spanje, Marokko en
Turkije.
* De Italianen en Spanjaarden keerden grotendeels terug, want daar verbeterde de
toekomstperspectieven, de door van dictator Franco en dien fascistische regime
speelde daarin een grote rol.
* Veel Turkse en Marokkaanse gastarbeiders besloten om te blijven. Hun
perspectieven in eigenland waren een stuk minder goed.
In 1975 stopte de komst van gastarbeiders vanwege een slechte economische
periode. De grenzen sloten voor gastarbeiders buiten landen die geen lid waren van
de Europese Unie. Wel kwamen er nog veel Surinamers over toen in 1975 een
zelfstandige status van de staat kreeg. Er kwamen door spanningen tussen de
bevolkingsgroepen in Suriname ruim 150.000 Surinamers naar Nederland. Ook voor
de angst voor een slechte economische toekomst. (Die angst bleek terecht > Desi
Bouterse en zijn decembermoorden).
Vluchtelingen en asielzoekers: Nederland heeft haar handtekening gezet onder het
vluchtelingenverdrag van de VN. Nederland staat daarmee gerant voor hulp aan en zo
, nodig opvang van vluchtelingen uit gebieden waar ze door oorlog worden geteisterd of
worden vervolgd. Hier zitten allerlei voorwaarden aantast:
* Een asielzoeker is ook een vluchteling, maar staat niet zo aangeschreven en kan
daarmee ook geweigerd worden.
* Zij dienen verblijfsvergunningen aan te vragen.
De afgelopen 20 jaar is het Nederlandse asielbeleid aanzienlijk verhard. Er worden ook
veel minder asielzoeker toegelaten. De Europese eenwording heeft hier ook effecten
op gehad. Zo is er vrij verkeer van mensen, dat heeft onderander veel Polen hierheen
gebracht.
Vaak wordt er watertaal gebruikt in combinatie met migratie (immigratiegolf, stomen
asielzoekers). Dit brengt onbewust al dan niet bewust een negatieve interpretatie met
zich mee.
Problemen en knelpunten: Migranten komen terecht in een geheel nieuwe omgeving
wat zeer waarschijnlijk veel problemen biedt. Om als volwaardig burger te kunnen
functioneren zullen zij zich zeer waarschijnlijk (deels) moeten aanpassen. De
verantwoordelijkheid hiervoor ligt grotendeels bij de immigrant zelf. Dit geldt echter
ook voor de andere kant. Het als volwaardig lid van de maatschappij geaccepteerd
worden door zichzelf als autochtoon identificerende Nederlanders. Aanpassing is dus
een taak van de nieuwkomer en de samenleving waar die in terecht komt. Iets nieuws
maakt echter onzeker en daar houden mensen niet van. Immigranten worden
veelvuldig dan ook als ongewenst gezien. Niet geheel ongegrond aangezien
immigratie wel degelijk voor veranderingen zegt met bijvoorbeeld concurrentie op de
arbeidsmarkt, straatleven en huisvestingsproblemen. Dit laatste is een groot
probleem: angst voor het vreemde, waarschijnlijk is gewenning de oplossing
Zo’n afwijzende attitude lan echter snel omslaan in discriminatie. Het lijkt er echter op
dat Nederland dit veelvuldig negeert.
Hoofdstuk 2
Arbeidsmarkt
Hierin zijn schommelingen te zien, afhankelijk van de economische situatie. Dit geldt
helemaal voor allochtonen, zie gastarbeiderstrauma. Pas in de loop van de jaren 90
daalde het werkeloosheidspercentage vanwege stijgende opleidingsniveau. Helaas is
er nog sprake van discriminatie op de werkvloer wat problemen oplevert.
Opleidingsniveau
Gemiddeld genomen is het opleidingsniveau van niet-westerse allochtonen lager dan
van autochtonen. Wel is er een positive trend zichtbaar.
Zwart/ witte scholen
Er zijn veel zwarte scholen, verklaarbaar door de concentratie in de wijken. Waar
immers veel allochtonen wonen van niet-westerse afkomst zitten er op de school daar
ook veel allochtonen.
Witte vlucht
Als gevolg van een al of niet terechte angst voor verlaging van het onderwijsniveau als
gevolg van aanwas van het aantal leerlingen uit etnische minderheden op bepaalde
scholen, kozen en kiezen autochtone ouders voor hun kinderen scholen waar zich die
aanwas niet voordeed/doet. Die keuze wordt overigens mogelijk gemaakt door
grondwettelijk gefundeerde vrijheid van schoolkeuze.
Begrip allochtoon versus autochtoon
Allochtonen: zijn personen van wie ten minste 1 ouder in het buitenland is geborgen.
Hierna geldt het nog voor 2 generaties. Daarnaast is er ook een splitsing in niet-
westerse en westerse allochtonen.
Autochtonen: Iemand die, net als zijn ouders, geboren is in het land waarin hij of zijn
woont. Dit geld voor meerde generaties.
Vluchtelingen en asielzoekers
Vluchtelingen: Mensen die naar Nederland (of andere landen) komen omdat het in het
land van herkomst een bedreigende situatie zich voordoet. Zodra het land van
Hoofdstuk 1
Context
Inleiding: Het begrip ‘multiculturele samenleving’ kennen wij pas sinds de jaren 70.
Culturele diversiteit was al langere tijd bekend. Nederland kent namelijk al honderden
jagen migratiestromingen waarbij migranten zijn gebleven, maar ook veel weer zijn
vertrokken. De Nederlandse samenleving is dus altijd al een multiculturele
samenleving geweest.
Migratiegeschiedenis van Nederland in vogelvlucht: in de 16e en 17e eeuw was
Nederland een economische grootmacht. Nederland bestond toen voor een enorm
deel uit gastarbeiders, ofwel uit buitenlandse werknemers. Zij kwamen destijds naar
Nederland niet alleen voor werk maar ook omdat er in Nederland sprake was van
geloofsvrijheid. Er kwamen bijvoorbeeld Joden uit Portugal en Spanje. Maar ook
mensen uit Engeland, Midden-europa en Frankrijk wegens de geloofsvrijheid.
In de 18e en 19e eeuw trokken veel arme Duitsers naar Nederland vanwege
vruchtbare landbouwgronden. Eind 19e eeuw industrialiseerde Nederland met als
gevolg een urbanisatieproces (mensen trokken naar de steden).
De motieven voor migranten om naar Nederland te komen zijn dus uiteenlopen, maar
vaak te koppelen aan werk, religie of oorlog. Deze mensen begonnen vaak als
vreemdeling, maar bleven dat niet. Hun nakomelingen identificeerde zichzelf op een
gegeven moment als Nederlander en werken zo ook door andere Nederlanders
geclassificeerd.
De twintigste eeuw:
* Nederland bood onderdak aan tienduizenden Belgen in de Eerste Wereldoorlog, de
meesten hiervan keerden terug.
* Na 1933 kwamen weel Duitsers vanwege het antisemitisme naar Nederland.
* Na de dekolonisatie van Indonesië in 1949 kwamen ruim 300.00 Indo’s naar
Nederland. Nederland was hier streng in en bepaalde welk werk ze kregen en waar
ze moesten wonen. Dit was in de tijd waar je simpelweg naar het gezag moest
luisteren. Pas eind jaren 60 begonnen de Indo’s zich vrijer te voelen en eind jaren 80
durfden ze wat van hun verleden te laten zien.
Na 1945 werd emigratie gestimuleerd omdat er angst was dat er te weinig werk zou
zijn. Maar liefst een half miljoen Nederlanders emigreerden. Achteraf bleek dat
Nederland juist arbeiders nodig had. Ondanks dat de vakbonden en LINKSE partijen
tegen waren gingen de grenzen open voor gastarbeiders uit Italië, Spanje, Marokko en
Turkije.
* De Italianen en Spanjaarden keerden grotendeels terug, want daar verbeterde de
toekomstperspectieven, de door van dictator Franco en dien fascistische regime
speelde daarin een grote rol.
* Veel Turkse en Marokkaanse gastarbeiders besloten om te blijven. Hun
perspectieven in eigenland waren een stuk minder goed.
In 1975 stopte de komst van gastarbeiders vanwege een slechte economische
periode. De grenzen sloten voor gastarbeiders buiten landen die geen lid waren van
de Europese Unie. Wel kwamen er nog veel Surinamers over toen in 1975 een
zelfstandige status van de staat kreeg. Er kwamen door spanningen tussen de
bevolkingsgroepen in Suriname ruim 150.000 Surinamers naar Nederland. Ook voor
de angst voor een slechte economische toekomst. (Die angst bleek terecht > Desi
Bouterse en zijn decembermoorden).
Vluchtelingen en asielzoekers: Nederland heeft haar handtekening gezet onder het
vluchtelingenverdrag van de VN. Nederland staat daarmee gerant voor hulp aan en zo
, nodig opvang van vluchtelingen uit gebieden waar ze door oorlog worden geteisterd of
worden vervolgd. Hier zitten allerlei voorwaarden aantast:
* Een asielzoeker is ook een vluchteling, maar staat niet zo aangeschreven en kan
daarmee ook geweigerd worden.
* Zij dienen verblijfsvergunningen aan te vragen.
De afgelopen 20 jaar is het Nederlandse asielbeleid aanzienlijk verhard. Er worden ook
veel minder asielzoeker toegelaten. De Europese eenwording heeft hier ook effecten
op gehad. Zo is er vrij verkeer van mensen, dat heeft onderander veel Polen hierheen
gebracht.
Vaak wordt er watertaal gebruikt in combinatie met migratie (immigratiegolf, stomen
asielzoekers). Dit brengt onbewust al dan niet bewust een negatieve interpretatie met
zich mee.
Problemen en knelpunten: Migranten komen terecht in een geheel nieuwe omgeving
wat zeer waarschijnlijk veel problemen biedt. Om als volwaardig burger te kunnen
functioneren zullen zij zich zeer waarschijnlijk (deels) moeten aanpassen. De
verantwoordelijkheid hiervoor ligt grotendeels bij de immigrant zelf. Dit geldt echter
ook voor de andere kant. Het als volwaardig lid van de maatschappij geaccepteerd
worden door zichzelf als autochtoon identificerende Nederlanders. Aanpassing is dus
een taak van de nieuwkomer en de samenleving waar die in terecht komt. Iets nieuws
maakt echter onzeker en daar houden mensen niet van. Immigranten worden
veelvuldig dan ook als ongewenst gezien. Niet geheel ongegrond aangezien
immigratie wel degelijk voor veranderingen zegt met bijvoorbeeld concurrentie op de
arbeidsmarkt, straatleven en huisvestingsproblemen. Dit laatste is een groot
probleem: angst voor het vreemde, waarschijnlijk is gewenning de oplossing
Zo’n afwijzende attitude lan echter snel omslaan in discriminatie. Het lijkt er echter op
dat Nederland dit veelvuldig negeert.
Hoofdstuk 2
Arbeidsmarkt
Hierin zijn schommelingen te zien, afhankelijk van de economische situatie. Dit geldt
helemaal voor allochtonen, zie gastarbeiderstrauma. Pas in de loop van de jaren 90
daalde het werkeloosheidspercentage vanwege stijgende opleidingsniveau. Helaas is
er nog sprake van discriminatie op de werkvloer wat problemen oplevert.
Opleidingsniveau
Gemiddeld genomen is het opleidingsniveau van niet-westerse allochtonen lager dan
van autochtonen. Wel is er een positive trend zichtbaar.
Zwart/ witte scholen
Er zijn veel zwarte scholen, verklaarbaar door de concentratie in de wijken. Waar
immers veel allochtonen wonen van niet-westerse afkomst zitten er op de school daar
ook veel allochtonen.
Witte vlucht
Als gevolg van een al of niet terechte angst voor verlaging van het onderwijsniveau als
gevolg van aanwas van het aantal leerlingen uit etnische minderheden op bepaalde
scholen, kozen en kiezen autochtone ouders voor hun kinderen scholen waar zich die
aanwas niet voordeed/doet. Die keuze wordt overigens mogelijk gemaakt door
grondwettelijk gefundeerde vrijheid van schoolkeuze.
Begrip allochtoon versus autochtoon
Allochtonen: zijn personen van wie ten minste 1 ouder in het buitenland is geborgen.
Hierna geldt het nog voor 2 generaties. Daarnaast is er ook een splitsing in niet-
westerse en westerse allochtonen.
Autochtonen: Iemand die, net als zijn ouders, geboren is in het land waarin hij of zijn
woont. Dit geld voor meerde generaties.
Vluchtelingen en asielzoekers
Vluchtelingen: Mensen die naar Nederland (of andere landen) komen omdat het in het
land van herkomst een bedreigende situatie zich voordoet. Zodra het land van
