Mens en Recht - A. Bunthof, Y.M. Visscher - Hoofdstuk 11 t/m 14 - Samenvatting van collegeaantekeningen

Mens en recht Hoofdstuk 11-14
Mens en recht Hoofdstuk 11 vanuit colleges:
Verschillende constructies waarvan arbeid tegen beloning verricht kan worden:

 Arbeidsovereenkomst. Werk
 Overeenkomst van opdracht. Dit is een verleende dienst door bijv. een tandarts. Hij
probeert zo goed mogelijk jouw gebit te verzorgen.
 Overeenkomst tot aanneming van werk. Dit is een verleende dienst door bijv. een
aannemer. Hij moet gewoon zorgen dat de douche in orde komt. Het gaat dus alleen om
resultaat.

Zzp’er: Zelfstandige zonder personeel. Deze werkt op basis van overeenkomst van opdracht of
aanneming van werk.

Aanstelling als ambtenaar: sinds 2020 zijn dit alleen medewerkers van politie en defensie, rechters
en officieren van justitie en ambtsdragers zoals wethouders, Kamerleden en burgemeesters).

Vaak is er een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) van toepassing. Dit is een overeenkomst
tussen een grote werkgever of groep werkgevers en een vertegenwoordiger van werknemers. Hierin
worden allerlei arbeidsvoorwaarden vastgelegd. Er kan alleen een arbeidsovereenkomst worden
vastgelegd als wordt voldaan aan deze 3 elementen: arbeid, loon en gezagsverhouding.

Een contract kan voor bepaalde- en onbepaalde tijd zijn. Een contract is voor onbepaalde tijd als er
niets is afgesproken over de duur van de arbeidsovereenkomst (Aovk). Bij een contract voor
bepaalde tijd is bekend wanneer er een eind zal komen aan de arbeidsovereenkomst.

Eind van een arbeidsovereenkomst:

 Wederzijds goedvinden (wel een onderzoeks- en informatieplicht van de werkgever)
 Via rechtswege (na de bepaalde tijd of na overlijden)
 Eenzijdige opzegging door werknemer, met een opzegtermijn
 Eenzijdige opzegging door werkgever.

Als de werknemer geen ontslag wil maar werkgever zegt arbeidsovereenkomst eenzijdig op, zijn er
twee routes mogelijk. Toestemming vragen bij UWV (bij langdurige ziekte of bedrijfseconomische
redenen) of ontbinding bij de kantonrechter (bij iedere andere reden).

De werkgever heeft wel een aantal verplichtingen bij deze opzegging.

1. Toestemming vragen bij UWV
2. Reden van de opzegging noemen
3. Opzegtermijn in acht nemen
4. Bijzondere opzegverboden in acht nemen
5. Een transitievergoeding betalen.

Werkgever kan naar de kantonrechter als UWV opzegging wegens bedrijfseconomische reden of
langdurige arbeidsongeschiktheid heeft afgewezen. De werknemer kan ook naar de kantonrechter
gaan. Dit kan de werknemer doen als het onbillijk is om de Aovk te laten voortduren door bijv.
verwijtbaar handelen van de werkgever. Ook kan de werknemer naar de kantonrechter gaan als hij
het niet eens is met het ontslag.

, Ketenregeling: een werknemer kan maximaal 3 tijdelijke contracten in maximaal 36 maanden
aangaan. Het vierde contract wordt dan via rechtswege omgezet in een contract voor onbepaalde
tijd. Het is wel zo dat de contracten elkaar binnen zes maanden opgevolgd moeten hebben.

Uitzendovereenkomst is bijzonder. Er zijn namelijk 3 partijen bij betrokken: uitlener (uitzendbureau),
inlener en uitzendkracht. Uitzendovereenkomst is een arbeidsovereenkomst die wordt opgesteld
tussen uitlener en uitzendkracht waarbij de uitzendkracht werkt onder toezicht van de inlener. Je
hebt als uitzendkracht minder bescherming omdat je onder de uitzend-cao valt en het kan zijn dat je
andere arbeidsvoorwaarden hebt dan andere werknemers van de organisatie.

Draaideurconstructie: opeenvolging van dezelfde dienstverbanden bij een werkgever via het
uitzendbureau waardoor een geen contract voor onbepaalde tijd tot stand komt.

Rechten van de werknemer: loon, vakantie, gelijke behandeling, stakingsrecht en de staking kan
onrechtmatig zijn.

Plichten van de werknemer: het verrichten van arbeid, een goede werknemer zijn, arbeid
persoonlijk, instructies, meewerken aan herstel bij ziekte, aansprakelijkheid bij schade, en non-
concurrentie

Plichten van de werkgever: uitbetalen van loon, een goede werkgever zijn, veilige
arbeidsomstandigheden garanderen, bij re-integratie van een werknemer 2 jaar lang 70% loon
doorbetalen en hulpen om te zoeken naar passend werk, en aansprakelijk zijn voor werknemers.

Uitzonderingen op de hoofdregel, geen arbeid = geen loon:

 Risico’s van het bedrijf.
 Ziekte
 Zwangerschap/bevalling
 Bijzonder verlof (begrafenis, doktersbezoek)
 Vakantie
 Oproepkrachten hebben recht op minimaal 3 uur loon



Mens en recht Hoofdstuk 12 vanuit colleges:
Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving: een samenleving waarin mensen meer
verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en omgeving.

Socialezekerheidsstelsel: iedereen verzekeren van minimuminkomen in periodes waarin zij zichzelf
niet kunnen voorzien. Regelt de rechten en plichten van mensen bij bijv. ziekte,
arbeidsongeschiktheid en werkeloosheid. Het valt onder het publiekrecht (bestuursrecht) en is
tweedelig: het heeft een waarborgfunctie (inkomstenzekerheid) en een activeringsfunctie
(bevorderen van arbeidsparticipatie). Voor de uitvoering van dit stelsel zijn speciale
bestuursorganen, de uitvoeringsorganen, aangewezen. Dit zijn bijv. de Sociale Verzekeringsbank
(SVB) en Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV).

In het sociale zekerheidsstelsel wordt onderscheid gemaakt tussen sociale verzekeringen en sociale
voorzieningen. Onder de sociale verzekeringen verstaan we weer twee verschillende sociale
verzekering waarover premie betaald moet worden (via belasting): werknemersverzekering en
volksverzekering.