Klassieke oudheid:
Theater van Aristotelis
- Zuivering (loutering) van het publiek, waarbij de toeschouwers meeleven met de held en
daardoor hun overtollige emoties kunnen “afvoeren”
- Eenheid van tijd, plaats en handeling. Niet langer dan 24 uur, speelt zich af op dezelfde
plaats, er is 1 verhaallijn:
- 1 proloog-> kennismaking met personages (roodkapje)
2 motorisch moment-> de handeling begint (reis van roodkapje)
3 climax-> meest dramatische handeling (roodkapje wordt opgegeten)
4 crisis-> onzekerheid (wat gebeurt er nu verder?)
5 omwenteling-> verhaal krijgt ineens een andere wending. (de jager komt ze bevrijden)
6 epiloog-> conflict mondt uit in catastrofe. (de wolf gaat dood)
• Tragedie -> Plato
- Ernstig van aard en zelden een happy end.
- Achterliggende thema: onmacht van de mens om aan zijn noodlot te ontsnappen. Gaat
verschrikkelijk ten onder. Strenge les. -> moeilijker van aard door mythes en
maatschappelijke problemen. Meer kennis nodig. Moeilijk voor het normale volk.
- Duurt hele dagen
- verwerpelijk en gevaarlijk: ze hebben een slechte invloed op het denken over goed en kwaad.
Tragedies wekken het slechtste op in de mens. De wreedheden kunnen leiden tot
nabootsing.
Tragische held
- Hoge afkomst (koningszoon)
- Voorbeeldfunctie in morele zin
- Nobel en goed karakter
- Komt om door het lot
Komedie
- Over echte mensen die geconfronteerd worden met een probleem en daardoor een
karakterontwikkeling doormaken. -> realistisch
- Groteske maskers en kostuums
- Oppervlakkige karaktertekening -> niet diepgaand -> makkelijker te begrijpen voor het volk
dan tragedie.
- Minder ernstig en luchtiger.
- Loopt positief af. -> andere kijk op mens en wereld door een toegeeflijke glimlach.
Commedia dell’ arte
- Rondreizende toneelgroepen, spelen op pleinen/straten
- Humoristische toneelvorm, waarbij men op beweeglijke en overdreven wijze allerlei
liefdesontwikkelingen ten tonele brengt
- Dialogen worden geïmproviseerd door de acteurs aan de hand van een simpel komisch plot
(soms actuele verwijzingen)
- Visuele humor door zanni (soort clowns, capriolen, grappen, acrobatiek)
- Sterk fysieke speelstijl, acteurs richten zich rechtstreeks naar het publiek
- Rollen zijn stereotiep en karikaturaal (karakters zijn goed herkenbaar door maskers en
kleding)
, Renaissance:
- Geïdealiseerd (perfecte anatomie en proporties)
- Lineair (centraal) perspectief
- Evenwichtige composities
- Onderwerpen: Bijbelse taferelen, allegorische voorstellingen, mythologische scenes, portret
- Technieken: tempera (eigeel), olieverf (lijnolie), fresco (op nat kalk), secco (op droog kalk)
- Imitatio (kopiëren, veel waardering), variatio (eigen variatie, geen waardering), eamulatio
(overtreffen, hoog aanzien)
- Humanisme: intellectuele beweging die de vorming van de mens centraal stelt. De studie is
belangrijk. Zelfbewuster en individualistischer. Verstand gebruiken.
Ideale hoveling
- Goede fysieke gesteldheid
- Breed ontwikkeld
- Goede manieren. (hoe je te gedragen en goede conversatie voeren)
- Alles mag geen moeite lijken te kosten = sprezatura
Voordelen hof kunstenaar
- Interessante personen ontmoeten voor inspiratie
- vast inkomen
- Bescherming van machtige mecenas (je staat bijna boven de wet)
- Interessante opdrachten (van je mecenas)
- Je weet dat het werk dat je maakt ook gewaardeerd wordt door een publiek dat er verstand
van heeft.
Architectuur
- getalsverhoudingen van menselijk lichaam (goddelijke) harmonie en evenwicht
- gebouw weerspiegeld sociale status -> imponerend
- centraalbouw
- (Zoveel mogelijk) symmetrielijnen
- Versieringen aan de klassieke vormentaal: timpaan/ fronton, zuilen, kapitelen
- Soberheid en eenvoud
- Veel aandacht voor spreekgestoelte in de kerk
Beeldhouwkunst
- Contraposthouding
- Statisch en evenwichtig
- Geïdealiseerd
- Weinig lichtdonkercontrast
- Figuren stralen ingetogenheid uit
Schilderkunst
- Statisch, harmonieus en evenwichtig
- Weinig contrast in licht, vlakte en belichting
- Figuren stralen ingetogenheid uit
- Geïdealiseerd (perfecte anatomie en proporties)
- Lineair (centraal) perspectief
Le Ballet Comique de la Reine.