Jurisprudentie Formeel Strafrecht
WEEK01 – Inleiding Formeel Strafrecht
Muilkorf
Art. 1 Sv, legaliteitsbeginsel
Een regeling van de opsporing van strafbare feiten in een plaatselijke verordening is in strijd met
de wet. Een dergelijke regeling mist dus bindende kracht.
WEEK02 – Opsporing
Stille sms
Opsporingsbevoegdheden op grond van op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142 Sv, IRT-
affaire, beperkte inbreuk op grondrechten van burgers, risico en integriteit
opsporingsonderzoek
’s Hofs oordeel dat i.c. sprake is van een beperkte inbreuk op de grondrechten van verdachte en
het toezenden van de niet-waarneembare sms-berichten niet zeer risicovol is geweest voor de
integriteit en beheersbaarheid van de opsporing, geeft niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting.
Of dat oordeel begrijpelijk is, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Dat oordeel is
i.c. ook niet onbegrijpelijk mede in aanmerking genomen dat het Hof heeft vastgesteld dat gelet
op duur en frequentie van toezending slechts een beperkt beeld van de bewegingen van de
gebruiker werd verkregen, het opsporingsmiddel met toestemming van de OvJ is ingezet, ondanks
gebreken in de verslaglegging voldoende duidelijkheid over de inzet van de methode is verkregen
en reeds uitvoering werd gegeven aan door de OvJ o.g.v. art. 126g, 126m en 126n Sv gegeven
bevelen en een machtiging van de R-C a.b.i. art. 126m.5 Sv was verstrekt.
Het toezenden van een ‘stille sms’ is als zodanig niet in de wet geregeld onder een van de
bijzondere opsporingsmethoden. Aangenomen moet worden dat het gebruik van deze
opsporingsmethode gebaseerd moet worden op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142 Sv. Dit
mag alleen als:
Het gebruik van de opsporingsmethode slechts een beperkte inbreuk maakt op de
grondrechten van burgers; en
Niet zeer risicovol is voor de beheersbaarheid en integriteit van de opsporing (= verwijzing
naar IRT-affaire).
Gebruik van deze opsporingsmethode (op grond van op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142
Sv) kan onrechtmatig zijn in verband met:
De duur
Intensiteit
Als de frequentie van het gebruik van de opsporingsmethode geschikt is om een min of
meer compleet beeld te krijgen van het persoonlijk leven van de betrokkene.
Zwolsman
, Niet-ontvankelijkheid OM, beginselen van een behoorlijke procesorde, ernstige inbreuken
Essentie
De Hoge Raad geeft in dit arrest aan wat er moet gebeuren als de rechter vaststelt dat door
politiemensen, tijdens het opsporingsonderzoek of de proactieve fase (fase voor het officiële
onderzoek), onrechtmatig is gehandeld. Met dit arrest werd het zogenoemde ‘Zwolsman-
criterium’ in het leven geroepen.
Rechtsregel
Uit het Zwolsman-criterium volgt dat niet-ontvankelijkheid van het OM slechts kan volgen indien
sprake is van ernstige inbreuken op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor
doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op
een eerlijke behandeling van zijn is tekortgedaan.
In casu bestonden er een paar onregelmatigheden in het opsporingsonderzoek, onder andere het
inspecteren van een woning zonder toestemming van de hoofdbewoonster. De HR keurde
weliswaar enkele opsporingsmethoden af, maar heeft de verdachte toch veroordeeld.
Geweer-arrest
Voortgezette toepassing van bevoegdheden
(p. 331-332 handboek) In het Geweer-arrest had veldwachter Flos ter controle op de naleving
van de Drankwet een woning betreden. Hij was daarbij voorzien van de daartoe benodigde
schriftelijke last. In de keuken had Flos een geweer gezien waarvoor de bewoner geen
vergunning had. Flos wilde het geweer in beslagnemen, maar de bewoner probeerde het wapen
uit zijn handen te trekken. Voor de belemmering van een ambtshandeling (184 Sr) werd de
bewoner vervolgd, maar de rechtbank en het hof spraken hem vrij, omdat de schriftelijke last
zich beperkte tot de Drankwet en Flos daarom niet bevoegd zou zijn in de woning overtredingen
van de Vuurwapenwet op te sporen. De HR was het daarmee echter niet eens. Een
opsporingsambtenaar die rechtmatig op grond van de ene wet (de Drankwet) een woning
betreedt, mag aldaar de bevoegdheden uitoefenen die hij op grond van een ander wet (de
Vuurwapenwet) heeft.
Kern:
Als de rechtmatige uitoefening van een wettelijke bevoegdheid ertoe leidt dat aan de
voorwaarden voor de toepassing van een andere bevoegdheid is voldaan, mag ook die andere
bevoegdheid worden uitgeoefend.
Dynamische verkeerscontrole
WEEK01 – Inleiding Formeel Strafrecht
Muilkorf
Art. 1 Sv, legaliteitsbeginsel
Een regeling van de opsporing van strafbare feiten in een plaatselijke verordening is in strijd met
de wet. Een dergelijke regeling mist dus bindende kracht.
WEEK02 – Opsporing
Stille sms
Opsporingsbevoegdheden op grond van op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142 Sv, IRT-
affaire, beperkte inbreuk op grondrechten van burgers, risico en integriteit
opsporingsonderzoek
’s Hofs oordeel dat i.c. sprake is van een beperkte inbreuk op de grondrechten van verdachte en
het toezenden van de niet-waarneembare sms-berichten niet zeer risicovol is geweest voor de
integriteit en beheersbaarheid van de opsporing, geeft niet blijk van een onjuiste rechtsopvatting.
Of dat oordeel begrijpelijk is, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Dat oordeel is
i.c. ook niet onbegrijpelijk mede in aanmerking genomen dat het Hof heeft vastgesteld dat gelet
op duur en frequentie van toezending slechts een beperkt beeld van de bewegingen van de
gebruiker werd verkregen, het opsporingsmiddel met toestemming van de OvJ is ingezet, ondanks
gebreken in de verslaglegging voldoende duidelijkheid over de inzet van de methode is verkregen
en reeds uitvoering werd gegeven aan door de OvJ o.g.v. art. 126g, 126m en 126n Sv gegeven
bevelen en een machtiging van de R-C a.b.i. art. 126m.5 Sv was verstrekt.
Het toezenden van een ‘stille sms’ is als zodanig niet in de wet geregeld onder een van de
bijzondere opsporingsmethoden. Aangenomen moet worden dat het gebruik van deze
opsporingsmethode gebaseerd moet worden op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142 Sv. Dit
mag alleen als:
Het gebruik van de opsporingsmethode slechts een beperkte inbreuk maakt op de
grondrechten van burgers; en
Niet zeer risicovol is voor de beheersbaarheid en integriteit van de opsporing (= verwijzing
naar IRT-affaire).
Gebruik van deze opsporingsmethode (op grond van op art. 3 Politiewet 2021 jo. art. 141 en 142
Sv) kan onrechtmatig zijn in verband met:
De duur
Intensiteit
Als de frequentie van het gebruik van de opsporingsmethode geschikt is om een min of
meer compleet beeld te krijgen van het persoonlijk leven van de betrokkene.
Zwolsman
, Niet-ontvankelijkheid OM, beginselen van een behoorlijke procesorde, ernstige inbreuken
Essentie
De Hoge Raad geeft in dit arrest aan wat er moet gebeuren als de rechter vaststelt dat door
politiemensen, tijdens het opsporingsonderzoek of de proactieve fase (fase voor het officiële
onderzoek), onrechtmatig is gehandeld. Met dit arrest werd het zogenoemde ‘Zwolsman-
criterium’ in het leven geroepen.
Rechtsregel
Uit het Zwolsman-criterium volgt dat niet-ontvankelijkheid van het OM slechts kan volgen indien
sprake is van ernstige inbreuken op de beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor
doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op
een eerlijke behandeling van zijn is tekortgedaan.
In casu bestonden er een paar onregelmatigheden in het opsporingsonderzoek, onder andere het
inspecteren van een woning zonder toestemming van de hoofdbewoonster. De HR keurde
weliswaar enkele opsporingsmethoden af, maar heeft de verdachte toch veroordeeld.
Geweer-arrest
Voortgezette toepassing van bevoegdheden
(p. 331-332 handboek) In het Geweer-arrest had veldwachter Flos ter controle op de naleving
van de Drankwet een woning betreden. Hij was daarbij voorzien van de daartoe benodigde
schriftelijke last. In de keuken had Flos een geweer gezien waarvoor de bewoner geen
vergunning had. Flos wilde het geweer in beslagnemen, maar de bewoner probeerde het wapen
uit zijn handen te trekken. Voor de belemmering van een ambtshandeling (184 Sr) werd de
bewoner vervolgd, maar de rechtbank en het hof spraken hem vrij, omdat de schriftelijke last
zich beperkte tot de Drankwet en Flos daarom niet bevoegd zou zijn in de woning overtredingen
van de Vuurwapenwet op te sporen. De HR was het daarmee echter niet eens. Een
opsporingsambtenaar die rechtmatig op grond van de ene wet (de Drankwet) een woning
betreedt, mag aldaar de bevoegdheden uitoefenen die hij op grond van een ander wet (de
Vuurwapenwet) heeft.
Kern:
Als de rechtmatige uitoefening van een wettelijke bevoegdheid ertoe leidt dat aan de
voorwaarden voor de toepassing van een andere bevoegdheid is voldaan, mag ook die andere
bevoegdheid worden uitgeoefend.
Dynamische verkeerscontrole
