Inleiding Bestuursrecht
Week 1: Kennisclips en hoorcollege
Het bestuursrecht heeft drie functies:
- Instrumentele functie geeft de overheid speciale bevoegdheden
- Waarborgfunctie geeft burgers de mogelijkheid om zich te verweren
tegen de overheid
- Normerende functie legt het bestuur regels op waar het zich aan
moet houden bij het uitvoeren van de bevoegdheden
Er zijn verschillende soorten regels:
Dwingend recht: recht waarbij afwijking niet mogelijk is (vb. 8:1 Awb)
Regelend recht: hoofdregel, maar afwijking wordt uitdrukkelijk
toegestaan (vb. 4:1 Awb)
Aanvullend recht: bijzondere wet bevat de hoofdregel, maar
wanneer daarin niet iets staat, dan geldt de Awb
Facultatief recht: niet geldend, tenzij de bijzondere wetgever dit
expliciet heeft aangegeven
Bestuurlijke sancties
Herstelsancties (om overtreding ongedaan te maken en herhaling te
voorkomen)
Last onder dwangsom (art. 5:31d Awb)
Last onder bestuursdwang (art. 5:21 Awb)
Bestraffende sancties (voor leedtoevoeging)
Drie kernbegrippen in het bestuursrecht:
Belanghebbende (1:2 Awb)
OPERA-criteria (zie uitspraak …)
Besluit (1:3 Awb)
Bestuursorgaan (1:1 Awb)
,Week 1: Uitspraken
LTO Noord: blz 405
Rechtsregel: Een belangenorganisatie is belanghebbende in de zin
van 1:2-3 Awb indien zij volgens haar statuten en feitelijke
werkzaamheden een collectief of algemeen belang behartigt dat
door het bestreden besluit wordt geraakt
WLTO is in dit arrest belanghebbende, omdat zij zich statutair en
feitelijk inzet voor de belangen van agrariërs in het betrokken
gebied.
Stichting Openbare Ruimte: blz 428
Rechtsregel: Een rechtspersoon is belanghebbende in de zin van 1:2-
3 Awb als het statutaire doel voldoende concreet en afgebakend is,
én de rechtspersoon feitelijk actief is in het betreffende beleidsveld
of gebied.
Een te ruime statutaire doelstelling en het ontbreken van feitelijke
werkzaamheden leiden tot niet-ontvankelijkheid.
Stichting Openbare Ruimte werd niet aangemerkt als
belanghebbende, omdat haar statutaire doel te algemeen was en zij
geen feitelijke werkzaamheden verrichtte.
Mestbassin Mechelen: blz 677
Rechtsregel: Een belanghebbende is iemand die rechtstreeks
feitelijke gevolgen ondervindt van een besluit, mits die gevolgen
‘van enige betekenis’ zijn.
De beoordeling van de betekenis vindt plaats aan de hand van de
aard, intensiteit en frequentie van de gevolgen voor de betrokkene.
Nabijheid is relevant, maar niet doorslaggevend.
Intrekking PGB: blz 720
Rechtsregel: Een derde met een contractuele relatie tot de
geadresseerde kan belanghebbende zijn, indien hij door dat besluit
rechtstreeks wordt geraakt in een zelfstandig eigen belang, zoals
zijn vermogenspositie.
Het bestaan van een contractuele relatie staat belanghebbendheid
, niet in de weg; doorslaggevend is of de gevolgen van het besluit niet
uitsluitend via die relatie lopen.
Afgeleid belang
Volkense houthandel: blz 894
Rechtsregel: Eigenaren of bewoners van aangrenzende percelen, of
ondernemingen in hetzelfde marksegment en verzorgingsgebied als
een concurrent, zijn in beginsel belanghebbende bij besluiten die
hun perceel of concurrentiepositie kunnen raken.
Belanghebbendheid kan echter worden uitgesloten als concrete
feitelijke gevolgen van het besluit ontbreken.
Week 2: Kennisclips en hoorcollege
Bestuursorgaan
A-orgaan: orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon (zie 2:1
BW)
B-orgaan: natuurlijke of privaatrechtelijke rechtspersoon (zie 2:3 BW)
met openbaar gezag
Wettelijk openbaar gezag: volgt uit een wettelijk voorschrift
Buitenwettelijk openbaar gezag: volgt uit omstandigheden
Inhoudelijk criterium: verstrekken van geld moet in
beslissende mate worden bepaald door één of
meerdere A-organen
Financieel criterium: gelden die beschikbaar worden
gesteld voor de uitkering, en dus niet voor de
overige kosten van de organisatie, moeten voor 2/3 e
deel afkomstig zijn van één of meerdere A-organen
Uitspraak Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving
Schiphol
Niet iedere overheidsorgaan kwalificeert als bestuursorgaan. Let
op uitzonderingen in art. 1:1-2 Awb!
Attributie: Een zelfstandig bevoegd orgaan schept een nieuwe
bevoegdheid en kent deze toe aan een bestuursorgaan
Week 1: Kennisclips en hoorcollege
Het bestuursrecht heeft drie functies:
- Instrumentele functie geeft de overheid speciale bevoegdheden
- Waarborgfunctie geeft burgers de mogelijkheid om zich te verweren
tegen de overheid
- Normerende functie legt het bestuur regels op waar het zich aan
moet houden bij het uitvoeren van de bevoegdheden
Er zijn verschillende soorten regels:
Dwingend recht: recht waarbij afwijking niet mogelijk is (vb. 8:1 Awb)
Regelend recht: hoofdregel, maar afwijking wordt uitdrukkelijk
toegestaan (vb. 4:1 Awb)
Aanvullend recht: bijzondere wet bevat de hoofdregel, maar
wanneer daarin niet iets staat, dan geldt de Awb
Facultatief recht: niet geldend, tenzij de bijzondere wetgever dit
expliciet heeft aangegeven
Bestuurlijke sancties
Herstelsancties (om overtreding ongedaan te maken en herhaling te
voorkomen)
Last onder dwangsom (art. 5:31d Awb)
Last onder bestuursdwang (art. 5:21 Awb)
Bestraffende sancties (voor leedtoevoeging)
Drie kernbegrippen in het bestuursrecht:
Belanghebbende (1:2 Awb)
OPERA-criteria (zie uitspraak …)
Besluit (1:3 Awb)
Bestuursorgaan (1:1 Awb)
,Week 1: Uitspraken
LTO Noord: blz 405
Rechtsregel: Een belangenorganisatie is belanghebbende in de zin
van 1:2-3 Awb indien zij volgens haar statuten en feitelijke
werkzaamheden een collectief of algemeen belang behartigt dat
door het bestreden besluit wordt geraakt
WLTO is in dit arrest belanghebbende, omdat zij zich statutair en
feitelijk inzet voor de belangen van agrariërs in het betrokken
gebied.
Stichting Openbare Ruimte: blz 428
Rechtsregel: Een rechtspersoon is belanghebbende in de zin van 1:2-
3 Awb als het statutaire doel voldoende concreet en afgebakend is,
én de rechtspersoon feitelijk actief is in het betreffende beleidsveld
of gebied.
Een te ruime statutaire doelstelling en het ontbreken van feitelijke
werkzaamheden leiden tot niet-ontvankelijkheid.
Stichting Openbare Ruimte werd niet aangemerkt als
belanghebbende, omdat haar statutaire doel te algemeen was en zij
geen feitelijke werkzaamheden verrichtte.
Mestbassin Mechelen: blz 677
Rechtsregel: Een belanghebbende is iemand die rechtstreeks
feitelijke gevolgen ondervindt van een besluit, mits die gevolgen
‘van enige betekenis’ zijn.
De beoordeling van de betekenis vindt plaats aan de hand van de
aard, intensiteit en frequentie van de gevolgen voor de betrokkene.
Nabijheid is relevant, maar niet doorslaggevend.
Intrekking PGB: blz 720
Rechtsregel: Een derde met een contractuele relatie tot de
geadresseerde kan belanghebbende zijn, indien hij door dat besluit
rechtstreeks wordt geraakt in een zelfstandig eigen belang, zoals
zijn vermogenspositie.
Het bestaan van een contractuele relatie staat belanghebbendheid
, niet in de weg; doorslaggevend is of de gevolgen van het besluit niet
uitsluitend via die relatie lopen.
Afgeleid belang
Volkense houthandel: blz 894
Rechtsregel: Eigenaren of bewoners van aangrenzende percelen, of
ondernemingen in hetzelfde marksegment en verzorgingsgebied als
een concurrent, zijn in beginsel belanghebbende bij besluiten die
hun perceel of concurrentiepositie kunnen raken.
Belanghebbendheid kan echter worden uitgesloten als concrete
feitelijke gevolgen van het besluit ontbreken.
Week 2: Kennisclips en hoorcollege
Bestuursorgaan
A-orgaan: orgaan van een publiekrechtelijke rechtspersoon (zie 2:1
BW)
B-orgaan: natuurlijke of privaatrechtelijke rechtspersoon (zie 2:3 BW)
met openbaar gezag
Wettelijk openbaar gezag: volgt uit een wettelijk voorschrift
Buitenwettelijk openbaar gezag: volgt uit omstandigheden
Inhoudelijk criterium: verstrekken van geld moet in
beslissende mate worden bepaald door één of
meerdere A-organen
Financieel criterium: gelden die beschikbaar worden
gesteld voor de uitkering, en dus niet voor de
overige kosten van de organisatie, moeten voor 2/3 e
deel afkomstig zijn van één of meerdere A-organen
Uitspraak Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving
Schiphol
Niet iedere overheidsorgaan kwalificeert als bestuursorgaan. Let
op uitzonderingen in art. 1:1-2 Awb!
Attributie: Een zelfstandig bevoegd orgaan schept een nieuwe
bevoegdheid en kent deze toe aan een bestuursorgaan
