Week 1
Begrippen
Bewijslast → Wie eist, bewijst (art. 150 Rv)
Exploot → Een schriftelijke akte gemaakt en gebracht door de deurwaarder
Materieel en formeel recht
Materieel recht → Inhoudelijke rechten en plichten (bijv. vermogensrecht, personen- en
familierecht)
Formeel recht (procesrecht) → Regels om het materiële recht te effectueren (afdwingen)
- Waar procederen?
- Hoe procederen?
- Welke termijnen?
- Welke rechten?, etc
Functies van het recht
- Handhaven en beïnvloeden van burgerlijke rechten en plichten
- Voorkomen van een gerechtelijke procedure (preventie functie)
- Voorkomen van eigenrichting
Algemene uitgangspunten
- Recht op rechtspraak en rechtsbijstand voor iedereen (toegewezen advocaten)
- Onafhankelijke en onpartijdige rechter
* Bij twijfel aan onpartijdigheid kan je een rechter wraken. Dan stel je de partijdigheid
van een rechter in twijfel, andere rechters gaan dan kijken of er sprake is van
partijdigheid of schijn van partijdigheid. (een rechter kan dit voorkomen door zich te
verschonen als hij bijvoorbeeld iemand kent die bij de zaak betrokken is)
- Hoor en wederhoor
- Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
- Openbaarheid van zitting en uitspraak
- Motiveringsbeginsel
- Geen rechtsweigering en volledige beslissing
- (beginsel van) partijautonomie
- Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
,Procespartijen
Natuurlijke personen en rechtspersonen
- Handelingsonbekwame procederen door middel van een wettelijke vertegenwoordiger
* De materiële procespartij is de handelingsonbekwame en de formele procespartij is de
wettelijke vertegenwoordiger.
- Rechtspersonen procederen door middel van een natuurlijke persoon die optreedt als
vertegenwoordiger
Collectieviteitsactie (vakbonden, consumentenbond, etc.)
- Procederen namens een groep en in het algemeen belang
* Urgenda-zaak → Een groep van 900 burgers en de stichting Urgenda die de staat
hebben aangeklaagd om sneller actie tegen klimaatverandering af te dwingen.
Overige betrokkenen
Rechtsbijstandverlener (niet noodzakelijk bij kantonrechter)
- Advocaat
- Gemachtigde
(gerechts) deurwaarder
- Uitbrengen van exploot (bijv. dagvaarding)
- Leggen van (conservatoir) beslag
- Ten uitvoer leggen van gerechtelijke uitspraken
Griffier / gerechtssecretaris
- Administratieve en juridische ondersteuning van de rechtbank
Rechter
- Onpartijdige en onafhankelijke rechtspraak
- Benoemd bij Koninklijk Besluit voor het leven
* Ontslagen op eigen verzoek of door de Hoge Raad
Soorten rechtspraak
Feitenrechtspraak
- Rechtbank in de eerste aanleg en hof in hoger beroep
- Geschil in volle omgang
Cassatierechtspraak
- Hoge Raad in cassatie
- Verzuim van vormen en schending van het recht
, Week 2
Het begin van een civiele procedure
Tot 2017
- Twee procedures en twee wijzen van beginnen
- Dagvaardingsprocedure (art. 78-259 Rv)
- Verzoekschriftprocedure (art. 261-291 Rv)
* Volgens art. 78 Rv jo. art. 261 Rv geldt de dagvaardingsprocedure als uitgangspunt, tenzij de
wet bepaalt dat een verzoekschriftprocedure moet worden gevolgd.
Vanaf 2017
- Een uniforme (basis)procedure (KEI-procedure)
Vanaf 2019
- KEI-procedure definitief stopgezet
- Terug naar oude regeling (van voor 2017)
Competentie
Absolute competentie → Bepaalt welke rechter bevoegd is. (in eerste aanleg de rechtbank)
- Afdelingscompetitie → bepaalt welke afdeling van de rechtbank bevoegd is. (voor
kantonzaken geldt art. 93 Rv, bij verzoekschriftprocedures kan een bijzondere wettelijke
bepaling gelden)
Relatieve competentie → Bepaald in welke plaats. (art. 99-110 Rv voor
dagvaardingsprocedures, art. 262-270 Rv voor verzoekschriftprocedures)
Dagvaarding
Functies
- Het oproepen van de tegenpartij (gedaagde) om te verschijnen in de procedure
- Het mededelen van de eis en de gronden daarvan
Opbouw
- Deel 1: formaliteiten en administratieve gegevens
- Deel 2: inhoudelijk middenstuk
- Deel 3: eis (petitum)
Vereisten
Eisen aan de dagvaarding
- Art. 45 lid 3 Rv (alg. eisen exploot)
- Art. 111 lid 2 Rv (inhoud dagvaarding)
- Art. 111 lid 3 Rv (plichten)
- Substantiëringsplicht
- Bewijsaandraagplicht