Week 1
Arresten
EHRM Vo/Frankrijk
Dragers van grondrechten, een ongeboren vrucht
Vereist art 2 EVRM dat de dood van een ongeboren kind door medische nalatigheid ook sanctioneren
als onopzettelijke doodslag?
- Er is geen Europese consensus over de status van de foetus. Daarom hebben staten een
ruime margin of appreciation.
- Het hof weigert om expliciet te beslissen of de foetus een persoon is in de zin van art 2 evrm
CAT P.D./France
Rechtsmacht
Heeft een staat op grond van het folterverbod een positieve verplichting om zijn eigen onderdanen
uit een buitenlandse detentiesituatie te repatriëren wanneer zij daar worden blootgesteld aan
onmenselijke behandeling in de zin van art 16 CAT (detentieomstandigheden en gebrek aan
medische zorg)?
- Hoewel de vrouw zich buiten het grondgebied bevindt heeft Frankrijk toch jurisdictie. Dit
omdat het feitelijk de mogelijkheid heeft om haar situatie te beïnvloeden door repatriëring
en al eerder vergelijkbare repatriëring heeft uitgevoerd.
- Staten hebben onder art 2 CAT een positieve verplichting om foltering en onmenselijke
behandeling te voorkomen in de zin van art 16 CAT
HR Vereniging Gedetineerden
Is een beschikking van een bevoegd persoon te zien als ‘bij wet voorzien’, zodat grondrechten
daarmee beperkt kunnen worden?
- Het beperken van een grondrecht kan door een beschikking van een daartoe bevoegd orgaan
- Grondrechten zijn niet onbeperkt
- Beperkingen van een grondrecht zijn mogelijk zolang ze ‘bij wet zijn voorzien’ en door een
bevoegd orgaan worden opgelegd
HR Rasti Rostelli I
Mag de lagere overheid de vrijheid van meningsuiting in de zin van art 7 lid 3 Gw, op grond van de
inhoud van de voorstelling preventief beperken in een privaatrechtelijke situatie?
- Art 7 lid 3 Gw moet ruim worden uitgelegd
- Het verbiedt iedere preventieve beperking van meningsuiting door de overheid die
gebaseerd is op de inhoud, ongeacht de vorm waarin die beperking plaatsvindt.
- De overheid moet in privaatrechtelijke situaties toetsen aan de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur
,Week 2
Arresten
HR Tilburgse politieverordening
Verspreidingsrecht VS openbaringsrecht via drukpers
Mag de gemeentelijke verordening gedrukt materiaal verbieden vanwege de inhoud ervan, of is
daarvoor een formele wet vereist op grond van art 7 Gw?
- Er is een verschil in het recht om gedachten te openbaren via drukpers en het recht om die
uitingen te verspreiden
- Alleen de wetgever in formele zin mag beperkingen stellen aan de inhoud van drukpers
uitingen.
- Het verspreidingsrecht mag wel door lokale overheden beperkt worden in het belang van de
openbare orde, in tegenstelling tot het openbaringsrecht. Het verspreidingsrecht mag niet
dusdanig beperkt worden dat dat het openbaringsrecht in het geding komt.
- De gemeente mag geen vergunning of verlof verplicht stellen voor verspreiding van
drukwerk, zo komt het openbaringsrecht in het geding
- De APV van tilburg is in strijd met art 7 Gw omdat zij inhoudelijk een verbod oplegt zonder
wettelijke basis. Omdat de tilburgse bepaling een inhoudelijke beperking inhield zonder
wettelijke grondslag, is deze in strijd met art 7 Gw
HR Verfbommetje
Reikwijdte vrijheid van meningsuiting art 10 EVRM ten opzichte van beledigen ex art 112 Sr
- Het gooien van een verfbom kan niet worden gekwalificeerd als de vrijheid van
meningsuiting omdat niet kenbaar is dat de gedraging wordt begrepen als deelname aan
enig debat over het onderwerp waarover hij die overtuiging heeft.
- Volgens de HR is er geen schending van een grondrecht en hoeft daarom ook niet te worden
getoetst of de beperking valt onder de beperkingsclausule van art 10 lid 2 EVRM
EHRM Pichon en Sajous/Frankrijk
Reikwijdte art 9 EVRM
Valt de weigering van de apotheker om anticonceptie te verkopen op religieuze gronden onder de
bescherming van de vrijheid van godsdienst van art 9 EVRM?
- Art 9 EVRM beschermt de innerlijke overtuiging
- Niet elke handeling die voortkomt uit een geloof is automatisch beschermd
- De apothekers mogen hun religieuze overtuiging niet binnen hun professionele rol uiten
- Er is geen sprake van een inmenging in art 9 EVRM. De veroordeling raakt niet de kern van
godsdienstvrijheid. Art 9 EVRM is niet geschonden.
EHRM De Wilde/Nederland
Reikwijdte art 9 EVRM
Valt het pastafarisme onder de vrijheid van godsdienst en overtuiging uit art 9 EVRM?
, - Volgens het hof valt het pastafarisme niet onder het bereik van art 9 evrm omdat de nodige
ernst en samenhang ontbreekt.
- Criteria voor beschermde religie of overtuiging
1. Cogency (overtuigingskracht)
2. Seriousness
3. Cohesion
4. Importance
EHRM Klimaseniorinnen/Zwitserland
Art 34 EVRM
Kunnen verenigingen optreden voor het EHRM namens leden of andere personen die door
klimaatverandering worden geraakt ook als zij zelf niet aan het individuele slachtsofferscriteria
voldoen?
- Klimaatverandering is anders dan een klassiek milieuprobleem, dit betreft namelijk iedereen.
- Om te kijken of de verenigingen een beroep kunnen doen op art 34 EVRM moet er aan
bepaalde voorwaarden voldaan zijn (zij voldoen aan de voorwaarden):
1. De vereniging moet rechtmatig zijn opgericht
2. Ze moet zijn gericht op mensenrechtenbescherming
3. Ze moet representatief en deskundig zijn
4. Niet elk lid hoeft slachtoffer te zijn volgens de normale criteria van art 34 EVRM
- Wat betreft de individuele leden die een aanklacht doen hanteert het hof een hoge drempel
voor slachtoffers status in klimaatzaken (zij voldoen dan ook niet aan de voorwaarden). Er
moet
1. Sprake zijn van hoge blootstelling aan de gevolgen van klimaatverandering
2. Een urgente noodzaak tot bescherming zijn
Arresten
EHRM Vo/Frankrijk
Dragers van grondrechten, een ongeboren vrucht
Vereist art 2 EVRM dat de dood van een ongeboren kind door medische nalatigheid ook sanctioneren
als onopzettelijke doodslag?
- Er is geen Europese consensus over de status van de foetus. Daarom hebben staten een
ruime margin of appreciation.
- Het hof weigert om expliciet te beslissen of de foetus een persoon is in de zin van art 2 evrm
CAT P.D./France
Rechtsmacht
Heeft een staat op grond van het folterverbod een positieve verplichting om zijn eigen onderdanen
uit een buitenlandse detentiesituatie te repatriëren wanneer zij daar worden blootgesteld aan
onmenselijke behandeling in de zin van art 16 CAT (detentieomstandigheden en gebrek aan
medische zorg)?
- Hoewel de vrouw zich buiten het grondgebied bevindt heeft Frankrijk toch jurisdictie. Dit
omdat het feitelijk de mogelijkheid heeft om haar situatie te beïnvloeden door repatriëring
en al eerder vergelijkbare repatriëring heeft uitgevoerd.
- Staten hebben onder art 2 CAT een positieve verplichting om foltering en onmenselijke
behandeling te voorkomen in de zin van art 16 CAT
HR Vereniging Gedetineerden
Is een beschikking van een bevoegd persoon te zien als ‘bij wet voorzien’, zodat grondrechten
daarmee beperkt kunnen worden?
- Het beperken van een grondrecht kan door een beschikking van een daartoe bevoegd orgaan
- Grondrechten zijn niet onbeperkt
- Beperkingen van een grondrecht zijn mogelijk zolang ze ‘bij wet zijn voorzien’ en door een
bevoegd orgaan worden opgelegd
HR Rasti Rostelli I
Mag de lagere overheid de vrijheid van meningsuiting in de zin van art 7 lid 3 Gw, op grond van de
inhoud van de voorstelling preventief beperken in een privaatrechtelijke situatie?
- Art 7 lid 3 Gw moet ruim worden uitgelegd
- Het verbiedt iedere preventieve beperking van meningsuiting door de overheid die
gebaseerd is op de inhoud, ongeacht de vorm waarin die beperking plaatsvindt.
- De overheid moet in privaatrechtelijke situaties toetsen aan de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur
,Week 2
Arresten
HR Tilburgse politieverordening
Verspreidingsrecht VS openbaringsrecht via drukpers
Mag de gemeentelijke verordening gedrukt materiaal verbieden vanwege de inhoud ervan, of is
daarvoor een formele wet vereist op grond van art 7 Gw?
- Er is een verschil in het recht om gedachten te openbaren via drukpers en het recht om die
uitingen te verspreiden
- Alleen de wetgever in formele zin mag beperkingen stellen aan de inhoud van drukpers
uitingen.
- Het verspreidingsrecht mag wel door lokale overheden beperkt worden in het belang van de
openbare orde, in tegenstelling tot het openbaringsrecht. Het verspreidingsrecht mag niet
dusdanig beperkt worden dat dat het openbaringsrecht in het geding komt.
- De gemeente mag geen vergunning of verlof verplicht stellen voor verspreiding van
drukwerk, zo komt het openbaringsrecht in het geding
- De APV van tilburg is in strijd met art 7 Gw omdat zij inhoudelijk een verbod oplegt zonder
wettelijke basis. Omdat de tilburgse bepaling een inhoudelijke beperking inhield zonder
wettelijke grondslag, is deze in strijd met art 7 Gw
HR Verfbommetje
Reikwijdte vrijheid van meningsuiting art 10 EVRM ten opzichte van beledigen ex art 112 Sr
- Het gooien van een verfbom kan niet worden gekwalificeerd als de vrijheid van
meningsuiting omdat niet kenbaar is dat de gedraging wordt begrepen als deelname aan
enig debat over het onderwerp waarover hij die overtuiging heeft.
- Volgens de HR is er geen schending van een grondrecht en hoeft daarom ook niet te worden
getoetst of de beperking valt onder de beperkingsclausule van art 10 lid 2 EVRM
EHRM Pichon en Sajous/Frankrijk
Reikwijdte art 9 EVRM
Valt de weigering van de apotheker om anticonceptie te verkopen op religieuze gronden onder de
bescherming van de vrijheid van godsdienst van art 9 EVRM?
- Art 9 EVRM beschermt de innerlijke overtuiging
- Niet elke handeling die voortkomt uit een geloof is automatisch beschermd
- De apothekers mogen hun religieuze overtuiging niet binnen hun professionele rol uiten
- Er is geen sprake van een inmenging in art 9 EVRM. De veroordeling raakt niet de kern van
godsdienstvrijheid. Art 9 EVRM is niet geschonden.
EHRM De Wilde/Nederland
Reikwijdte art 9 EVRM
Valt het pastafarisme onder de vrijheid van godsdienst en overtuiging uit art 9 EVRM?
, - Volgens het hof valt het pastafarisme niet onder het bereik van art 9 evrm omdat de nodige
ernst en samenhang ontbreekt.
- Criteria voor beschermde religie of overtuiging
1. Cogency (overtuigingskracht)
2. Seriousness
3. Cohesion
4. Importance
EHRM Klimaseniorinnen/Zwitserland
Art 34 EVRM
Kunnen verenigingen optreden voor het EHRM namens leden of andere personen die door
klimaatverandering worden geraakt ook als zij zelf niet aan het individuele slachtsofferscriteria
voldoen?
- Klimaatverandering is anders dan een klassiek milieuprobleem, dit betreft namelijk iedereen.
- Om te kijken of de verenigingen een beroep kunnen doen op art 34 EVRM moet er aan
bepaalde voorwaarden voldaan zijn (zij voldoen aan de voorwaarden):
1. De vereniging moet rechtmatig zijn opgericht
2. Ze moet zijn gericht op mensenrechtenbescherming
3. Ze moet representatief en deskundig zijn
4. Niet elk lid hoeft slachtoffer te zijn volgens de normale criteria van art 34 EVRM
- Wat betreft de individuele leden die een aanklacht doen hanteert het hof een hoge drempel
voor slachtoffers status in klimaatzaken (zij voldoen dan ook niet aan de voorwaarden). Er
moet
1. Sprake zijn van hoge blootstelling aan de gevolgen van klimaatverandering
2. Een urgente noodzaak tot bescherming zijn
