Ontwikkeling in context
Contextuele hulpverlening, Netwerkontwikkeling,
Ontwikkelingspsychologie II & Systeemgericht werken
KMyrthe
,Inhoud
Contextuele hulpverlening.....................................................................................................................1
Netwerkontwikkeling voor zorg en welzijn.............................................................................................3
Ontwikkelingspsychologie 2...................................................................................................................5
Systeemgericht werken........................................................................................................................14
Begrippenlijst netwerkontwikkeling in zorg en welzijn.........................................................................20
Contextuele hulpverlening
Context: het gehele netwerk van gegeven en betekenisvolle verworven relaties.
De dimensie van de relationele ethiek: de dynamische balans tussen geven en
nemen.
De 4 dimensies van de relationele werkelijkheid:
o 1e dimensie: de feiten:
Om iemand goed te kunnen begrijpen, is het belangrijk om inzicht te
hebben in de feiten die zijn leven kleuren.
o 2e dimensie: psychologie
Inzicht krijgen in de manier waarop de feiten de persoon hebben beïnvloed
en de gevolgen daarvan voor de persoonlijkheidsontwikkeling.
o 3e dimensie: interacties
Het onderkennen van patronen van waarneembaar gedrag.
o 4e dimensie: relationele ethiek
Oog krijgen voor de manier waarop de 1e 3 dimensies invloed hebben of
hebben gehad op de balans tussen geven en ontvangen.
2 soorten onrecht:
o Verdelend onrecht: dit is onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
verantwoordelijk voor is.
o Vergeldend onrecht: het leed en onrecht dat mensen elkaar bewust en
onbewust aandoen.
De contextuele benadering ziet iemands problematiek niet als de hulpvraag van
een individuele cliënt. Ze probeert deze te plaatsen en te begrijpen in het licht
van dienst (intergenerationele) context.
Intergenerationele verbondenheid: de verbondenheid van de cliënt met de
generatie voor en na hem.
De historiciteit van de problematiek: het plaatsen van de problematiek in
iemands intergenerationele context of levensgeschiedenis. Hierbij gaat het om
wanneer de problematiek begonnen is.
Immaterieel familie-erfgoed:
- Legaten: erfgoed dat recht doet aan de eigen identiteit en eigenheid van
het kind. Ruimte om zelf vorm te geven aan dat wat zijn ouders hem
hebben meegegeven. Bijvoorbeeld muzikale belangstelling.
, - Delegaten: dwingende opdrachten waar het kind – wanneer het volwassen
is- aan moet voldoen. Een delegaat werkt blokkerend en belemmert de
ontwikkeling van het kind.
Existentiële loyaliteit: de band tussen ouders en kinderen is uniek. De kracht van
deze loyaliteit is enorm.
Verworven loyaliteit: verworven loyaliteit is niet door de afstamming ontstaan,
maar ontwikkelt zich in de relatie tussen een kind en zijn ouders.
Gespleten loyaliteit: een kind wordt gedwongen om een keuze te maken van de
ene ouder ten koste van de andere ouder.
Onzichtbare loyaliteit: wanneer een kind in een situatie verkeerd waarin het niet
openlijk loyaal kan of mag zijn aan ouders, zal het daarvoor onzichtbare loyaliteit
kiezen. Dit uit zich in het krampachtig vasthouden aan bepaalde gewoonten uit
het gezin van herkomst of afzetten tegen pleegouders.
Destructieve parentificatie
Er is sprake van destructieve parentificatie wanneer een kind op structurele basis
te maken heeft met een omgekeerd rollenpatroon: op een aantal belangrijke
terreinen zorgt de ouder niet in de eerste plaats voor het kind, maar zorgt het
kind in belangrijke mate voor de ouder(s).
Verschillende vormen van destructieve parentificatie:
- Het kind als ouder
Kinderen die een ouderrol aannemen in het gezin voelen vaak al jong aan
dat de ouders het zelf niet aankunnen. Dit kan bijv. komen door psychische
of lichamelijke problemen bij ouder.
- Het kind als ouder van de ouder
Het kind probeert problemen van de ouder op te lossen.
- Het kind als partner
Het kind neemt de positie als partner in van de ouder. Dit uit zich in praten
over zaken die eigenlijk in een partnerrelatie horen.
- Het perfecte kind
Doen er alles aan om aan uitgesproken en niet-uitgesproken
verwachtingen van hun ouders te voldoen.
- Het zwarte schaap
Kinderen die niet aan de verwachtingen van de ouders willen voldoen.
- De zondebok
Kind leidt de aandacht af van een probleem die in het gezin speelt. Het
kind laadt de schijn op zich de veroorzaker van het probleem te zijn.
- Het kind dat kind moet blijven
Mag te weinig eigen verantwoordelijkheid nemen in het leven en blijft
hierdoor gedwongen afhankelijk van zijn/haar ouders.
Contextuele hulpverlening, Netwerkontwikkeling,
Ontwikkelingspsychologie II & Systeemgericht werken
KMyrthe
,Inhoud
Contextuele hulpverlening.....................................................................................................................1
Netwerkontwikkeling voor zorg en welzijn.............................................................................................3
Ontwikkelingspsychologie 2...................................................................................................................5
Systeemgericht werken........................................................................................................................14
Begrippenlijst netwerkontwikkeling in zorg en welzijn.........................................................................20
Contextuele hulpverlening
Context: het gehele netwerk van gegeven en betekenisvolle verworven relaties.
De dimensie van de relationele ethiek: de dynamische balans tussen geven en
nemen.
De 4 dimensies van de relationele werkelijkheid:
o 1e dimensie: de feiten:
Om iemand goed te kunnen begrijpen, is het belangrijk om inzicht te
hebben in de feiten die zijn leven kleuren.
o 2e dimensie: psychologie
Inzicht krijgen in de manier waarop de feiten de persoon hebben beïnvloed
en de gevolgen daarvan voor de persoonlijkheidsontwikkeling.
o 3e dimensie: interacties
Het onderkennen van patronen van waarneembaar gedrag.
o 4e dimensie: relationele ethiek
Oog krijgen voor de manier waarop de 1e 3 dimensies invloed hebben of
hebben gehad op de balans tussen geven en ontvangen.
2 soorten onrecht:
o Verdelend onrecht: dit is onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
verantwoordelijk voor is.
o Vergeldend onrecht: het leed en onrecht dat mensen elkaar bewust en
onbewust aandoen.
De contextuele benadering ziet iemands problematiek niet als de hulpvraag van
een individuele cliënt. Ze probeert deze te plaatsen en te begrijpen in het licht
van dienst (intergenerationele) context.
Intergenerationele verbondenheid: de verbondenheid van de cliënt met de
generatie voor en na hem.
De historiciteit van de problematiek: het plaatsen van de problematiek in
iemands intergenerationele context of levensgeschiedenis. Hierbij gaat het om
wanneer de problematiek begonnen is.
Immaterieel familie-erfgoed:
- Legaten: erfgoed dat recht doet aan de eigen identiteit en eigenheid van
het kind. Ruimte om zelf vorm te geven aan dat wat zijn ouders hem
hebben meegegeven. Bijvoorbeeld muzikale belangstelling.
, - Delegaten: dwingende opdrachten waar het kind – wanneer het volwassen
is- aan moet voldoen. Een delegaat werkt blokkerend en belemmert de
ontwikkeling van het kind.
Existentiële loyaliteit: de band tussen ouders en kinderen is uniek. De kracht van
deze loyaliteit is enorm.
Verworven loyaliteit: verworven loyaliteit is niet door de afstamming ontstaan,
maar ontwikkelt zich in de relatie tussen een kind en zijn ouders.
Gespleten loyaliteit: een kind wordt gedwongen om een keuze te maken van de
ene ouder ten koste van de andere ouder.
Onzichtbare loyaliteit: wanneer een kind in een situatie verkeerd waarin het niet
openlijk loyaal kan of mag zijn aan ouders, zal het daarvoor onzichtbare loyaliteit
kiezen. Dit uit zich in het krampachtig vasthouden aan bepaalde gewoonten uit
het gezin van herkomst of afzetten tegen pleegouders.
Destructieve parentificatie
Er is sprake van destructieve parentificatie wanneer een kind op structurele basis
te maken heeft met een omgekeerd rollenpatroon: op een aantal belangrijke
terreinen zorgt de ouder niet in de eerste plaats voor het kind, maar zorgt het
kind in belangrijke mate voor de ouder(s).
Verschillende vormen van destructieve parentificatie:
- Het kind als ouder
Kinderen die een ouderrol aannemen in het gezin voelen vaak al jong aan
dat de ouders het zelf niet aankunnen. Dit kan bijv. komen door psychische
of lichamelijke problemen bij ouder.
- Het kind als ouder van de ouder
Het kind probeert problemen van de ouder op te lossen.
- Het kind als partner
Het kind neemt de positie als partner in van de ouder. Dit uit zich in praten
over zaken die eigenlijk in een partnerrelatie horen.
- Het perfecte kind
Doen er alles aan om aan uitgesproken en niet-uitgesproken
verwachtingen van hun ouders te voldoen.
- Het zwarte schaap
Kinderen die niet aan de verwachtingen van de ouders willen voldoen.
- De zondebok
Kind leidt de aandacht af van een probleem die in het gezin speelt. Het
kind laadt de schijn op zich de veroorzaker van het probleem te zijn.
- Het kind dat kind moet blijven
Mag te weinig eigen verantwoordelijkheid nemen in het leven en blijft
hierdoor gedwongen afhankelijk van zijn/haar ouders.
