Toetsdoel 1: wat biedt de (wetenschappelijke) pedagogiek?
- Kent het doel van wetenschappelijke pedagogiek in relatie tot andere
wetenschappelijke relevante disciplines voor de pedagoog.
o Opvoedkunde: richt zich op de vaardigheden van de opvoeder
o Opvoedingsleer: richt zich op het vergaren van kennis over opvoeden
o Opvoedingswetenschap: richt zich op het ontwikkelen van theorieën over
en methoden met betrekking tot opvoeden
o Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en
methoden. De pedagogiek ontleent zijn theoretische gegevens ook aan
andere wetenschappen. In de meeste gevallen maakt men gebruik van de
psychologische, sociologische, filosofische, theologische en
andragogische wetenschappen. Deze worden door pedagogen
hulpwetenschappen genoemd.
- Weet hoe de wetenschappelijke pedagogiek bijdraagt aan theorie- en
methodiekvorming over opvoeding
o Langeveld geeft aan dat opvoeding alle omgang is tussen het kind en
volwassenen. In de omgang moeten liefde, geborgenheid en aandacht
een rol spelen.
o Malschaert en Traas leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
o Rispens, Hermanns en Meeus geven aan de hand van de vier dimensies
grenzen stellen, instructie, ondersteuning en controle aan hoe de
opvoeding gestalte krijgt.
o Kuipers beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
o Het opvoedgedrag dat een ouder ten opzichte van het kind in zijn
handelen tentoonspreidt, kan leiden tot zelfstandigheid, zelfredzaamheid
en zelfvertrouwen bij het kind.
o Paidagoogia: pais (kind) + agogein (leiden). Opvoeders hebben de taak
het kind de wereld in te leiden.
Toetsdoel 2: kan in grote lijnen de historische ontwikkeling van de wetenschappelijke
pedagogiek vanaf de 17e eeuw tot aan nu beschrijven.
- Het empirisme is een filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis
voortkomt uit ervaring. Waarneming is in het empirisme essenstieel, omdat
kennis vergaard wordt door waar te nemen. Men kan pas generaliserren als er
regelmatig en veelvuldig observatie heeft plaatsgevonden (inductie). 17e eeuw
- Het rationalisme is tegengesteld aan het empirisme. Het empirisme is
gebaseerd op waarneming, terwijl het rationalisme zich richt op theoretische
, kennis. Het rationalisme gaat ervan uit dat niet de zintuigelijke waarneming,
maar de rede (het denken) de meest betrouwbare bron van kennis is. 17e eeuw
- 18e eeuw: de verlichting, houdt in dat de mens maakbaar is door de opvoeding
en onderwijs. Opvoeding werd meer gezien als een als een middel tot
maatschappelijke vooruitgang en redelijkheid. Rousseau legde de nadruk op de
natuurlijke ontwikkeling van het kind. Dit leiden tot de eerste ideeën van
systematisch onderwijs en kindgerichte pedagogiek.
- Vanaf 1800 groeit de romantiek. Kenmerkend hiervoor is de specifieke interesse
in dimensies van het menselijk bestaan die in de Verlichting minder aan bod
komen. De mensen van de romantiek vinden dat de verlichting te veel focust op
alleen kennis. De romantiek kan het beste omschreven worden als een
geesteshouding. In de romantiek staat het gevoelsleven centraal, als reactie op
het rationalisme, dat kennis centraal stelde. In de romantiek is de uniciteit van
het mens ontdekt.
- Einde negentiende eeuw kwam de reformpedagogiek op gang. De vijf
uitgangspunten hiervan zijn:
o Kenmerkend voor deze vernieuwsbeweging is de kindgerichtheid, waarbij
het kind centraal staat in het onderwijs en de opvoeding, en niet de
leerstof of opvoedingsdoelen.
o Opvoeders hebben groot vertrouwen in de natuurlijke ontwikkeling van
het kind. Dwang en autoriteit worden door de vernieuwers negatief
beoordeeld.
o Lichamelijke ontwikkeling en kunstzinnige vorming zijn voor de
vernieuwers erg belangrijk. Gymnastiek, tekenen en muziek zijn in hun
visie even belangrijk als taal en rekenen
o De reformpedagogen hechten niet alleen grote waarde aan creativiteit in
het algemeen, maar zij beschouwen kinderen als van nature actief omdat
zij spontaan spelen. De schooll kan niet van hen verwachten dat zij de
hele dag stilzitten.
o De reformpedagogiek staat voor een zekere mate van individualisering
waaarbij de aanhangers vinden dat er rekening wordt gehouden moet
worden met de individuele aard en de belangstelling van het kind. De
reformpedagogen hebben de gemeenschap een grote rol toebedeeld in
de opvoeding en het onderwijs van het kind. In de reformschool speelt
samenwerken een belangrijke rol omdat men van mening is dat men niet
voor zichzelf leert.
Toetsdoel 3: kent de definitie van Becker van opvoeding
o Malschaert en Traas leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
, o Rispens, Hermanns en Meeus geven aan de hand van de vier dimensies
grenzen stellen, instructie, ondersteuning en controle aan hoe de
opvoeding gestalte krijgt.
o Kuipers beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
o Het opvoedgedrag dat een ouder ten opzichte van het kind in zijn
handelen tentoonspreidt, kan leiden tot zelfstandigheid, zelfredzaamheid
en zelfvertrouwen bij het kind.
o Er zijn drie punten die aangeven of er sprake is van opvoeding: wederzijds
respect, voldoende veiligheid en uitgedaagd worden om te
experimenteren.
Toetsdoel 4: de student kan voorbeelden herkennen passen bij de vier basisdimensies
van opvoeden
- De vier basisdemensies bij opvoeden
o Ondersteuning bieden (belonen, straffen, sensitiviteit, responsiviteit)
o Instructie geven: duidelijk maken aan het kind wat de bedoeling is en wat
er wordt verwacht.
o Controle uitoefenen:
▪ Autoritaire controle = het opvoedgedrag waarbij de ouder druk
uitoefent op het kind om correct gedrag te vertonen (dit blijkt
negatief te werken.
▪ Autoritatieve controle = gedragingen van de ouder waarbij uitleg
wordt gegeven aan het kind en eisen worden gesteld aan de
zelfstandigheid. De ouder geeft het kind informatie, instructie,
suggesties en aanwijzingen voor het gewenste gedrag (werkt
positief).
o Grenzen stellen: heeft te maken met de wijze waarop de ouder het kind
bestraft of beloont om gewenst gedrag aan te leren. Sommige gaan ervan
uit dat alle gedrag is aangeleerd en dus ook weer kan worden afgeleerd.
Gedragsverandering vindt plaats door middel van beïnvloeding.
Toetsdoel 5: de student weet wat intentioneel opvoedingsgedrag betekent en welke
pedagogische opvoedingsdoelen onderscheiden worden
- Wat is intentioneel opvoedingsgedrag?
o Intentioneel opvoedingsgedrag is het toepassen van opvoedingsdoelen.
- Wat zijn de opvoedingsdoelen
o Zelfstandigheid: het kind kan zelf keuzes maken, daarbij hoort het recht
op een eigen leven en uitvinden wat van belang is.
- Kent het doel van wetenschappelijke pedagogiek in relatie tot andere
wetenschappelijke relevante disciplines voor de pedagoog.
o Opvoedkunde: richt zich op de vaardigheden van de opvoeder
o Opvoedingsleer: richt zich op het vergaren van kennis over opvoeden
o Opvoedingswetenschap: richt zich op het ontwikkelen van theorieën over
en methoden met betrekking tot opvoeden
o Pedagogiek is een opvoedingswetenschap met eigen theorieën en
methoden. De pedagogiek ontleent zijn theoretische gegevens ook aan
andere wetenschappen. In de meeste gevallen maakt men gebruik van de
psychologische, sociologische, filosofische, theologische en
andragogische wetenschappen. Deze worden door pedagogen
hulpwetenschappen genoemd.
- Weet hoe de wetenschappelijke pedagogiek bijdraagt aan theorie- en
methodiekvorming over opvoeding
o Langeveld geeft aan dat opvoeding alle omgang is tussen het kind en
volwassenen. In de omgang moeten liefde, geborgenheid en aandacht
een rol spelen.
o Malschaert en Traas leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
o Rispens, Hermanns en Meeus geven aan de hand van de vier dimensies
grenzen stellen, instructie, ondersteuning en controle aan hoe de
opvoeding gestalte krijgt.
o Kuipers beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
o Het opvoedgedrag dat een ouder ten opzichte van het kind in zijn
handelen tentoonspreidt, kan leiden tot zelfstandigheid, zelfredzaamheid
en zelfvertrouwen bij het kind.
o Paidagoogia: pais (kind) + agogein (leiden). Opvoeders hebben de taak
het kind de wereld in te leiden.
Toetsdoel 2: kan in grote lijnen de historische ontwikkeling van de wetenschappelijke
pedagogiek vanaf de 17e eeuw tot aan nu beschrijven.
- Het empirisme is een filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis
voortkomt uit ervaring. Waarneming is in het empirisme essenstieel, omdat
kennis vergaard wordt door waar te nemen. Men kan pas generaliserren als er
regelmatig en veelvuldig observatie heeft plaatsgevonden (inductie). 17e eeuw
- Het rationalisme is tegengesteld aan het empirisme. Het empirisme is
gebaseerd op waarneming, terwijl het rationalisme zich richt op theoretische
, kennis. Het rationalisme gaat ervan uit dat niet de zintuigelijke waarneming,
maar de rede (het denken) de meest betrouwbare bron van kennis is. 17e eeuw
- 18e eeuw: de verlichting, houdt in dat de mens maakbaar is door de opvoeding
en onderwijs. Opvoeding werd meer gezien als een als een middel tot
maatschappelijke vooruitgang en redelijkheid. Rousseau legde de nadruk op de
natuurlijke ontwikkeling van het kind. Dit leiden tot de eerste ideeën van
systematisch onderwijs en kindgerichte pedagogiek.
- Vanaf 1800 groeit de romantiek. Kenmerkend hiervoor is de specifieke interesse
in dimensies van het menselijk bestaan die in de Verlichting minder aan bod
komen. De mensen van de romantiek vinden dat de verlichting te veel focust op
alleen kennis. De romantiek kan het beste omschreven worden als een
geesteshouding. In de romantiek staat het gevoelsleven centraal, als reactie op
het rationalisme, dat kennis centraal stelde. In de romantiek is de uniciteit van
het mens ontdekt.
- Einde negentiende eeuw kwam de reformpedagogiek op gang. De vijf
uitgangspunten hiervan zijn:
o Kenmerkend voor deze vernieuwsbeweging is de kindgerichtheid, waarbij
het kind centraal staat in het onderwijs en de opvoeding, en niet de
leerstof of opvoedingsdoelen.
o Opvoeders hebben groot vertrouwen in de natuurlijke ontwikkeling van
het kind. Dwang en autoriteit worden door de vernieuwers negatief
beoordeeld.
o Lichamelijke ontwikkeling en kunstzinnige vorming zijn voor de
vernieuwers erg belangrijk. Gymnastiek, tekenen en muziek zijn in hun
visie even belangrijk als taal en rekenen
o De reformpedagogen hechten niet alleen grote waarde aan creativiteit in
het algemeen, maar zij beschouwen kinderen als van nature actief omdat
zij spontaan spelen. De schooll kan niet van hen verwachten dat zij de
hele dag stilzitten.
o De reformpedagogiek staat voor een zekere mate van individualisering
waaarbij de aanhangers vinden dat er rekening wordt gehouden moet
worden met de individuele aard en de belangstelling van het kind. De
reformpedagogen hebben de gemeenschap een grote rol toebedeeld in
de opvoeding en het onderwijs van het kind. In de reformschool speelt
samenwerken een belangrijke rol omdat men van mening is dat men niet
voor zichzelf leert.
Toetsdoel 3: kent de definitie van Becker van opvoeding
o Malschaert en Traas leggen de nadruk op een opvoedrelatie waarbij
intimiteit en veiligheid een rol spelen.
, o Rispens, Hermanns en Meeus geven aan de hand van de vier dimensies
grenzen stellen, instructie, ondersteuning en controle aan hoe de
opvoeding gestalte krijgt.
o Kuipers beschrijft opvoedingsdoelen, die gericht zijn op zelfstandigheid,
zelfredzaamheid en zelfvertrouwen.
o Het opvoedgedrag dat een ouder ten opzichte van het kind in zijn
handelen tentoonspreidt, kan leiden tot zelfstandigheid, zelfredzaamheid
en zelfvertrouwen bij het kind.
o Er zijn drie punten die aangeven of er sprake is van opvoeding: wederzijds
respect, voldoende veiligheid en uitgedaagd worden om te
experimenteren.
Toetsdoel 4: de student kan voorbeelden herkennen passen bij de vier basisdimensies
van opvoeden
- De vier basisdemensies bij opvoeden
o Ondersteuning bieden (belonen, straffen, sensitiviteit, responsiviteit)
o Instructie geven: duidelijk maken aan het kind wat de bedoeling is en wat
er wordt verwacht.
o Controle uitoefenen:
▪ Autoritaire controle = het opvoedgedrag waarbij de ouder druk
uitoefent op het kind om correct gedrag te vertonen (dit blijkt
negatief te werken.
▪ Autoritatieve controle = gedragingen van de ouder waarbij uitleg
wordt gegeven aan het kind en eisen worden gesteld aan de
zelfstandigheid. De ouder geeft het kind informatie, instructie,
suggesties en aanwijzingen voor het gewenste gedrag (werkt
positief).
o Grenzen stellen: heeft te maken met de wijze waarop de ouder het kind
bestraft of beloont om gewenst gedrag aan te leren. Sommige gaan ervan
uit dat alle gedrag is aangeleerd en dus ook weer kan worden afgeleerd.
Gedragsverandering vindt plaats door middel van beïnvloeding.
Toetsdoel 5: de student weet wat intentioneel opvoedingsgedrag betekent en welke
pedagogische opvoedingsdoelen onderscheiden worden
- Wat is intentioneel opvoedingsgedrag?
o Intentioneel opvoedingsgedrag is het toepassen van opvoedingsdoelen.
- Wat zijn de opvoedingsdoelen
o Zelfstandigheid: het kind kan zelf keuzes maken, daarbij hoort het recht
op een eigen leven en uitvinden wat van belang is.
