KENNISLIJN
ONDERSTEUNENDE
WETENSCHAPPEN
Pedagogiek semester 2
,Inhoud
Thema 1 – Sociologie en identiteiten .......................................................................... 2
Begrippenlijst thema 1: ......................................................................................... 5
Thema 2: Sociale psychologie groepsdruk .................................................................. 7
Begrippenlijsten thema 2: .................................................................................... 10
Hoorcollege 3: Sociale psychologie macht ............................................................... 14
Begrippenlijsten thema 3: ....................................................................................... 17
Thema 4: Sociologie Prestatiedruk ........................................................................... 21
Begrippenlijsten thema 4: .................................................................................... 27
Hoorcollege 5: Sociologie ongelijkheid ..................................................................... 31
Hoorcollege 6 - Sociologie complexiteit in de samenleving ........................................ 34
Begrippenlijsten thema 6: .................................................................................... 39
Thema 7: Vloeibare samenleving ............................................................................. 43
Begrippenlijsten thema 7: .................................................................................... 47
Thema 8: Recht en Rechtstaat ................................................................................. 51
Begrippenlijsten thema 8: .................................................................................... 54
Thema 9: Recht patiëntenrecht en privacy ................................................................ 58
Begrippenlijst thema 9: ....................................................................................... 60
Thema 10: Recht en familierecht ............................................................................. 61
Begrippenlijsten thema 10: .................................................................................. 71
Thema 11 – Identiteitsontwikkeling in de adolescentie .............................................. 75
Begrippenlijsten thema 11 ................................................................................... 82
Thema 12 – Riskant gedrag bij adolescenten............................................................. 88
Begrippenlijsten thema 12 ................................................................................... 92
Thema 13 – Jongeren met een LVB ........................................................................... 97
Begrippenlijsten thema 13 ..................................................................................101
,Thema 1 – Sociologie en identiteiten
Leerdoelen:
· Je maakt kennis met het thema identiteiten.
· Je begrijpt de relatie tussen de verschillende ondersteunende wetenschappen en
het semesterthema.
· Je weet hoe de ondersteunende kennislijn is opgebouwd in semester 2.
, Identiteiten:
Het thema identiteiten laat zien hoe mensen zichzelf vormen en hoe zij door anderen
worden gezien. Identiteit gaat niet alleen over “wie ben ik?”, maar ook over hoe je je laat
zien in sociale situaties en hoe verschillende omgevingen daarop reageren. Voor
pedagogen is dit belangrijk, omdat identiteit samenhangt met inclusie, uitsluiting,
sociale positie en ontwikkeling.
Ondersteunende wetenschappen
In semester 2 wordt het semesterthema ondersteund door verschillende
wetenschappen. Sociologie onderzoekt sociale structuren, relaties, groepen, normen en
veranderingen in de samenleving. Sociale psychologie kijkt naar hoe mensen denken,
voelen en handelen in sociale contexten. Recht gaat over regels, wetten en sancties die
gedrag in de samenleving sturen. Kwetsbare groepen verwijst naar mensen die extra
risico lopen op uitsluiting door bijvoorbeeld armoede, ziekte, discriminatie of leeftijd.
Deze wetenschappen helpen om identiteiten niet los te zien van de omgeving, maar juist
te begrijpen als iets dat ontstaat binnen sociale, juridische en maatschappelijke
verhoudingen.
Wat zijn identiteiten?
Identiteiten zijn de verschillende manieren waarop iemand zich laat zien en hoe anderen
die persoon zien. Omdat niemand zich maar op één manier laat zien, spreken we
bewust over identiteiten in meervoud. Iemand kan bijvoorbeeld tegelijk leerling, vriend,
zoon of dochter, sporter, migrant of professional zijn.
Voor een pedagoog is dit belangrijk, omdat jongeren zich steeds bewegen tussen
verschillende sociale contexten. Afhankelijk van de situatie kunnen bepaalde
identiteiten meer op de voorgrond staan dan andere.
Kruispunt-denken
Bij kruispunt-denken gaat het om het idee dat mensen meerdere identiteiten tegelijk
hebben, ook wel sub-identiteiten genoemd. De samenleving waardeert die identiteiten
niet allemaal gelijk. Daardoor kunnen sommige identiteiten meer kansen geven, terwijl
andere juist kunnen leiden tot uitsluiting of achterstelling.
Dit maakt duidelijk dat identiteit nooit neutraal is. De manier waarop iemand wordt
gezien hangt vaak samen met maatschappelijke normen, verwachtingen en macht. Voor
de toets is het belangrijk om te onthouden dat kruispunt-denken laat zien hoe
identiteiten elkaar beïnvloeden en hoe uitsluitingsmechanismen kunnen ontstaan.
ONDERSTEUNENDE
WETENSCHAPPEN
Pedagogiek semester 2
,Inhoud
Thema 1 – Sociologie en identiteiten .......................................................................... 2
Begrippenlijst thema 1: ......................................................................................... 5
Thema 2: Sociale psychologie groepsdruk .................................................................. 7
Begrippenlijsten thema 2: .................................................................................... 10
Hoorcollege 3: Sociale psychologie macht ............................................................... 14
Begrippenlijsten thema 3: ....................................................................................... 17
Thema 4: Sociologie Prestatiedruk ........................................................................... 21
Begrippenlijsten thema 4: .................................................................................... 27
Hoorcollege 5: Sociologie ongelijkheid ..................................................................... 31
Hoorcollege 6 - Sociologie complexiteit in de samenleving ........................................ 34
Begrippenlijsten thema 6: .................................................................................... 39
Thema 7: Vloeibare samenleving ............................................................................. 43
Begrippenlijsten thema 7: .................................................................................... 47
Thema 8: Recht en Rechtstaat ................................................................................. 51
Begrippenlijsten thema 8: .................................................................................... 54
Thema 9: Recht patiëntenrecht en privacy ................................................................ 58
Begrippenlijst thema 9: ....................................................................................... 60
Thema 10: Recht en familierecht ............................................................................. 61
Begrippenlijsten thema 10: .................................................................................. 71
Thema 11 – Identiteitsontwikkeling in de adolescentie .............................................. 75
Begrippenlijsten thema 11 ................................................................................... 82
Thema 12 – Riskant gedrag bij adolescenten............................................................. 88
Begrippenlijsten thema 12 ................................................................................... 92
Thema 13 – Jongeren met een LVB ........................................................................... 97
Begrippenlijsten thema 13 ..................................................................................101
,Thema 1 – Sociologie en identiteiten
Leerdoelen:
· Je maakt kennis met het thema identiteiten.
· Je begrijpt de relatie tussen de verschillende ondersteunende wetenschappen en
het semesterthema.
· Je weet hoe de ondersteunende kennislijn is opgebouwd in semester 2.
, Identiteiten:
Het thema identiteiten laat zien hoe mensen zichzelf vormen en hoe zij door anderen
worden gezien. Identiteit gaat niet alleen over “wie ben ik?”, maar ook over hoe je je laat
zien in sociale situaties en hoe verschillende omgevingen daarop reageren. Voor
pedagogen is dit belangrijk, omdat identiteit samenhangt met inclusie, uitsluiting,
sociale positie en ontwikkeling.
Ondersteunende wetenschappen
In semester 2 wordt het semesterthema ondersteund door verschillende
wetenschappen. Sociologie onderzoekt sociale structuren, relaties, groepen, normen en
veranderingen in de samenleving. Sociale psychologie kijkt naar hoe mensen denken,
voelen en handelen in sociale contexten. Recht gaat over regels, wetten en sancties die
gedrag in de samenleving sturen. Kwetsbare groepen verwijst naar mensen die extra
risico lopen op uitsluiting door bijvoorbeeld armoede, ziekte, discriminatie of leeftijd.
Deze wetenschappen helpen om identiteiten niet los te zien van de omgeving, maar juist
te begrijpen als iets dat ontstaat binnen sociale, juridische en maatschappelijke
verhoudingen.
Wat zijn identiteiten?
Identiteiten zijn de verschillende manieren waarop iemand zich laat zien en hoe anderen
die persoon zien. Omdat niemand zich maar op één manier laat zien, spreken we
bewust over identiteiten in meervoud. Iemand kan bijvoorbeeld tegelijk leerling, vriend,
zoon of dochter, sporter, migrant of professional zijn.
Voor een pedagoog is dit belangrijk, omdat jongeren zich steeds bewegen tussen
verschillende sociale contexten. Afhankelijk van de situatie kunnen bepaalde
identiteiten meer op de voorgrond staan dan andere.
Kruispunt-denken
Bij kruispunt-denken gaat het om het idee dat mensen meerdere identiteiten tegelijk
hebben, ook wel sub-identiteiten genoemd. De samenleving waardeert die identiteiten
niet allemaal gelijk. Daardoor kunnen sommige identiteiten meer kansen geven, terwijl
andere juist kunnen leiden tot uitsluiting of achterstelling.
Dit maakt duidelijk dat identiteit nooit neutraal is. De manier waarop iemand wordt
gezien hangt vaak samen met maatschappelijke normen, verwachtingen en macht. Voor
de toets is het belangrijk om te onthouden dat kruispunt-denken laat zien hoe
identiteiten elkaar beïnvloeden en hoe uitsluitingsmechanismen kunnen ontstaan.
