OVV-3
Preventie
Primaire preventie = voorkomen van ziektes
Secundaire preventie = screening, voorkomen dat ziekte erger wordt (nog
niet ziek)
Tertiaire preventie = voorkomen van gevolgen van aandoening,
voorkomen 2e event
Gezondheidsbescherming = bevolking wordt beschermd tegen
blootstelling risicofactoren
Gezondheidsbevordering = bevolking wordt beschermd tegen ziektes door
gezond gedrag aan te moedigen
Ziektepreventie = worden maatregelen genomen om bepaalde ziekte te
voorkomen onder bevolking
Preventieparadox = grote winst van gezondheid op populatieniveau maar
minimale winst op individueel niveau
Nudging = aanmoedigen om iemand in bepaalde richting te laten
bewegen zonder dat daarbij sprake is van verplichting of verbod
Stappenplan preventie:
1. Bekijk wat de effecten van de risicofactor op de volksgezondheid zijn
2. Onderbouw de effectiviteit van voorgestelde maatregel (RCT’s)
3. Verwerf steun
4. Probeer de besluitvormers te beïnvloeden
5. Heb geduld
Dementie
Modificeerbare risicofactoren:
- Jonge leeftijd
o Laag opleidingsniveau
- Middelbare leeftijd
o Traumatisch hersenletsel
o Obesitas
o Gehoorschade
o Roken
o Hypertensie
o Fysieke inactiviteit
- Oude leeftijd
o DM
o Eenzaamheid
o Depressie
Niet-modificeerbaar:
- Leeftijd
- erfelijkheid
, Omgevingsfactoren:
- Luchtvervuiling
- Lage SES
- Sociale deprivatie
Behandeling van hypertensie is van belang voor verminderen van risico op
dementie
Determinanten van ziekten
Fases epidemiologische transitie:
1. Epidemieën en hongersnood
2. Afnemende pandemieën
3. Degeneratieve en man-made aandoeningen
4. Vertraging in degeneratieve aandoeningen
Non-communicable diseases (NCD’s): chronische ziekten die niet direct
veroorzaakt zijn door infectie
Kenmerken:
- Multifactoriële oorzaak
- Meerdere risicofactoren
- Lange latentietijd
- Niet-infectieuze oorzaak
- Langdurig ziektebeloop
- Functionele beperkingen of handicap
Soorten:
- Cardiovasculaire ziekten
- Kanker
- Chronische aandoeningen luchtwegen
- Diabetes
- Neurologische aandoeningen van chronische aard (alzheimer)
- Reuma
- Niet-opzettelijk letsel
Risicofactor roken: hartziekten en beroerte, DM, kanker, chronische
longziekten
Eerste 3 ook ongezond dieet, fysieke inactiviteit en alcoholmisbruik
Levensverwachting bij geboorte is belangrijkste indicator voor
volksgezondheid
DALY’s = aantal verloren levensjaren + aantal verloren gezonde
levensjaren
Totaal aantal verloren levensjaren = aantal sterfgevallen * resterende
levensverwachting op moment van overlijden
Totaal aantal verloren gezonde jaren = puntprevalentie *
wegingsfactor
Determinanten volksgezondheid:
- Gezondheidszorgsysteem
Preventie
Primaire preventie = voorkomen van ziektes
Secundaire preventie = screening, voorkomen dat ziekte erger wordt (nog
niet ziek)
Tertiaire preventie = voorkomen van gevolgen van aandoening,
voorkomen 2e event
Gezondheidsbescherming = bevolking wordt beschermd tegen
blootstelling risicofactoren
Gezondheidsbevordering = bevolking wordt beschermd tegen ziektes door
gezond gedrag aan te moedigen
Ziektepreventie = worden maatregelen genomen om bepaalde ziekte te
voorkomen onder bevolking
Preventieparadox = grote winst van gezondheid op populatieniveau maar
minimale winst op individueel niveau
Nudging = aanmoedigen om iemand in bepaalde richting te laten
bewegen zonder dat daarbij sprake is van verplichting of verbod
Stappenplan preventie:
1. Bekijk wat de effecten van de risicofactor op de volksgezondheid zijn
2. Onderbouw de effectiviteit van voorgestelde maatregel (RCT’s)
3. Verwerf steun
4. Probeer de besluitvormers te beïnvloeden
5. Heb geduld
Dementie
Modificeerbare risicofactoren:
- Jonge leeftijd
o Laag opleidingsniveau
- Middelbare leeftijd
o Traumatisch hersenletsel
o Obesitas
o Gehoorschade
o Roken
o Hypertensie
o Fysieke inactiviteit
- Oude leeftijd
o DM
o Eenzaamheid
o Depressie
Niet-modificeerbaar:
- Leeftijd
- erfelijkheid
, Omgevingsfactoren:
- Luchtvervuiling
- Lage SES
- Sociale deprivatie
Behandeling van hypertensie is van belang voor verminderen van risico op
dementie
Determinanten van ziekten
Fases epidemiologische transitie:
1. Epidemieën en hongersnood
2. Afnemende pandemieën
3. Degeneratieve en man-made aandoeningen
4. Vertraging in degeneratieve aandoeningen
Non-communicable diseases (NCD’s): chronische ziekten die niet direct
veroorzaakt zijn door infectie
Kenmerken:
- Multifactoriële oorzaak
- Meerdere risicofactoren
- Lange latentietijd
- Niet-infectieuze oorzaak
- Langdurig ziektebeloop
- Functionele beperkingen of handicap
Soorten:
- Cardiovasculaire ziekten
- Kanker
- Chronische aandoeningen luchtwegen
- Diabetes
- Neurologische aandoeningen van chronische aard (alzheimer)
- Reuma
- Niet-opzettelijk letsel
Risicofactor roken: hartziekten en beroerte, DM, kanker, chronische
longziekten
Eerste 3 ook ongezond dieet, fysieke inactiviteit en alcoholmisbruik
Levensverwachting bij geboorte is belangrijkste indicator voor
volksgezondheid
DALY’s = aantal verloren levensjaren + aantal verloren gezonde
levensjaren
Totaal aantal verloren levensjaren = aantal sterfgevallen * resterende
levensverwachting op moment van overlijden
Totaal aantal verloren gezonde jaren = puntprevalentie *
wegingsfactor
Determinanten volksgezondheid:
- Gezondheidszorgsysteem
