HBO-niveau - met extra uitleg en leerafbeeldingen
Afbeelding: overzicht van diabetes type 1 en type 2 (uit de collegeslides, pagina 29).
Doel van deze samenvatting
Deze samenvatting legt de kern uit van diabetes mellitus type 1 en type 2, inclusief
pathofysiologie, symptomen, diagnostiek, behandeling, complicaties en acute ontregelingen.
Extra uitleg is toegevoegd om de verbanden beter te begrijpen voor een toets of tentamen.
1. Kernbegrip: wat is diabetes mellitus?
Diabetes mellitus is een chronische stofwisselingsziekte waarbij de bloedglucosespiegel te
hoog wordt. Dit ontstaat door een tekort aan insuline, verminderde werking van insuline of een
combinatie van beide. Door het tekort aan insulinewerking kan glucose onvoldoende vanuit het
bloed de lichaamscellen in. Daardoor blijft glucose in de bloedbaan aanwezig en ontstaat
hyperglycemie.
Onthouden
Insuline werkt als een sleutel: het helpt glucose vanuit het bloed de cel in. Bij diabetes type 1
is er bijna geen sleutel meer. Bij diabetes type 2 past de sleutel steeds minder goed op het
slot door insulineresistentie.
2. Glucoseregulatie: normale situatie
De pancreas speelt een centrale rol in de glucosehuishouding. Bij een stijgende bloedglucose
geeft de pancreas insuline af. Insuline stimuleert de opname van glucose in lichaamscellen en
bevordert opslag van glucose als glycogeen in lever en spieren. Bij een lage bloedglucose
wordt juist glucagon afgegeven. Glucagon stimuleert de lever om glucose vrij te maken,
waardoor de bloedglucose stijgt.
Samenvatting Diabetes Mellitus - HBO-niveau
, Effect op Belangrijke
Hormoon Gemaakt door
bloedglucose werking
Glucose-opname in
Insuline Bètacellen pancreas Daalt cellen, opslag als
glycogeen
Vrijmaken van
Glucagon Alfacellen pancreas Stijgt glucose uit
levervoorraad
Afbeelding: normale glucoseregulatie door insuline en glucagon (uit de collegeslides, pagina 6).
3. Diabetes mellitus type 1
Diabetes mellitus type 1 is meestal een auto-immuunziekte. Het immuunsysteem valt de
bètacellen in de eilandjes van Langerhans in de pancreas aan. Daardoor worden deze
bètacellen beschadigd of vernietigd en ontstaat een absoluut insulinetekort. Zonder insuline
kan glucose niet goed worden opgenomen in de cellen.
Samenvatting Diabetes Mellitus - HBO-niveau