Colleges Vrienden en Vrije Tijd
College 1 - YETS ............................................................................................................................................. 3
De kracht van kwetsbaar leiderschap – Peter O6ens (van YETS) .......................................................................3
College 2 – Sociale media .............................................................................................................................. 6
College 3 – sociale ontwikkeling van jonge kinderen ...................................................................................... 8
Theorieën ...........................................................................................................................................................8
Ontwikkeling van sociale interacCes ..................................................................................................................8
Dyadische interacCes .........................................................................................................................................9
Triadische interacCe .........................................................................................................................................10
Prosociaal gedrag ............................................................................................................................................11
De expressies van emoCes ...............................................................................................................................12
College 4 – Van nature sociaal ..................................................................................................................... 15
Genen en omgeving .........................................................................................................................................15
Het sociale brein...............................................................................................................................................15
Hersenenontwikkeling ......................................................................................................................................16
Sociale gevoeligheid .........................................................................................................................................17
Individuele verschillen ......................................................................................................................................18
College 5 – peer-parent relaEonship ............................................................................................................ 21
Parent and peer relaCon: different but linked ..................................................................................................21
Where’s the love? .............................................................................................................................................21
InCmacy blueprints ..........................................................................................................................................22
College 6 – pesten en anE-pestbeleid .......................................................................................................... 24
Pesten: oorzaken en gevolgen ..........................................................................................................................24
Waarom pesten kinderen? ..........................................................................................................................24
Kenmerken ..................................................................................................................................................25
Gevolgen van gepest worden? ....................................................................................................................26
Wat kun je doen tegen pesten, wat houdt anCpestbeleid in? ..........................................................................26
PRIMA anC-pest beleid (prakCjkvoorbeeld) .....................................................................................................28
College 7 – Responsiecollege ....................................................................................................................... 31
College 8 – Seksualiteit ................................................................................................................................ 32
Seksuele agency ...............................................................................................................................................36
Het hoort erbij! (Onderzoek) ............................................................................................................................36
Take home messages........................................................................................................................................38
College 9 – Games en welzijn ....................................................................................................................... 39
, Het belang van spel ..........................................................................................................................................39
Zorgen en risico’s ..............................................................................................................................................39
PosiCeve effecten .............................................................................................................................................40
Sociale ontwikkeling .........................................................................................................................................42
Games en XR in de zorg ....................................................................................................................................43
College 10 - vriendschapsnetwerken ............................................................................................................ 45
Waarom zijn vriendschapsnetwerken gesegregeerd? ......................................................................................45
Hoe kan je vriendschapsnetwerken onderzoeken? ...........................................................................................47
Hoe kan je etnische integraCe in vriendschapsnetwerken sCmuleren?............................................................47
College 11 – vriendschap, afwijzing en agressie ........................................................................................... 48
, College 1 - YETS
Structuur van het vak
- 10 thema’s
- Forma.eve toets (bonuspunten als 60% goed) à oefenen van de stof (na deadline)
o De vragen zijn geen tentamenvragen
o Maandag voor 10.00 uur en woensdag voor 15.00
Tentamen: Rond 55 vragen, 5-6 vragen per thema, meerkeuze vragen (3 antwoord op.es)
College 7 responsiecollege
College 10 online à canvas à zoom
Twee belangrijke pijlers in het boek (handbook)
1. Ontwikkelingspsychologie (normale ontwikkeling; individuele verschillen)
2. Klinische psychologie (abnormale ontwikkeling; psychopathologie)
Uitgangspunten
- Bronfenbrenner
- Integra.eve benadering
- Con.nuüm tussen normale en abnormale ontwikkeling
o Vage grens tussen …
o …
We kijken naar interac.es vanuit drie perspec.even
1. Kenmerken (hoe zien interac.es tussen leeZijdsnoten eruit?)
a. Structuur
b. Oriënta.e
c. Complexiteit
2. Effecten (wat zijn antecedenten en consequen.es van deze interac.es?)
a. Causaal perspec.ef
b. Levensloop perspec.ef
3. Proces (waarom werkt dat zo; welke mechanismes zijn verantwoordelijk voor deze
effecten?)
a. Gedrag georiënteerde modellen
b. Construc.vis.sche modellen
c. Ethologische modellen
De kracht van kwetsbaar leiderschap – Peter Ottens (van YETS)
YETS = Youth Empowerment Through Sports
- Programma om er te zijn voor jongeren die weinig/niemand in hun hoek stonden
- 24/7 beschikbaar zijn, samen avondeten, coachen, helpen met huiswerk, structuur
bieden en laten zien dat het oké is om op andere te leunen
- Geen straahaal à psychologische impact à in het team zijn er andere normen en
waarden, en door te s.muleren om “anders” te praten. Dit zou impliciet (?) duidelijk
moeten maken dat wanneer je op “straat” bent er dan ook andere normen en
waarden zijn, dus een soort psychologische impact
Privilege à warme ouders (vader én moeder)
Zelf doen, maar niet alleen à mentaliteit van empowerment
, Gedrag wordt gevormd door omgeving. Zonder die omgeving te veranderen, gaat er ook niks
veranderen in het leven à alleen mo.va.e speech helpt niet, als er niks aan gedaan wordt
- Omgeving schetsen die verandering gaat inspireren
In je achterhoofd het gevoel hebben dat er iemand voor je is, maakt dat je meer gaat
proberen, met het gevoel dat je iemand hebt waar je op kan vallen
- 24/7 beschikbaar zijn à bereid zijn voor jongeren klaar te staan
De verandering niet van een ander vragen, maar erin voorgaan (ander uitnodigen tot
verandering)
- Gedragsverandering met zelfregie als doel
Jongeren slagen alleen in gedragsverandering wanneer ze worden omringd door
volwassenen die erin geloven dat ze kunnen slagen… en voorgaan in de gewenste
verandering
Niemand stelt de vraag: wat maakt dat je niet thuis kan/wil zijn?
Wat maakt de YETS-aanpak succesvol?
- Liefde en van mens tot mens contact maken
- In verbinding staan met anderen
- Leiderschap (gezond leiderschap) à voorgaan (in normen en waarden, discipline,
liefde hebben, contact en met elkaar omgaan, kwetsbaarheid, emo.es laten zien) à
komt uit secure base leiderschap à venster van excelleren
- Spelen om te winnen (high daring, high caring) à
o Caring à oog hebben voor elkaar, nieuwsgierig naar de ander
o Daring à uit comfortzone, kwetsbaarheid laten zien, doen wat spannend is,
maar ook doen wat moet
- Spelen om te vermijden/playing to avoid (low caring, low daring) à langskomen
jouw verhaal vertellen en weer doorgaan
o Informa.e en kennis droppen en weggaan, geen contact maken
- Playing not to lose (high caring, low daring)
- Zonder voorspelbaarheid à geen (minder) veiligheid
o Voorspelbaarheid à structuur, liefde, vertrouwen op mensen (ouders)
- Playing to dominate (low caring, high daring) à geen ruimte voor kwetsbaarheid
(denk aan straatleven), kwetsbaarheid wordt geëxploit, op straat omdat het
thuis/school/jeugdzorg niet goed gaat
High daring
Playing to dominate Playing to win
Low caring High caring
Playing to avoid Playing to not lose
Low daring
5 sociale behoeFen van Fiske: het vervullen van deze sociale kernbehoeZen leidt tot het
beter kunnen func.oneren in groepen, organisa.es en de maatschappij als geheeld
- Understanding à snappen waarom we dingen op een bepaalde manier inrichten
- Enhancing self
- Controlling à controle hebben over de omgeving
College 1 - YETS ............................................................................................................................................. 3
De kracht van kwetsbaar leiderschap – Peter O6ens (van YETS) .......................................................................3
College 2 – Sociale media .............................................................................................................................. 6
College 3 – sociale ontwikkeling van jonge kinderen ...................................................................................... 8
Theorieën ...........................................................................................................................................................8
Ontwikkeling van sociale interacCes ..................................................................................................................8
Dyadische interacCes .........................................................................................................................................9
Triadische interacCe .........................................................................................................................................10
Prosociaal gedrag ............................................................................................................................................11
De expressies van emoCes ...............................................................................................................................12
College 4 – Van nature sociaal ..................................................................................................................... 15
Genen en omgeving .........................................................................................................................................15
Het sociale brein...............................................................................................................................................15
Hersenenontwikkeling ......................................................................................................................................16
Sociale gevoeligheid .........................................................................................................................................17
Individuele verschillen ......................................................................................................................................18
College 5 – peer-parent relaEonship ............................................................................................................ 21
Parent and peer relaCon: different but linked ..................................................................................................21
Where’s the love? .............................................................................................................................................21
InCmacy blueprints ..........................................................................................................................................22
College 6 – pesten en anE-pestbeleid .......................................................................................................... 24
Pesten: oorzaken en gevolgen ..........................................................................................................................24
Waarom pesten kinderen? ..........................................................................................................................24
Kenmerken ..................................................................................................................................................25
Gevolgen van gepest worden? ....................................................................................................................26
Wat kun je doen tegen pesten, wat houdt anCpestbeleid in? ..........................................................................26
PRIMA anC-pest beleid (prakCjkvoorbeeld) .....................................................................................................28
College 7 – Responsiecollege ....................................................................................................................... 31
College 8 – Seksualiteit ................................................................................................................................ 32
Seksuele agency ...............................................................................................................................................36
Het hoort erbij! (Onderzoek) ............................................................................................................................36
Take home messages........................................................................................................................................38
College 9 – Games en welzijn ....................................................................................................................... 39
, Het belang van spel ..........................................................................................................................................39
Zorgen en risico’s ..............................................................................................................................................39
PosiCeve effecten .............................................................................................................................................40
Sociale ontwikkeling .........................................................................................................................................42
Games en XR in de zorg ....................................................................................................................................43
College 10 - vriendschapsnetwerken ............................................................................................................ 45
Waarom zijn vriendschapsnetwerken gesegregeerd? ......................................................................................45
Hoe kan je vriendschapsnetwerken onderzoeken? ...........................................................................................47
Hoe kan je etnische integraCe in vriendschapsnetwerken sCmuleren?............................................................47
College 11 – vriendschap, afwijzing en agressie ........................................................................................... 48
, College 1 - YETS
Structuur van het vak
- 10 thema’s
- Forma.eve toets (bonuspunten als 60% goed) à oefenen van de stof (na deadline)
o De vragen zijn geen tentamenvragen
o Maandag voor 10.00 uur en woensdag voor 15.00
Tentamen: Rond 55 vragen, 5-6 vragen per thema, meerkeuze vragen (3 antwoord op.es)
College 7 responsiecollege
College 10 online à canvas à zoom
Twee belangrijke pijlers in het boek (handbook)
1. Ontwikkelingspsychologie (normale ontwikkeling; individuele verschillen)
2. Klinische psychologie (abnormale ontwikkeling; psychopathologie)
Uitgangspunten
- Bronfenbrenner
- Integra.eve benadering
- Con.nuüm tussen normale en abnormale ontwikkeling
o Vage grens tussen …
o …
We kijken naar interac.es vanuit drie perspec.even
1. Kenmerken (hoe zien interac.es tussen leeZijdsnoten eruit?)
a. Structuur
b. Oriënta.e
c. Complexiteit
2. Effecten (wat zijn antecedenten en consequen.es van deze interac.es?)
a. Causaal perspec.ef
b. Levensloop perspec.ef
3. Proces (waarom werkt dat zo; welke mechanismes zijn verantwoordelijk voor deze
effecten?)
a. Gedrag georiënteerde modellen
b. Construc.vis.sche modellen
c. Ethologische modellen
De kracht van kwetsbaar leiderschap – Peter Ottens (van YETS)
YETS = Youth Empowerment Through Sports
- Programma om er te zijn voor jongeren die weinig/niemand in hun hoek stonden
- 24/7 beschikbaar zijn, samen avondeten, coachen, helpen met huiswerk, structuur
bieden en laten zien dat het oké is om op andere te leunen
- Geen straahaal à psychologische impact à in het team zijn er andere normen en
waarden, en door te s.muleren om “anders” te praten. Dit zou impliciet (?) duidelijk
moeten maken dat wanneer je op “straat” bent er dan ook andere normen en
waarden zijn, dus een soort psychologische impact
Privilege à warme ouders (vader én moeder)
Zelf doen, maar niet alleen à mentaliteit van empowerment
, Gedrag wordt gevormd door omgeving. Zonder die omgeving te veranderen, gaat er ook niks
veranderen in het leven à alleen mo.va.e speech helpt niet, als er niks aan gedaan wordt
- Omgeving schetsen die verandering gaat inspireren
In je achterhoofd het gevoel hebben dat er iemand voor je is, maakt dat je meer gaat
proberen, met het gevoel dat je iemand hebt waar je op kan vallen
- 24/7 beschikbaar zijn à bereid zijn voor jongeren klaar te staan
De verandering niet van een ander vragen, maar erin voorgaan (ander uitnodigen tot
verandering)
- Gedragsverandering met zelfregie als doel
Jongeren slagen alleen in gedragsverandering wanneer ze worden omringd door
volwassenen die erin geloven dat ze kunnen slagen… en voorgaan in de gewenste
verandering
Niemand stelt de vraag: wat maakt dat je niet thuis kan/wil zijn?
Wat maakt de YETS-aanpak succesvol?
- Liefde en van mens tot mens contact maken
- In verbinding staan met anderen
- Leiderschap (gezond leiderschap) à voorgaan (in normen en waarden, discipline,
liefde hebben, contact en met elkaar omgaan, kwetsbaarheid, emo.es laten zien) à
komt uit secure base leiderschap à venster van excelleren
- Spelen om te winnen (high daring, high caring) à
o Caring à oog hebben voor elkaar, nieuwsgierig naar de ander
o Daring à uit comfortzone, kwetsbaarheid laten zien, doen wat spannend is,
maar ook doen wat moet
- Spelen om te vermijden/playing to avoid (low caring, low daring) à langskomen
jouw verhaal vertellen en weer doorgaan
o Informa.e en kennis droppen en weggaan, geen contact maken
- Playing not to lose (high caring, low daring)
- Zonder voorspelbaarheid à geen (minder) veiligheid
o Voorspelbaarheid à structuur, liefde, vertrouwen op mensen (ouders)
- Playing to dominate (low caring, high daring) à geen ruimte voor kwetsbaarheid
(denk aan straatleven), kwetsbaarheid wordt geëxploit, op straat omdat het
thuis/school/jeugdzorg niet goed gaat
High daring
Playing to dominate Playing to win
Low caring High caring
Playing to avoid Playing to not lose
Low daring
5 sociale behoeFen van Fiske: het vervullen van deze sociale kernbehoeZen leidt tot het
beter kunnen func.oneren in groepen, organisa.es en de maatschappij als geheeld
- Understanding à snappen waarom we dingen op een bepaalde manier inrichten
- Enhancing self
- Controlling à controle hebben over de omgeving
