BIOCHEMIE
HC1: Stofwisseling van lipoproteïnen
Fosfolipiden:
Polaire kop (hydrofiel)
Apolaire staart (hydrofoob)
Onderdeel van o.a. celmembraan
Steroïden:
Cholesterol
Galzouten
Lipoproteïnen voor transport van lipiden en eiwitten door ons lichaam
Bevatten steeds 5 componenten: triglyceriden, cholesterol, cholesterol
esters (= gebonden cholesterol aan vetzuren), fosfolipiden, eiwitten
(apo’s)
Lipoproteïnen verschillen in:
o Bouw (verhouding tussen componenten is wisselend) verhouding
componenten
o Eigenschappen
o Oorsprong/plaats van synthese
, o Taak
Indeling gebaseerd op dichtheid:
Hoe meer eiwitten, hoe dichter het deeltje is.
Opname voedingsvet uit de darm:
Vertering en absorptie in dunne darm:
Galzouten emuleren voedingsvet in micellen
Pancreaslipase hydrolyseert vet
Triglyceriden worden gesplitst in glycerol, vetzuren en monoglycerides
Opname door darmwand (mucosa)
Nieuwe triglyceriden productie en verpakking in chylomicronen
Chylomicronen:
Worden gemaakt door de enterocyten (darmcellen)
Transport van voedingsvet
Bestaan voornamelijk uit triglycerides
Worden opgenomen door de lever
Very-low-density lipoproteins (VLDL):
Gemaakt door de lever
Componenten: triglyceriden, cholesterol, fosfolipiden, Apo’s B, C en E
Plasma concentratie hangt niet samen met inname voedingsvet
Apo C op VLDL activeert LPL op spier- en vetweefel
5-10% van plasma cholesterol bevindt zich in VLDL
Low-density lipoproteins (LDL):
Doordat LPL steeds meer TG ‘afsnoept’ van VLDL, ontstaat LDL
Componenten: voornamelijk cholesterol, triglyceriden, fosfolipiden, Apo B
Continue aanbod van cholesterol aan cellen
Voor bouw van celmembranen, synthese van galzouten, hormonen en
vitamine D
65-80% van plasma cholesterol bevindt zich in LDL
High-density lipoproteins (HDL):
Bestaat voor de helft uit eiwitten, en daarom hoogste dichtheid
Componenten: Apo A1, cholesterol, fosfolipiden, triglyceriden
Overtollige cholesterol uit cellen wordt overgedragen naar HDL
ApoA1 activeert LCAT, dat cholesterol veresterd (CE)
CETP dragen cholesteryl esters van HDL over aan LDL
HC1: Stofwisseling van lipoproteïnen
Fosfolipiden:
Polaire kop (hydrofiel)
Apolaire staart (hydrofoob)
Onderdeel van o.a. celmembraan
Steroïden:
Cholesterol
Galzouten
Lipoproteïnen voor transport van lipiden en eiwitten door ons lichaam
Bevatten steeds 5 componenten: triglyceriden, cholesterol, cholesterol
esters (= gebonden cholesterol aan vetzuren), fosfolipiden, eiwitten
(apo’s)
Lipoproteïnen verschillen in:
o Bouw (verhouding tussen componenten is wisselend) verhouding
componenten
o Eigenschappen
o Oorsprong/plaats van synthese
, o Taak
Indeling gebaseerd op dichtheid:
Hoe meer eiwitten, hoe dichter het deeltje is.
Opname voedingsvet uit de darm:
Vertering en absorptie in dunne darm:
Galzouten emuleren voedingsvet in micellen
Pancreaslipase hydrolyseert vet
Triglyceriden worden gesplitst in glycerol, vetzuren en monoglycerides
Opname door darmwand (mucosa)
Nieuwe triglyceriden productie en verpakking in chylomicronen
Chylomicronen:
Worden gemaakt door de enterocyten (darmcellen)
Transport van voedingsvet
Bestaan voornamelijk uit triglycerides
Worden opgenomen door de lever
Very-low-density lipoproteins (VLDL):
Gemaakt door de lever
Componenten: triglyceriden, cholesterol, fosfolipiden, Apo’s B, C en E
Plasma concentratie hangt niet samen met inname voedingsvet
Apo C op VLDL activeert LPL op spier- en vetweefel
5-10% van plasma cholesterol bevindt zich in VLDL
Low-density lipoproteins (LDL):
Doordat LPL steeds meer TG ‘afsnoept’ van VLDL, ontstaat LDL
Componenten: voornamelijk cholesterol, triglyceriden, fosfolipiden, Apo B
Continue aanbod van cholesterol aan cellen
Voor bouw van celmembranen, synthese van galzouten, hormonen en
vitamine D
65-80% van plasma cholesterol bevindt zich in LDL
High-density lipoproteins (HDL):
Bestaat voor de helft uit eiwitten, en daarom hoogste dichtheid
Componenten: Apo A1, cholesterol, fosfolipiden, triglyceriden
Overtollige cholesterol uit cellen wordt overgedragen naar HDL
ApoA1 activeert LCAT, dat cholesterol veresterd (CE)
CETP dragen cholesteryl esters van HDL over aan LDL
