KNP Interventies
Artikelen: vooral hoofdconclusies
- Collegestof leidend
- Als er therapie genoemd wordt in artikel waar niet over is gepraat in college, zal daar in
tentamen niet specifiek naar gevraagd worden. Wel verdieping van collegestof.
Week 1 – Geschiedenis van de psychotherapie, zorgstandaarden
en richtlijnen en organisatie GGZ
Hoorcollege
Behandelingen die neuropsychologen geven:
- Cognitieve training (EF, aandacht, taal)
- Psychotherapie
- Acceptatie, CGT (cognitieve gedragstherapie)
- EMDR
- Hersenstimulatie behandelingen (DBS)
Tentamen: casusvraag, inzicht nodig, wat voor therapie zou je doen?
Zorgstandaarden en richtlijnen GGZ/Federatie medisch specialisten/Neuropsychologische richtlijnen
Zorgstandaard
- Zorgstandaard beschrijft de norm waaraan multidisciplinaire zorg moet voldoen
- Niet alleen inhoud van de zorg, maar ook de organisatiestructuur van het zorgproces
(ketenorganisatie) en de bijbehorende kwaliteitsindicatoren (bijv. hoeveel % doorligwonden)
o Eén casemanager die meeste contact heeft met patiënt en betrokkenen
- Zorgstandaard beschrijft voor de patiënt wat te verwachten aan zorg op gebied van medicatie
en behandeling maar ook aandacht voor participatie, omgeving en organisatie van zorg
Richtlijn:
- Beschrijft in detail de inhoud van de zorg
- Drie w’s: wat, wanneer en waarom => die worden beschreven
- Is gekoppeld aan diagnose (net als de zorgstandaard)
Waarom hebben we zorgstandaarden en richtlijnen?
- Klinisch: iedereen met psychische aandoening moet goede zorg kunnen krijgen
- Beter voor onderzoek om verschillende patiënten betrouwbaar te kunnen vergelijken
Ontstaan van richtlijn:
- Problemen en hulpvragen, reduceren tot diagnose
- Dan bepalen welke behandeling het beste is
- In onderzoek worden twee behandelingen vergeleken en de conclusie is dat de beste
behandeling degene is waarbij de meeste mensen gebaat zijn. Maar is gemiddeld, kan per
persoon verschillen wat beter is.
- Evidence-based richtlijn maken
o Meta-analyse (evidence-based) + expert-consensus (practice-based) => aanbeveling:
doe A (beste behandeling volgens meta-analyse), mits…
,Waar nog meer rekening mee houden voor behandeling cliënt (naast zorgstandaard en richtlijn)
- Wat de persoon aankan, draagkracht
- Kosten
- Culturele achtergrond
- Betrokkenen
1. Persoonlijke diagnose naast classificatie
2. Probleem-georiënteerde en oplossingsgerichte naast symptoomgerichte behandeling
3. Symptomatisch, functioneel, maatschappelijk en persoonlijk herstel
4. Ondersteuning van naastbetrokkenen
Take home message
- Inzicht in hoe richtlijnen tot stand komen
- Blijf altijd kijken naar de individuele cliënt
- Als je afwijkt van de richtlijn is het belangrijk dit te onderbouwen
Organisatie van de GGZ (geestelijke gezondheidszorg)
Basis generalistische GGZ
Specialistische GGZ
Overheid wil passende GGZ voor mensen met psychische problemen maar ook zo laag mogelijke
kosten
Sinds 2022 zorgprestatiemodel (= een bekostigingssysteem; ZPM)
- Welk tarief mag zorgaanbieder maximaal in rekening brengen voor geleverde zorg?
- Dit vraagt om een declaratiesysteem
- Afspraken maken tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars (contracten)
- Voor cliënt fijn als er contracten zijn, voor jou als psycholoog lastig
- Afhankelijk van een aantal factoren (prestaties) wordt bepaald welke vergoeding een
zorgaanbieder krijgt voor de geleverde zorg.
- Belangrijkste factoren:
o Type zorg (bijv. diagnostiek of behandeling)
o Beroepscategorie (bijv. basispsycholoog of GZ-psycholoog)
o Setting waarin de zorg wordt geleverd (bijv. ambulant, klinisch of gedwongen
opname)
- Prestaties die je levert aan patiënt worden in kaart gebracht
,Waarom een nieuw model?
- Minder administratieve lasten
- Betere weerspiegeling van de zorg, ook voor cliënt
- Prestaties zijn herkenbaar en controleerbaar voor cliënt
Opbouw GGZ
- Huisarts (HA)/praktijkondersteuner huisarts (POH): verantwoordelijk voor behandeling van
lichte psychische klachten. Huisarts kan mensen met matige tot zware psychische problemen
doorverwijzen naar basis GGZ of gespecialiseerde GGZ.
- Generalistische Basis GGZ => doel om de zorg lichter, goedkoper, te maken waar het kan
- Specialistische GGZ
Vijf verwijscriteria
1. Vermoeden DSM stoornis
2. Ernst van de problematiek
3. Mate van risico
4. Complexiteit
5. Het beloop van de klachten (wordt het erger/minder erg, heeft diegene al eerder deze
klachten gehad)
Vroeger: eerstelijnspsycholoog, nu: basis GGZ
- Behandelt lichte en milde psychische klachten
- Kortdurende zorg (meestal 3-12 sessies)
- Is een (basis)-psycholoog (NIP) of GZ-psycholoog (BIG)
- Wordt niet altijd vergoed (afhankelijk van diagnose), eigen risico moet altijd worden betaald
en de problematiek waarvoor je komt dient onder een te vergoeden diagnose te vallen.
- Zorg wordt alleen vergoed wanneer er een regiebehandelaar is die een deel van de zorg zelf
doet.
- Verwijzing van de huisarts niet altijd nodig.
Vroeger: tweedelijnspsycholoog, nu: gespecialiseerde GGZ (SGGZ)
- Behandelt zware of specialistische psychische problematiek
- KP/KNP, GZ-psycholoog of psychotherapeut met een BIG-registratie
- Wordt volledig vergoed
- Altijd verwijzing huisarts nodig
Stel wachtrij voor SGGZ is te lang, zou iemand ook eerst naar BGGZ kunnen gaan
- Wel lastig, want cliënt gaat zich aan je hechten etc.
SGGZ/BGGZ
- Te zware/complexe psychische problematiek of meerdere soorten psychische klachten
tegelijk verwijzing naar SGGZ
- Niet voldoende geholpen in BGGZ verwijzing naar SGGZ
- Intensievere en langdurigere behandeling in SGGZ, en vaker multidisciplinair team
KOP model (Rijnders) gebruikt in de GGZ
- Evidence based
- Biedt structuur voor behandeling
, - KOP
o Klachten inventariseren
o Omstandigheden cliënt (draaglast)
o Persoonlijkheid (draagkracht)
- Klachten ontstaan als Omstandigheden zo worden dat Persoonlijkheid (coping stijl) er niet
mee om kan gaan.
- In vijf stappen van probleem naar oplossing:
o 1. Creëren van overzicht met KOP-schema
o 2. Bespreken van samenhang: beschrijvende diagnose (K=O+P)
o 3. Formuleren van doelen en een plan van aanpak (Klachten verminderen,
omstandigheden veranderen, andere manier van coping gebruiken)
o 4. Uitvoeren van plan van aanpak/evaluaties
o 5. Terugvalpreventie
- POH kan KOP-schema maken
-
- Met KOP-model voorkom je
o Dat jij en cliënt niet dezelfde doelen hebben. KOP-model geeft een beperkt overzicht
van wat nu voor ontregeling zorgt.
o Dat je omstandigheden mist.
o Dat je ingaat op omstandigheden die niet direct hebben geleid tot de klacht.
o Langere behandelduur dan nodig (doordat je dus alleen op de relevante
omstandigheden focust)
o Een passieve houding van de cliënt. Cliënt moet actief meedenken wat hij/zij wil.
Gecontracteerde zorg vs. ongecontracteerde zorg
- Gecontracteerde zorg
o Zorgverlener declareert naar zorgverzekeraar
o Verzekeraars stellen de tarieven vast (soms onder NZA (Nederlandse Zorgautoriteit)
maximale tarieven)
o Veel ervaren regeldruk voor de zorgverleners
- Ongecontracteerde zorg
o Zorgverlener declareert direct naar de cliënt
o Gehouden aan maximale tarieven NZA
o Dient de cliënt hierover goed te informeren
o Cliënt betaalt de behandeling zelf (of zelf declareren)
o Minder cliëntvriendelijk
ROM (routine outcome monitoring)
- De methodiek waarbij regelmatig metingen gedaan worden van de toestand van de cliënten
voor evaluatie en eventueel bijsturing van de behandeling. Gegevens gaan naar GGZ
dataportaal, anoniem en volgens AVG.
Artikelen: vooral hoofdconclusies
- Collegestof leidend
- Als er therapie genoemd wordt in artikel waar niet over is gepraat in college, zal daar in
tentamen niet specifiek naar gevraagd worden. Wel verdieping van collegestof.
Week 1 – Geschiedenis van de psychotherapie, zorgstandaarden
en richtlijnen en organisatie GGZ
Hoorcollege
Behandelingen die neuropsychologen geven:
- Cognitieve training (EF, aandacht, taal)
- Psychotherapie
- Acceptatie, CGT (cognitieve gedragstherapie)
- EMDR
- Hersenstimulatie behandelingen (DBS)
Tentamen: casusvraag, inzicht nodig, wat voor therapie zou je doen?
Zorgstandaarden en richtlijnen GGZ/Federatie medisch specialisten/Neuropsychologische richtlijnen
Zorgstandaard
- Zorgstandaard beschrijft de norm waaraan multidisciplinaire zorg moet voldoen
- Niet alleen inhoud van de zorg, maar ook de organisatiestructuur van het zorgproces
(ketenorganisatie) en de bijbehorende kwaliteitsindicatoren (bijv. hoeveel % doorligwonden)
o Eén casemanager die meeste contact heeft met patiënt en betrokkenen
- Zorgstandaard beschrijft voor de patiënt wat te verwachten aan zorg op gebied van medicatie
en behandeling maar ook aandacht voor participatie, omgeving en organisatie van zorg
Richtlijn:
- Beschrijft in detail de inhoud van de zorg
- Drie w’s: wat, wanneer en waarom => die worden beschreven
- Is gekoppeld aan diagnose (net als de zorgstandaard)
Waarom hebben we zorgstandaarden en richtlijnen?
- Klinisch: iedereen met psychische aandoening moet goede zorg kunnen krijgen
- Beter voor onderzoek om verschillende patiënten betrouwbaar te kunnen vergelijken
Ontstaan van richtlijn:
- Problemen en hulpvragen, reduceren tot diagnose
- Dan bepalen welke behandeling het beste is
- In onderzoek worden twee behandelingen vergeleken en de conclusie is dat de beste
behandeling degene is waarbij de meeste mensen gebaat zijn. Maar is gemiddeld, kan per
persoon verschillen wat beter is.
- Evidence-based richtlijn maken
o Meta-analyse (evidence-based) + expert-consensus (practice-based) => aanbeveling:
doe A (beste behandeling volgens meta-analyse), mits…
,Waar nog meer rekening mee houden voor behandeling cliënt (naast zorgstandaard en richtlijn)
- Wat de persoon aankan, draagkracht
- Kosten
- Culturele achtergrond
- Betrokkenen
1. Persoonlijke diagnose naast classificatie
2. Probleem-georiënteerde en oplossingsgerichte naast symptoomgerichte behandeling
3. Symptomatisch, functioneel, maatschappelijk en persoonlijk herstel
4. Ondersteuning van naastbetrokkenen
Take home message
- Inzicht in hoe richtlijnen tot stand komen
- Blijf altijd kijken naar de individuele cliënt
- Als je afwijkt van de richtlijn is het belangrijk dit te onderbouwen
Organisatie van de GGZ (geestelijke gezondheidszorg)
Basis generalistische GGZ
Specialistische GGZ
Overheid wil passende GGZ voor mensen met psychische problemen maar ook zo laag mogelijke
kosten
Sinds 2022 zorgprestatiemodel (= een bekostigingssysteem; ZPM)
- Welk tarief mag zorgaanbieder maximaal in rekening brengen voor geleverde zorg?
- Dit vraagt om een declaratiesysteem
- Afspraken maken tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars (contracten)
- Voor cliënt fijn als er contracten zijn, voor jou als psycholoog lastig
- Afhankelijk van een aantal factoren (prestaties) wordt bepaald welke vergoeding een
zorgaanbieder krijgt voor de geleverde zorg.
- Belangrijkste factoren:
o Type zorg (bijv. diagnostiek of behandeling)
o Beroepscategorie (bijv. basispsycholoog of GZ-psycholoog)
o Setting waarin de zorg wordt geleverd (bijv. ambulant, klinisch of gedwongen
opname)
- Prestaties die je levert aan patiënt worden in kaart gebracht
,Waarom een nieuw model?
- Minder administratieve lasten
- Betere weerspiegeling van de zorg, ook voor cliënt
- Prestaties zijn herkenbaar en controleerbaar voor cliënt
Opbouw GGZ
- Huisarts (HA)/praktijkondersteuner huisarts (POH): verantwoordelijk voor behandeling van
lichte psychische klachten. Huisarts kan mensen met matige tot zware psychische problemen
doorverwijzen naar basis GGZ of gespecialiseerde GGZ.
- Generalistische Basis GGZ => doel om de zorg lichter, goedkoper, te maken waar het kan
- Specialistische GGZ
Vijf verwijscriteria
1. Vermoeden DSM stoornis
2. Ernst van de problematiek
3. Mate van risico
4. Complexiteit
5. Het beloop van de klachten (wordt het erger/minder erg, heeft diegene al eerder deze
klachten gehad)
Vroeger: eerstelijnspsycholoog, nu: basis GGZ
- Behandelt lichte en milde psychische klachten
- Kortdurende zorg (meestal 3-12 sessies)
- Is een (basis)-psycholoog (NIP) of GZ-psycholoog (BIG)
- Wordt niet altijd vergoed (afhankelijk van diagnose), eigen risico moet altijd worden betaald
en de problematiek waarvoor je komt dient onder een te vergoeden diagnose te vallen.
- Zorg wordt alleen vergoed wanneer er een regiebehandelaar is die een deel van de zorg zelf
doet.
- Verwijzing van de huisarts niet altijd nodig.
Vroeger: tweedelijnspsycholoog, nu: gespecialiseerde GGZ (SGGZ)
- Behandelt zware of specialistische psychische problematiek
- KP/KNP, GZ-psycholoog of psychotherapeut met een BIG-registratie
- Wordt volledig vergoed
- Altijd verwijzing huisarts nodig
Stel wachtrij voor SGGZ is te lang, zou iemand ook eerst naar BGGZ kunnen gaan
- Wel lastig, want cliënt gaat zich aan je hechten etc.
SGGZ/BGGZ
- Te zware/complexe psychische problematiek of meerdere soorten psychische klachten
tegelijk verwijzing naar SGGZ
- Niet voldoende geholpen in BGGZ verwijzing naar SGGZ
- Intensievere en langdurigere behandeling in SGGZ, en vaker multidisciplinair team
KOP model (Rijnders) gebruikt in de GGZ
- Evidence based
- Biedt structuur voor behandeling
, - KOP
o Klachten inventariseren
o Omstandigheden cliënt (draaglast)
o Persoonlijkheid (draagkracht)
- Klachten ontstaan als Omstandigheden zo worden dat Persoonlijkheid (coping stijl) er niet
mee om kan gaan.
- In vijf stappen van probleem naar oplossing:
o 1. Creëren van overzicht met KOP-schema
o 2. Bespreken van samenhang: beschrijvende diagnose (K=O+P)
o 3. Formuleren van doelen en een plan van aanpak (Klachten verminderen,
omstandigheden veranderen, andere manier van coping gebruiken)
o 4. Uitvoeren van plan van aanpak/evaluaties
o 5. Terugvalpreventie
- POH kan KOP-schema maken
-
- Met KOP-model voorkom je
o Dat jij en cliënt niet dezelfde doelen hebben. KOP-model geeft een beperkt overzicht
van wat nu voor ontregeling zorgt.
o Dat je omstandigheden mist.
o Dat je ingaat op omstandigheden die niet direct hebben geleid tot de klacht.
o Langere behandelduur dan nodig (doordat je dus alleen op de relevante
omstandigheden focust)
o Een passieve houding van de cliënt. Cliënt moet actief meedenken wat hij/zij wil.
Gecontracteerde zorg vs. ongecontracteerde zorg
- Gecontracteerde zorg
o Zorgverlener declareert naar zorgverzekeraar
o Verzekeraars stellen de tarieven vast (soms onder NZA (Nederlandse Zorgautoriteit)
maximale tarieven)
o Veel ervaren regeldruk voor de zorgverleners
- Ongecontracteerde zorg
o Zorgverlener declareert direct naar de cliënt
o Gehouden aan maximale tarieven NZA
o Dient de cliënt hierover goed te informeren
o Cliënt betaalt de behandeling zelf (of zelf declareren)
o Minder cliëntvriendelijk
ROM (routine outcome monitoring)
- De methodiek waarbij regelmatig metingen gedaan worden van de toestand van de cliënten
voor evaluatie en eventueel bijsturing van de behandeling. Gegevens gaan naar GGZ
dataportaal, anoniem en volgens AVG.
