Het bevorderen van de intrinsieke motivatie van leerlingen
Mariska Bezemer
ANR: 2020977
Tilburg University
Communicatie- en informatiewetenschappen
Communicatie in organisaties
J. Schaafsma
2019
Aantal woorden: 1281
, Inleiding
Uit een rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
blijkt dat een groot deel van de Nederlandse leerlingen ongemotiveerd en ongedisciplineerd is
(Van Walsum, 2016). Het blijkt zelfs dat Nederlandse leerlingen minder gemotiveerd zijn dan
leerlingen uit andere landen (Inspectie van het Onderwijs, 2015). Veel leerlingen ervaren het
recht op onderwijs als een plicht en zien weinig beweegredenen om te leren (Van Walsum,
2016).
Docenten in zowel het middelbaar als het hoger beroepsonderwijs kampen met
ongeïnteresseerde en apathische leerlingen. Oprechte interesse en geboeidheid voor de lessen
neemt af en om de interesse van leerlingen op te wekken, komen docenten met uiteenlopende
oplossingen. Zo worden de oplossingen gezocht in het geven van voorlichtingen, in het bieden
van perspectieven voor banen of wordt het financieel succes dat een leerling kan behalen
benadrukt (Vansteenkiste, Simons, Lens & Soenens, 2004).
Hierbij kan gesteld worden dat docenten denken dat het de leerlingen niet te doen is
om innerlijke behoeftes te vervullen, maar om het winnen van beloningen. Deze beloningen
kunnen weliswaar een bijdrage leveren aan de motivatie van leerlingen, maar White (1959)
stelt dat mensen van nature geneigd zijn om informatie te verzamelen en zou het gevoel van
vooruitgang positieve emoties opwekken. Het is dus zorgwekkend dat leerlingen de laatste
jaren ongemotiveerd zijn en dat het hen aan innerlijke behoeftes ontbreekt (Van Walsum,
2016).
Om te achterhalen hoe de motivatie van leerlingen aangewakkerd kan worden, zal in
dit paper de volgende vraag beantwoord worden: In hoeverre kan de intrinsieke motivatie van
leerlingen bevorderd worden? Aan het eind van dit paper zal duidelijk zijn wat zowel
intrinsieke als extrinsieke motivatie inhoud, hoe intrinsieke motivatie gestimuleerd kan
worden en wat docenten precies kunnen doen om leerlingen intrinsiek te motiveren.
Onderscheid tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie
Binnen het onderwijs is het belangrijk om te weten wat de drijfveren zijn van
leerlingen om te presteren. In de wetenschap zijn psychologen dan ook voortdurend opzoek
naar wat de drijfveren zijn van mensen om bepaald gedrag te vertonen (Vansteenkiste, Lens,
Donche, Aelterman, 2016). Hierbij kan een onderscheid gemaakt worden tussen intrinsieke en
extrinsieke motivaties (Vansteenkiste, 2010).
Bij extrinsieke motivatie worden mensen gemotiveerd door invloeden van buitenaf en
bij intrinsieke motivatie is men al gemotiveerd omwille de activiteit zelf. Beloningen,
complimenten of verwachtingen zijn voorbeelden van extrinsieke motivaties. Door leerlingen
2
Mariska Bezemer
ANR: 2020977
Tilburg University
Communicatie- en informatiewetenschappen
Communicatie in organisaties
J. Schaafsma
2019
Aantal woorden: 1281
, Inleiding
Uit een rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
blijkt dat een groot deel van de Nederlandse leerlingen ongemotiveerd en ongedisciplineerd is
(Van Walsum, 2016). Het blijkt zelfs dat Nederlandse leerlingen minder gemotiveerd zijn dan
leerlingen uit andere landen (Inspectie van het Onderwijs, 2015). Veel leerlingen ervaren het
recht op onderwijs als een plicht en zien weinig beweegredenen om te leren (Van Walsum,
2016).
Docenten in zowel het middelbaar als het hoger beroepsonderwijs kampen met
ongeïnteresseerde en apathische leerlingen. Oprechte interesse en geboeidheid voor de lessen
neemt af en om de interesse van leerlingen op te wekken, komen docenten met uiteenlopende
oplossingen. Zo worden de oplossingen gezocht in het geven van voorlichtingen, in het bieden
van perspectieven voor banen of wordt het financieel succes dat een leerling kan behalen
benadrukt (Vansteenkiste, Simons, Lens & Soenens, 2004).
Hierbij kan gesteld worden dat docenten denken dat het de leerlingen niet te doen is
om innerlijke behoeftes te vervullen, maar om het winnen van beloningen. Deze beloningen
kunnen weliswaar een bijdrage leveren aan de motivatie van leerlingen, maar White (1959)
stelt dat mensen van nature geneigd zijn om informatie te verzamelen en zou het gevoel van
vooruitgang positieve emoties opwekken. Het is dus zorgwekkend dat leerlingen de laatste
jaren ongemotiveerd zijn en dat het hen aan innerlijke behoeftes ontbreekt (Van Walsum,
2016).
Om te achterhalen hoe de motivatie van leerlingen aangewakkerd kan worden, zal in
dit paper de volgende vraag beantwoord worden: In hoeverre kan de intrinsieke motivatie van
leerlingen bevorderd worden? Aan het eind van dit paper zal duidelijk zijn wat zowel
intrinsieke als extrinsieke motivatie inhoud, hoe intrinsieke motivatie gestimuleerd kan
worden en wat docenten precies kunnen doen om leerlingen intrinsiek te motiveren.
Onderscheid tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie
Binnen het onderwijs is het belangrijk om te weten wat de drijfveren zijn van
leerlingen om te presteren. In de wetenschap zijn psychologen dan ook voortdurend opzoek
naar wat de drijfveren zijn van mensen om bepaald gedrag te vertonen (Vansteenkiste, Lens,
Donche, Aelterman, 2016). Hierbij kan een onderscheid gemaakt worden tussen intrinsieke en
extrinsieke motivaties (Vansteenkiste, 2010).
Bij extrinsieke motivatie worden mensen gemotiveerd door invloeden van buitenaf en
bij intrinsieke motivatie is men al gemotiveerd omwille de activiteit zelf. Beloningen,
complimenten of verwachtingen zijn voorbeelden van extrinsieke motivaties. Door leerlingen
2
