Goedemiddag,
Mijn naam is xxx. Ik ben 26 jaar en voor de module Gedragsbeïnvloeding heb ik me
verdiept in de casus van Erik. Erik is een student van 23 jaar en heeft een beginnende
gokverslaving.
Dia 2 - Inhoud
In het komende kwartier bespreek ik de situatie van Erik en de daarbij behorende
hulpvraag. Deze casus leent zich uit om motiverende gespreksvoering toe te passen, dit
zal ik later toelichten. Ook bespreek ik hoe zelfregulatie een rol speelt in het gedrag van
Erik, wat de balans is tussen gezond en ongezond gedrag en een aantal methodieken die
kunnen worden ingezet om het welzijn van Erik te verbeteren.
Tot slot zal ik ook kort reflecteren op de ethische aspecten van mijn rol als
gedragsbeïnvloeder.
Dia 3 – Situatieschets en hulpvraag
Erik is een 23 jarige student. Erik heeft een hechte vriendengroep van 4 vrienden, ze zien
elkaar regelmatig. Anderhalf jaar geleden is Erik begonnen met af en toe gokken,
voornamelijk voor zijn plezier. Inmiddels gokt Erik steeds frequenter en met steeds
hogere bedragen. Dit gokken heeft geleid tot schulden. Erik doet zijn best om deze af te
lossen en heeft inmiddels een extra bijbaan er bij genomen. In de hoop dat hij
binnenkort geluk zal hebben met het gokken, blijft hij ondertussen gokken. Deze focus
op deze bijbaan heeft ervoor gezorgd dat Erik minder fanatiek aan zijn studie werkt.
Hierdoor loopt zijn studie nu in gevaar. De vader van Erik wil graag financieel helpen,
wanneer Erik hulp zoekt voor zijn gokverslaving.
Dia 4 – Situatieschets en hulpvraag
In eerste instantie lijkt de hulpvraag van Erik: ‘Hoe kom ik van mijn schulden af?’. Echter
ligt daar een onderliggende hulpvraag aan ten grondslag: ‘Hoe krijg ik grip op mijn
gedrag, ofwel hoe kan ik stoppen met gokken?’. Erik heeft iemand nodig die hem helpt
omgaan met druk en stress en heeft behoefte aan controle.
Volgens Morrison & Bennett ligt hier een gedragsprobleem aan ten grondslag, dat in
stand wordt gehouden door beloningen. Ook wijst de gokverslaving op een
zelfregulatieprobleem, Erik wil graag iets anders doen, maar slaag er niet in om zijn
impulsen te beheersen.
Dia 5 – Gezond vs Ongezond gedrag
Erik laat zowel gezonde gedragingen zien als ongezonde gedragingen. Deze heb ik
overzichtelijk op een rijtje gezet.
, Een duidelijk ongezond gedragspatroon van Erik is zijn gokprobleem, dit is risicovol
gedrag en leidt tot stress, slaapgebrek en financiële problemen. Ook negeert Erik zijn
studieverplichtingen en de stress die dat oplevert.
Erik laat daarentegen ook gezond gedrag zien wat voor hem helpend is, zoals het werken
aan de schulden, zijn bijbaan en het behouden van zijn sociale contacten.
Vanuit de gezondsheidspsychologie is bewezen dat gedrag pas verandert wanneer
iemand zijn eigen gedrag als problematisch ervaart. Op dit moment ervaart Erik het
gokken niet als probleem, maar ziet hij het als een manier om zijn situatie te verbeteren.
Want met gokken kan Erik zijn schulden sneller aflossen.
Dit kan wijzen op een cognitieve dissonantie: Erik weet dat het gokken fout is, maar
rechtvaardigt dit voor zichzelf.
De gevolgen zijn zowel financieel, emotioneel en sociaal. Zijn studie lijdt eronder, hij
heeft geldproblemen en de relatie met zijn vader komt onder druk te staan.
Dia 6 – Motiverende gespreksvoering
Om Erik te begeleiden zou ik gebruikmaken van motiverende gespreksvoering van Miller
en Rollnick (2014). Motiverende gespreksvoering is een samenwerkingsgerichte
gespreksstijl die helpt om de ambivalentie te verkennen tussen het huidige gedrag en het
gewenste gedrag. De ambivalentie is een innerlijke tweestrijd tussen willen veranderen
en willen blijven zoals het is en is een natuurlijke fase in gedragsverandering.
De kernprincipes van motiverende gespreksvoering zijn:
1. Samenwerking in plaats van confrontatie. Confrontatie leidt juist vaak tot
weerstand.
2. De motivatie moet vanuit Erik komen, in plaats van dat advies wordt
opgedrongen. Je kunt echter wel deze motivatie samen verkennen en prikkelen.
3. Het respecteren van de autonomie. Uiteindelijk moet Erik zelf een beslissing
nemen over wat hij doet.
Motiverende gespreksvoering is effectief bij verslavingsgedrag. Erik voelt zich gehoord en
niet veroordeeld. Het doel van het gesprek is dus gericht op dat Erik zijn eigen
beweegredenen gaat verkennen en hardop moet uitspreken.
Dia 7 – Motiverende gespreksvoering
Tijdens het motiverende gesprek zijn er 3 dingen belangrijk om op te letten als
gespreksvoerder:
- Verandertaal
- Weerstand
- Valkuilen