Psychologie van het persoonlijke
Toegepaste Psychologie
Hogeschool Leiden
1
,Inhoud
Week 1 college: Introductie van persoonlijkheid psychologie ............................................... 3
Week 2 College: Persoonlijkheidseigenschappen en indelingen ........................................... 8
Week 3 Hoofdstuk 6: Genen en persoonlijkheid .................................................................. 13
Week 4: Het Intrapsychisch domein ..................................................................................... 17
Week 5 Cognitief-ervarings invalhoek .................................................................................. 22
Groen = stof behandeld in PP
Geel = stof die terugkomt in MC-vragen
Oranje = stof die terugkomt in openvragen
2
, Week 1 college: Introductie van persoonlijkheid psychologie
De student kan de definitie geven van het begrip persoonlijkheid, die in het boek gehanteerd
wordt als uitgangspunt.
Persoonlijkheid: bestaat uit de verzameling persoonlijke karaktertrekken (kenmerken of traits) en
mechanismen binnen het individu die zijn georganiseerd. Deze verzameling is relatief langdurig en
beïnvloedt iemands interacties met en aanpassingen aan de intrapsychische, fysieke en sociale
omgeving. Hoe we handelen en hoe we ons gedragen!
• Beinvloed de wijze waarop we ons leven vormgeven;
• Beslisregels bevatten die bepalen welke behoeften worden geactiveerd afhankelijk van de
omstandigheden;
• Kenmerken zijn relatief langdurig van aard en vaak consistent onder verschillende
omstandigheden;
• Wordt beïnvloed door je omgeving, maar ook andersom;
• Is van invloed op hoe je je aanpast aan de omstandigheden, dus hoe je bijvoorbeeld omgaat
met problemen.
Verzameling persoonlijke karaktertrekken (de stabiele psychologische verschillen tussen
mensen)
Karaktertrekken: beschrijven de neigingen van een persoon om zich op een bepaalde manier te
gedragen, of anders zijn dan anderen. (psychological traits)
• Beschrijven mensen
• Helpen gedrag te verklaren (moet blijken)
• Helpen toekomstig gedrag te voorspellen
Karaktertrekken zijn gemiddelde tendensen van een persoon. Iemand die extrovert is zal meer
gesprekken aangaan dan iemand die introvert is.
Mechanismen (stuurt gedrag aan) Informatie in assessment over mechanisme opvragen door
drijfveren (voorbeelden van gedrag)
Psychologische mechanismen: zijn net als kenmerken, alleen refereert de term ‘mechanismen’
meer naar de processen van de persoonlijkheid. Het heeft drie essentiële dingen: input,
beslissingsregel en output.
Een mechanisme is:
• Meer sensitief voor informatie uit de omgeving die aansluit bij de karaktertrek
• Denkt na over verschillende opties
• Stuurt gedrag richting bepaalde categorieën (dus welk mechanisme heeft ervoor gezorgd
dat…)
VB: Gevaar → dapper (als dapper dan) → confronteer het gevaar
Gevaar → als laf dan → wegrennen van gevaar
(te) laat - faalangst mislukt
studeren (onzekerheid) tentamen
(te) laat + faalangst goed
studeren (adrenaline) resultaat
Georganiseerd en langdurig
Persoonlijkheid is georganiseerd omdat het bepaalde beslisregels bevat die bepalen welke behoeften
worden geactiveerd, afhankelijk van de omstandigheden.
Karaktertrekken zijn georganiseerd in belangrijkheid. Karaktertrek moed komt alleen voor in bepaalde
situaties. Een trait is langdurig. Sommige situaties kunnen een karaktertrek
overschrijven/overpoweren zoals iemand die veel praat en tijdens hoorcollege opeens weinig ziet
Invloed
Karaktertrekken beïnvloeden de manier waarop mensen hun leven vormgeven (denken, doen en
voelen).
3
Toegepaste Psychologie
Hogeschool Leiden
1
,Inhoud
Week 1 college: Introductie van persoonlijkheid psychologie ............................................... 3
Week 2 College: Persoonlijkheidseigenschappen en indelingen ........................................... 8
Week 3 Hoofdstuk 6: Genen en persoonlijkheid .................................................................. 13
Week 4: Het Intrapsychisch domein ..................................................................................... 17
Week 5 Cognitief-ervarings invalhoek .................................................................................. 22
Groen = stof behandeld in PP
Geel = stof die terugkomt in MC-vragen
Oranje = stof die terugkomt in openvragen
2
, Week 1 college: Introductie van persoonlijkheid psychologie
De student kan de definitie geven van het begrip persoonlijkheid, die in het boek gehanteerd
wordt als uitgangspunt.
Persoonlijkheid: bestaat uit de verzameling persoonlijke karaktertrekken (kenmerken of traits) en
mechanismen binnen het individu die zijn georganiseerd. Deze verzameling is relatief langdurig en
beïnvloedt iemands interacties met en aanpassingen aan de intrapsychische, fysieke en sociale
omgeving. Hoe we handelen en hoe we ons gedragen!
• Beinvloed de wijze waarop we ons leven vormgeven;
• Beslisregels bevatten die bepalen welke behoeften worden geactiveerd afhankelijk van de
omstandigheden;
• Kenmerken zijn relatief langdurig van aard en vaak consistent onder verschillende
omstandigheden;
• Wordt beïnvloed door je omgeving, maar ook andersom;
• Is van invloed op hoe je je aanpast aan de omstandigheden, dus hoe je bijvoorbeeld omgaat
met problemen.
Verzameling persoonlijke karaktertrekken (de stabiele psychologische verschillen tussen
mensen)
Karaktertrekken: beschrijven de neigingen van een persoon om zich op een bepaalde manier te
gedragen, of anders zijn dan anderen. (psychological traits)
• Beschrijven mensen
• Helpen gedrag te verklaren (moet blijken)
• Helpen toekomstig gedrag te voorspellen
Karaktertrekken zijn gemiddelde tendensen van een persoon. Iemand die extrovert is zal meer
gesprekken aangaan dan iemand die introvert is.
Mechanismen (stuurt gedrag aan) Informatie in assessment over mechanisme opvragen door
drijfveren (voorbeelden van gedrag)
Psychologische mechanismen: zijn net als kenmerken, alleen refereert de term ‘mechanismen’
meer naar de processen van de persoonlijkheid. Het heeft drie essentiële dingen: input,
beslissingsregel en output.
Een mechanisme is:
• Meer sensitief voor informatie uit de omgeving die aansluit bij de karaktertrek
• Denkt na over verschillende opties
• Stuurt gedrag richting bepaalde categorieën (dus welk mechanisme heeft ervoor gezorgd
dat…)
VB: Gevaar → dapper (als dapper dan) → confronteer het gevaar
Gevaar → als laf dan → wegrennen van gevaar
(te) laat - faalangst mislukt
studeren (onzekerheid) tentamen
(te) laat + faalangst goed
studeren (adrenaline) resultaat
Georganiseerd en langdurig
Persoonlijkheid is georganiseerd omdat het bepaalde beslisregels bevat die bepalen welke behoeften
worden geactiveerd, afhankelijk van de omstandigheden.
Karaktertrekken zijn georganiseerd in belangrijkheid. Karaktertrek moed komt alleen voor in bepaalde
situaties. Een trait is langdurig. Sommige situaties kunnen een karaktertrek
overschrijven/overpoweren zoals iemand die veel praat en tijdens hoorcollege opeens weinig ziet
Invloed
Karaktertrekken beïnvloeden de manier waarop mensen hun leven vormgeven (denken, doen en
voelen).
3
