H.5 Veranderingen in het welvaarts
vraagstuk:
In dit hoofdstuk gaan we kijken naar het welvaarts vraagstuk en vooral de vraag hoe er kan worden
voldaan aan de bestaansvoorwaarden die nodig zijn om een samenleving in stand te houden.
- welvaartsvraagstuk: vraagstuk hoe een samenleving haar bestaansvoorwaarden veiliggesteld,
hoe ze productiefactoren verdeeld en hoe ze de reproductie regelt.
5.1 Genoeg eten?
Wanneer er schaarste was, was er een groot probleem in de samenleving.
- schaarste: mensen moesten keuzes maken, omdat er beperkte middelen waren, ze konden niet
onbeperkt hun behoeftes volgen.
5.2 Samenwerking en conflict:
- samenwerking: het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
- conflict: een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen
doelen te bereiken.
Mensen werken niet alleen samen om hun gezamenlijke doel te bereiken, dat doen ze soms ook om een
ideaal te realiseren waar iedereen baat bij heeft en niet alleen de mensen die samenwerken.
- algemeen belang: is datgene wat voor het welzijn van het volk in zijn geheel heel nuttig, gewenst
of nodig is.
Het algemeen belang gaat over een collectief goed.
- collectief goed: is binnen de samenleving een goed dat voor iedereen toegankelijk is, wat je
achtergrond ook is.
Een voorbeeld van een collectief goed is drinkwater, infrastructuur en openbare orde en veiligheid. Hier
tegenover staat een privaat goed.
- privaat goed: goederen waar mensen voor moeten betalen, mensen die er niet voor betalen,
krijgen het ook niet.
Voorbeelden zijn eten en drinken, een abonnement, een smartphone en een vakantie.
Wanneer mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren heeft dat een collectieve actie.
Stel je voor er werken leerlingen samen aan een groepsopdracht, sommige leerlingen maken het zich er
met een jantje-van-leiden vanaf, of mensen in een club voeren hun vrijwilligerstaak niet uit wat de club
schaadt. Je hebt een keus om wel of niet mee te werken.
- dilemma van de collectieve actie:de keus waar mensen voor staan om wel of niet mee te
werken.
Er zijn ook actoren die profiteren van mensen die wel samenwerken en hierdoor een collectief goed
komt, dit heten free riders.
- free riders: actoren die wel profiteren van het collectieve goed, maar er niet aan bijdragen.
- compromis beleid: houdt in dat leden van de samenleving beiden wat moeten inleveren, dus een
compromis sluiten.
5.3 Theorie en ideologie:
Er zijn twee modellen over hoe er wordt omgegaan met conflicten over maatschappelijke en
economische problemen.
vraagstuk:
In dit hoofdstuk gaan we kijken naar het welvaarts vraagstuk en vooral de vraag hoe er kan worden
voldaan aan de bestaansvoorwaarden die nodig zijn om een samenleving in stand te houden.
- welvaartsvraagstuk: vraagstuk hoe een samenleving haar bestaansvoorwaarden veiliggesteld,
hoe ze productiefactoren verdeeld en hoe ze de reproductie regelt.
5.1 Genoeg eten?
Wanneer er schaarste was, was er een groot probleem in de samenleving.
- schaarste: mensen moesten keuzes maken, omdat er beperkte middelen waren, ze konden niet
onbeperkt hun behoeftes volgen.
5.2 Samenwerking en conflict:
- samenwerking: het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om hun
handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
- conflict: een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen
doelen te bereiken.
Mensen werken niet alleen samen om hun gezamenlijke doel te bereiken, dat doen ze soms ook om een
ideaal te realiseren waar iedereen baat bij heeft en niet alleen de mensen die samenwerken.
- algemeen belang: is datgene wat voor het welzijn van het volk in zijn geheel heel nuttig, gewenst
of nodig is.
Het algemeen belang gaat over een collectief goed.
- collectief goed: is binnen de samenleving een goed dat voor iedereen toegankelijk is, wat je
achtergrond ook is.
Een voorbeeld van een collectief goed is drinkwater, infrastructuur en openbare orde en veiligheid. Hier
tegenover staat een privaat goed.
- privaat goed: goederen waar mensen voor moeten betalen, mensen die er niet voor betalen,
krijgen het ook niet.
Voorbeelden zijn eten en drinken, een abonnement, een smartphone en een vakantie.
Wanneer mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren heeft dat een collectieve actie.
Stel je voor er werken leerlingen samen aan een groepsopdracht, sommige leerlingen maken het zich er
met een jantje-van-leiden vanaf, of mensen in een club voeren hun vrijwilligerstaak niet uit wat de club
schaadt. Je hebt een keus om wel of niet mee te werken.
- dilemma van de collectieve actie:de keus waar mensen voor staan om wel of niet mee te
werken.
Er zijn ook actoren die profiteren van mensen die wel samenwerken en hierdoor een collectief goed
komt, dit heten free riders.
- free riders: actoren die wel profiteren van het collectieve goed, maar er niet aan bijdragen.
- compromis beleid: houdt in dat leden van de samenleving beiden wat moeten inleveren, dus een
compromis sluiten.
5.3 Theorie en ideologie:
Er zijn twee modellen over hoe er wordt omgegaan met conflicten over maatschappelijke en
economische problemen.
