Hogeschool Windesheim
Rechtvaardig
heid wat is de
juiste keuze?
Ethiek 2
Floor Mokkink (student)
21-5-2021
,Inhoud
Hoofdstuk 1 wat is de juiste handelwijze?..............................................................................................4
Welzijn, vrijheid en deugdzaamheid...................................................................................................4
Welk letsel is een onderscheiding waard?..........................................................................................5
De verontwaardiging over de redding van banken.............................................................................5
Drie benaderingen van rechtvaardigheid...........................................................................................6
Het op hol geslagen treintje...............................................................................................................7
De Afghaanse geitenhoeders..............................................................................................................8
Morele dilemma’s...............................................................................................................................9
Hoofdstuk 2 Het principe van het grootste geluk / het utilitarisme.....................................................10
Het utilitarisme van Jeremy Bentham..............................................................................................10
De jacht op de bedelaars..............................................................................................................11
Bezwaar 1: De rechten van het individu...........................................................................................11
Christenen voor de leeuwen.........................................................................................................11
Is marteling ooit te rechtvaardigen?.................................................................................................11
De gelukkige stad..............................................................................................................................12
Bezwaar 2: Een gemeenschappelijke munteenheid voor waarden..................................................12
De voordelen van longkanker.......................................................................................................12
Exploderende bezinetanks............................................................................................................13
Korting voor ouderen.......................................................................................................................13
Pijn lijden tegen betaling..................................................................................................................14
De meisjes van St. Anne....................................................................................................................14
John Stuart Mill.................................................................................................................................14
Een pleidooi voor vrijheid.................................................................................................................15
Hogere genoegens............................................................................................................................16
Shakespeare versus The simpsons....................................................................................................17
Hoofdstuk 3 Kunnen we over onszelf beschikken? / het neoliberalisme.............................................18
De filosofie van de vrije markt..........................................................................................................19
Het geld van Michael Jordan............................................................................................................20
Kunnen we vrij over onszelf beschikken?.........................................................................................20
Bezwaar 1: Belastingheffing is minder erg dan dwangarbeid.......................................................21
Bezwaar 2: De armen hebben het geld harder nodig...................................................................21
Bezwaar 3: Michael Jordan speelt niet in zijn eentje. Daarom is hij de mensen die tot zijn succes
hebben bijgedragen iets verschuldigd..........................................................................................21
, Bezwaar 4: Het is helemaal niet zo dat Jordan zijn belastingen krijgt opgelegd zonder zijn
instemming. Hij is immers een burger in een democratie en heeft daarom een stem in de
totstandkoming van de belastingwetgeving waaraan hij onderworpen is...................................21
Bezwaar 5: Jordan heeft gewoon geluk gehad.............................................................................21
Handel in nieren...........................................................................................................................22
Hulp bij zelfdoding........................................................................................................................23
Kannibalisme met wederzijdse instemming.................................................................................23
Hoofdstuk 5 Het gaat om de beweegreden / Immanuel Kant..............................................................24
Kants pleidooi voor rechten.............................................................................................................24
Wat is er mis met het maximaliseren van geluk?.............................................................................24
Wat is vrijheid?.................................................................................................................................25
Personen en dingen..........................................................................................................................25
Wat is moreel? Zoek naar de beweegreden.....................................................................................25
De berekende winkelier en het Better Business Bureau...............................................................26
Zorg dat je in leven blijft...............................................................................................................26
De morele mensenhater...............................................................................................................27
De held van de spellingwedstrijd..................................................................................................27
Wat is het hoogste morele principe?................................................................................................27
Categorisch versus hypothetische imperatieven..............................................................................28
Categorisch imperatief 1: Kijk of je maxime algemene geldigheid heeft......................................29
Categorische imperatief 2: Beschouw personen als doelen.........................................................29
Moraal en vrijheid............................................................................................................................30
Vragen aan Kant...............................................................................................................................30
Seks, leugens en politiek...................................................................................................................32
Kants pleidooi tegen vrije seks.....................................................................................................32
Is het verkeerd om tegen een moordenaar te liegen?..................................................................33
Zou Kant Bill Clinton hebben verdedigd?......................................................................................34
Kant en rechtvaardigheid.............................................................................................................35
Hoofdstuk 6 Het pleidooi voor gelijkheid / John Rawls........................................................................36
De morele beperkingen van contracten...........................................................................................36
Instemming is niet genoeg: honkbalplaatjes en een lekkend toilet..................................................37
Instemming is niet essentieel: het huis van Hume en de ‘ruitenlappers’.........................................38
Voordeel of instemming? Sams Mobiele Reparatiebus....................................................................38
Hoe moeten we ons volmaakte contract voorstellen?.....................................................................38
Twee principes van rechtvaardigheid...............................................................................................39
Het argument van moreel toeval .....................................................................................................39
, Een egalitaire nachtmerrie...............................................................................................................40
Bezwaar 1: prikkels.......................................................................................................................41
Bezwaar 2: inspanning..................................................................................................................41
De afwijzing van morele verdienste..................................................................................................41
Is het leven oneerlijk?.......................................................................................................................43
Hoofdstuk 8 wie verdient wat? Aristoteles...........................................................................................43
Rechtvaardigheid, telos en eer.........................................................................................................43
Teleologische denken: tennisbanen en Winnie de Poeh..................................................................44
Wat is het telos van een universiteit?..............................................................................................44
Wat is het doel van politiek?............................................................................................................44
Kun je een goed mens zijn als je niet aan politiek doet?..................................................................45
Al doende leert men.........................................................................................................................46
Politiek en de goede manier van leven.............................................................................................46
Aristoteles verdedigt slavernij......................................................................................................47
Het golfkarretje van Casey Martin....................................................................................................48
Rechtvaardig
heid wat is de
juiste keuze?
Ethiek 2
Floor Mokkink (student)
21-5-2021
,Inhoud
Hoofdstuk 1 wat is de juiste handelwijze?..............................................................................................4
Welzijn, vrijheid en deugdzaamheid...................................................................................................4
Welk letsel is een onderscheiding waard?..........................................................................................5
De verontwaardiging over de redding van banken.............................................................................5
Drie benaderingen van rechtvaardigheid...........................................................................................6
Het op hol geslagen treintje...............................................................................................................7
De Afghaanse geitenhoeders..............................................................................................................8
Morele dilemma’s...............................................................................................................................9
Hoofdstuk 2 Het principe van het grootste geluk / het utilitarisme.....................................................10
Het utilitarisme van Jeremy Bentham..............................................................................................10
De jacht op de bedelaars..............................................................................................................11
Bezwaar 1: De rechten van het individu...........................................................................................11
Christenen voor de leeuwen.........................................................................................................11
Is marteling ooit te rechtvaardigen?.................................................................................................11
De gelukkige stad..............................................................................................................................12
Bezwaar 2: Een gemeenschappelijke munteenheid voor waarden..................................................12
De voordelen van longkanker.......................................................................................................12
Exploderende bezinetanks............................................................................................................13
Korting voor ouderen.......................................................................................................................13
Pijn lijden tegen betaling..................................................................................................................14
De meisjes van St. Anne....................................................................................................................14
John Stuart Mill.................................................................................................................................14
Een pleidooi voor vrijheid.................................................................................................................15
Hogere genoegens............................................................................................................................16
Shakespeare versus The simpsons....................................................................................................17
Hoofdstuk 3 Kunnen we over onszelf beschikken? / het neoliberalisme.............................................18
De filosofie van de vrije markt..........................................................................................................19
Het geld van Michael Jordan............................................................................................................20
Kunnen we vrij over onszelf beschikken?.........................................................................................20
Bezwaar 1: Belastingheffing is minder erg dan dwangarbeid.......................................................21
Bezwaar 2: De armen hebben het geld harder nodig...................................................................21
Bezwaar 3: Michael Jordan speelt niet in zijn eentje. Daarom is hij de mensen die tot zijn succes
hebben bijgedragen iets verschuldigd..........................................................................................21
, Bezwaar 4: Het is helemaal niet zo dat Jordan zijn belastingen krijgt opgelegd zonder zijn
instemming. Hij is immers een burger in een democratie en heeft daarom een stem in de
totstandkoming van de belastingwetgeving waaraan hij onderworpen is...................................21
Bezwaar 5: Jordan heeft gewoon geluk gehad.............................................................................21
Handel in nieren...........................................................................................................................22
Hulp bij zelfdoding........................................................................................................................23
Kannibalisme met wederzijdse instemming.................................................................................23
Hoofdstuk 5 Het gaat om de beweegreden / Immanuel Kant..............................................................24
Kants pleidooi voor rechten.............................................................................................................24
Wat is er mis met het maximaliseren van geluk?.............................................................................24
Wat is vrijheid?.................................................................................................................................25
Personen en dingen..........................................................................................................................25
Wat is moreel? Zoek naar de beweegreden.....................................................................................25
De berekende winkelier en het Better Business Bureau...............................................................26
Zorg dat je in leven blijft...............................................................................................................26
De morele mensenhater...............................................................................................................27
De held van de spellingwedstrijd..................................................................................................27
Wat is het hoogste morele principe?................................................................................................27
Categorisch versus hypothetische imperatieven..............................................................................28
Categorisch imperatief 1: Kijk of je maxime algemene geldigheid heeft......................................29
Categorische imperatief 2: Beschouw personen als doelen.........................................................29
Moraal en vrijheid............................................................................................................................30
Vragen aan Kant...............................................................................................................................30
Seks, leugens en politiek...................................................................................................................32
Kants pleidooi tegen vrije seks.....................................................................................................32
Is het verkeerd om tegen een moordenaar te liegen?..................................................................33
Zou Kant Bill Clinton hebben verdedigd?......................................................................................34
Kant en rechtvaardigheid.............................................................................................................35
Hoofdstuk 6 Het pleidooi voor gelijkheid / John Rawls........................................................................36
De morele beperkingen van contracten...........................................................................................36
Instemming is niet genoeg: honkbalplaatjes en een lekkend toilet..................................................37
Instemming is niet essentieel: het huis van Hume en de ‘ruitenlappers’.........................................38
Voordeel of instemming? Sams Mobiele Reparatiebus....................................................................38
Hoe moeten we ons volmaakte contract voorstellen?.....................................................................38
Twee principes van rechtvaardigheid...............................................................................................39
Het argument van moreel toeval .....................................................................................................39
, Een egalitaire nachtmerrie...............................................................................................................40
Bezwaar 1: prikkels.......................................................................................................................41
Bezwaar 2: inspanning..................................................................................................................41
De afwijzing van morele verdienste..................................................................................................41
Is het leven oneerlijk?.......................................................................................................................43
Hoofdstuk 8 wie verdient wat? Aristoteles...........................................................................................43
Rechtvaardigheid, telos en eer.........................................................................................................43
Teleologische denken: tennisbanen en Winnie de Poeh..................................................................44
Wat is het telos van een universiteit?..............................................................................................44
Wat is het doel van politiek?............................................................................................................44
Kun je een goed mens zijn als je niet aan politiek doet?..................................................................45
Al doende leert men.........................................................................................................................46
Politiek en de goede manier van leven.............................................................................................46
Aristoteles verdedigt slavernij......................................................................................................47
Het golfkarretje van Casey Martin....................................................................................................48
