Gezondheidszorg
Hoofdstuk 1
Inleiding
Obesitas = disbalans tussen de energie-inname en het energieverbruik.
Public health = dat wat zich bezig houd met volksgezondheid en collectieve maatregelen om de
volksgezondheid te bevorderen. Het gaat hierbij ook om diagnostiek en therapie.
Mannen hadden tussen 1950 en 1970 meer kans op hart en vaatziekten waardoor vrouwen
ouder werden dan vrouwen.
Epidemiologische transitie: sterftecijfers.
Tijdperk van epidemieën en hongersnood
Tijdperk van afnemende pandemieën
Tijdperk van door de mens veroorzaakte aandoeningen
Daling van de sterftecijfers komt door een verhoging van de welvaart en een verbetering van de
arbeidsomstandigheden.
‘’Gezondheidscode voor verlichte despoten’’ :gezonde bevolking was van belang voor een sterke
natie. In de verlichting begonnen mensen te vermoeden dat ziekten vermijdbaar waren.
Public health ideeën:
Gezondheidsproblemen zijn terug te voeren naar omgevingsinvloeden
Gezondheidsproblemen zijn het best op te lossen door collectieve maatregelen
Onderzoeksmethoden zijn oplossingen voor het ontwerpen van problemen
De sanitaire beweging kwam op door deze ideeën.
Door de industrialisatie kwam de sanitary movement op.
Na de infectieziekten kwamen chronische ziekten op.
“New public health” terugkeer naar omgevingsinvloeden. Denk hierbij aan oorzaken van de
welvaartsziekten. Public health blijft een dynamisch werkterrein.
Gezondheid is een voorwaarde voor optimaal functioneren.
Ervaren ziekte: subjectieve ervaring van ziekte die alleen via navraag bij betrokkene te meten
is
Ziekte in de strikte zin van het woord: ook al voelt men zich ziek, dan is men het blijkbaar niet
altijd (en andersom)
Ziektegedrag
Stoornis = uitvallen of beperkt functioneren van bepaalde lichaamsstructuren.
Volksgezondheid = omvang en spreiding van gezondheid en ziekte in de bevolking.
Preventie = het totaal van maatregelen die tot doel hebben de gezondheid te beschermen en te
bevorderen door ziekte en gezondheidsproblemen te voorkomen.
Primaire preventie: voorkomen van nieuwe gevallen van een ziekte
Secundaire preventie: opsporing van ziekte, zodat erger kan worden voorkomen
Curratieve gezondheidszorg geeft ook een belangrijke bijdrage tot het bevorderen van de
volksgezondheid.
,Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.2
Europa en Noord Amerika hebben een sterkere groei van economie doorgemaakt waardoor
ongelijkheid is gekomen. Vrouwen leven normaal gesproken langer dan mannen.
In sommige landen is dit niet het geval.
Reden: vrouwen lagere status.
Er is geen lineair verband tussen welvaart en levensverwachting. Armoede staat in verband met
gezondheid. Economische ontwikkeling lijkt de beste oplossing maar hierdoor ontstaan wel meer
chronische ziekten.
1/3 ziektes komen van voor de epidemiologische transitie.
2/3 ziektes komen van chronische niet-overdraagbare aandoeningen.
Belangrijkste indicator gezondheidszorg; DALY’S: disabilit adjusted life years.
Global Burden of disease studie: onderzoeken welke risicofactoren bijdragen aan ziektelast.
Paragraaf 2.4
Welvaartsziekten komen door toegenomen welvaart. Ze worden ook wel westerse ziekten genoem.
Risicofactoren van deze periode zijn: roken, hoog cholestorolgehalte en alcoholgebruik.
Leven in goede gezondheid is in lage inkomenslanden minder dan in hoge inkomenslanden.
Denemarken ligt onder het gemiddelde van levensverwachting. Dit komt doordat daar een slechte
leefstijl word geleefd.
, Hoofdstuk 3
Er is zelfs in een van de gezondste landen nog veel aan volksgezondheid te verbeteren.
Recente ontwikkelingen
Vierde fase van de epidemiologische transitie: tijdperk van delayed degenerative diseases.
Ziekten werden uitgesteld naar hogere leeftijden.
De daling van de sterfte aan hart- en vaatziekten berust voor een belangrijk deel op de daling van de
sterfte aan ischemische hartziekte.
Doordat er meer auto’s kwamen, dus meer km’s kwam er meer verkeerssterfte.
Niet alle ontwikkelingen zijn even gunstig geweest in 1970. Sterkte als gevolg van infectieziekten is
gedaald. Risico’s bleken onder controle door medicijnen. Dit is niet het geval. Oude infectieziekten
zijn teruggekeerd. Dit heet ook wel: emerging and re-emerging infections.
De opkomst van steeds nieuwe infectieziekten is te begrijpen als een gevolg van steeds nieuwe
overschrijdingen van microbiologische barrières.
Per saldo is de levensverwachting bij de geboorte in Nederland de laatste decennia toegenomen, zij
het minder snel dan in sommige andere landen. Daarom is de Nederlandse positie minder gunstig
dan enkele jaren geleden. De levensverwachting van Nederlandse vrouwen ligt onder het EU-
gemiddelde. Dit kwam door stagnatie tegenover de mannen.
Verbeteringen in de gezondheidszorg zijn nooit de belangrijkste verklaring voor de historische
toename van de levensverwachting. In de laatste jaren heeft gezondheidszorg een bijdrage geleverd
tot verdere toename van levensverwachting.
Bij invoering van antibiotica is er een sterftedaling opgetreden.
Beschrijving van volksgezondheid in Nederland
De belangrijkste ziekten in de Nederlandse bevolking zijn infecties van de bovenste luchtwegen, nek-
en rugklachten, acute urineweginfecties, privéongevallen en contacteczeem. De belangrijkste ziekten
zijn ook: nek- en rugklachten, contacteczeem, artrose, diabetes mellitus en coronaire hartziekten.
Door beperkingen in functioneren leiden ziekten en aandoeningen tot verlies van de kwaliteit van het
leven. De kwaliteit van het leven kan met vragenlijsten worden vastgesteld. Veel functionele
beperkingen en verminderingen van de kwaliteit van het leven die in de bevolking voorkomen zijn
toe te schrijven aan de aanwezigheid van specifieke ziekten.
De belangrijkste indicator voor de volksgezondheid is sterfte. Dat heeft te maken met het feit dat
sterftegegevens veel langer beschikbaar zijn dan gegevens over het voorkomen van ziekte in de
bevolking. Het vaststellen van dood is eenvoudig, maar de doodsoorzaak is moeilijk. De belangrijkste
doodsoorzaken zijn bij mannen kanker en bij vrouwen hart- en vaatziekten.
Maten voor het functioneren en de kwaliteit van leven en maten voor de sterfte en overleving
kunnen met elkaar worden gecombineerd tot samengestelde maten voor de volksgezondheid. Aid is
inmiddels een chronische ziekte, ondanks alle nieuwe geneesmiddelen die het ziekteproces kunnen
remmen.
Health adjusted life expectancy: alle jaren waarin je gezond hebt geleefd + je minder gezonde jaren.
Hieruit blijkt dat vrouwen langerleven dan mannen, maar dat een groot deel opgaat aan jaren met
een minder goede gezondheid.
Gezondheidsproblemen rond zwangerschap en geboorte
Ongeplande zwangerschappen hebben een ongunstig effect op de prenatale sterfte en de
zuigelingensterfte en op andere aspecten van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van moeder
Hoofdstuk 1
Inleiding
Obesitas = disbalans tussen de energie-inname en het energieverbruik.
Public health = dat wat zich bezig houd met volksgezondheid en collectieve maatregelen om de
volksgezondheid te bevorderen. Het gaat hierbij ook om diagnostiek en therapie.
Mannen hadden tussen 1950 en 1970 meer kans op hart en vaatziekten waardoor vrouwen
ouder werden dan vrouwen.
Epidemiologische transitie: sterftecijfers.
Tijdperk van epidemieën en hongersnood
Tijdperk van afnemende pandemieën
Tijdperk van door de mens veroorzaakte aandoeningen
Daling van de sterftecijfers komt door een verhoging van de welvaart en een verbetering van de
arbeidsomstandigheden.
‘’Gezondheidscode voor verlichte despoten’’ :gezonde bevolking was van belang voor een sterke
natie. In de verlichting begonnen mensen te vermoeden dat ziekten vermijdbaar waren.
Public health ideeën:
Gezondheidsproblemen zijn terug te voeren naar omgevingsinvloeden
Gezondheidsproblemen zijn het best op te lossen door collectieve maatregelen
Onderzoeksmethoden zijn oplossingen voor het ontwerpen van problemen
De sanitaire beweging kwam op door deze ideeën.
Door de industrialisatie kwam de sanitary movement op.
Na de infectieziekten kwamen chronische ziekten op.
“New public health” terugkeer naar omgevingsinvloeden. Denk hierbij aan oorzaken van de
welvaartsziekten. Public health blijft een dynamisch werkterrein.
Gezondheid is een voorwaarde voor optimaal functioneren.
Ervaren ziekte: subjectieve ervaring van ziekte die alleen via navraag bij betrokkene te meten
is
Ziekte in de strikte zin van het woord: ook al voelt men zich ziek, dan is men het blijkbaar niet
altijd (en andersom)
Ziektegedrag
Stoornis = uitvallen of beperkt functioneren van bepaalde lichaamsstructuren.
Volksgezondheid = omvang en spreiding van gezondheid en ziekte in de bevolking.
Preventie = het totaal van maatregelen die tot doel hebben de gezondheid te beschermen en te
bevorderen door ziekte en gezondheidsproblemen te voorkomen.
Primaire preventie: voorkomen van nieuwe gevallen van een ziekte
Secundaire preventie: opsporing van ziekte, zodat erger kan worden voorkomen
Curratieve gezondheidszorg geeft ook een belangrijke bijdrage tot het bevorderen van de
volksgezondheid.
,Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.2
Europa en Noord Amerika hebben een sterkere groei van economie doorgemaakt waardoor
ongelijkheid is gekomen. Vrouwen leven normaal gesproken langer dan mannen.
In sommige landen is dit niet het geval.
Reden: vrouwen lagere status.
Er is geen lineair verband tussen welvaart en levensverwachting. Armoede staat in verband met
gezondheid. Economische ontwikkeling lijkt de beste oplossing maar hierdoor ontstaan wel meer
chronische ziekten.
1/3 ziektes komen van voor de epidemiologische transitie.
2/3 ziektes komen van chronische niet-overdraagbare aandoeningen.
Belangrijkste indicator gezondheidszorg; DALY’S: disabilit adjusted life years.
Global Burden of disease studie: onderzoeken welke risicofactoren bijdragen aan ziektelast.
Paragraaf 2.4
Welvaartsziekten komen door toegenomen welvaart. Ze worden ook wel westerse ziekten genoem.
Risicofactoren van deze periode zijn: roken, hoog cholestorolgehalte en alcoholgebruik.
Leven in goede gezondheid is in lage inkomenslanden minder dan in hoge inkomenslanden.
Denemarken ligt onder het gemiddelde van levensverwachting. Dit komt doordat daar een slechte
leefstijl word geleefd.
, Hoofdstuk 3
Er is zelfs in een van de gezondste landen nog veel aan volksgezondheid te verbeteren.
Recente ontwikkelingen
Vierde fase van de epidemiologische transitie: tijdperk van delayed degenerative diseases.
Ziekten werden uitgesteld naar hogere leeftijden.
De daling van de sterfte aan hart- en vaatziekten berust voor een belangrijk deel op de daling van de
sterfte aan ischemische hartziekte.
Doordat er meer auto’s kwamen, dus meer km’s kwam er meer verkeerssterfte.
Niet alle ontwikkelingen zijn even gunstig geweest in 1970. Sterkte als gevolg van infectieziekten is
gedaald. Risico’s bleken onder controle door medicijnen. Dit is niet het geval. Oude infectieziekten
zijn teruggekeerd. Dit heet ook wel: emerging and re-emerging infections.
De opkomst van steeds nieuwe infectieziekten is te begrijpen als een gevolg van steeds nieuwe
overschrijdingen van microbiologische barrières.
Per saldo is de levensverwachting bij de geboorte in Nederland de laatste decennia toegenomen, zij
het minder snel dan in sommige andere landen. Daarom is de Nederlandse positie minder gunstig
dan enkele jaren geleden. De levensverwachting van Nederlandse vrouwen ligt onder het EU-
gemiddelde. Dit kwam door stagnatie tegenover de mannen.
Verbeteringen in de gezondheidszorg zijn nooit de belangrijkste verklaring voor de historische
toename van de levensverwachting. In de laatste jaren heeft gezondheidszorg een bijdrage geleverd
tot verdere toename van levensverwachting.
Bij invoering van antibiotica is er een sterftedaling opgetreden.
Beschrijving van volksgezondheid in Nederland
De belangrijkste ziekten in de Nederlandse bevolking zijn infecties van de bovenste luchtwegen, nek-
en rugklachten, acute urineweginfecties, privéongevallen en contacteczeem. De belangrijkste ziekten
zijn ook: nek- en rugklachten, contacteczeem, artrose, diabetes mellitus en coronaire hartziekten.
Door beperkingen in functioneren leiden ziekten en aandoeningen tot verlies van de kwaliteit van het
leven. De kwaliteit van het leven kan met vragenlijsten worden vastgesteld. Veel functionele
beperkingen en verminderingen van de kwaliteit van het leven die in de bevolking voorkomen zijn
toe te schrijven aan de aanwezigheid van specifieke ziekten.
De belangrijkste indicator voor de volksgezondheid is sterfte. Dat heeft te maken met het feit dat
sterftegegevens veel langer beschikbaar zijn dan gegevens over het voorkomen van ziekte in de
bevolking. Het vaststellen van dood is eenvoudig, maar de doodsoorzaak is moeilijk. De belangrijkste
doodsoorzaken zijn bij mannen kanker en bij vrouwen hart- en vaatziekten.
Maten voor het functioneren en de kwaliteit van leven en maten voor de sterfte en overleving
kunnen met elkaar worden gecombineerd tot samengestelde maten voor de volksgezondheid. Aid is
inmiddels een chronische ziekte, ondanks alle nieuwe geneesmiddelen die het ziekteproces kunnen
remmen.
Health adjusted life expectancy: alle jaren waarin je gezond hebt geleefd + je minder gezonde jaren.
Hieruit blijkt dat vrouwen langerleven dan mannen, maar dat een groot deel opgaat aan jaren met
een minder goede gezondheid.
Gezondheidsproblemen rond zwangerschap en geboorte
Ongeplande zwangerschappen hebben een ongunstig effect op de prenatale sterfte en de
zuigelingensterfte en op andere aspecten van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van moeder
