Samenvatting Labwaarden, bloed, urine en
vochtbalans
HBO-niveau | met extra uitleg, tabellen, leerkaart en oefenvragen
Leerdoelen: Na het leren kun je de vochtbalans uitleggen, dehydratie en oedeem herkennen, belangrijke bloed-
en urinewaarden benoemen en labuitslagen koppelen aan veelvoorkomende ziektebeelden.
1. Kernbegrippen
Begrip Betekenis op HBO-niveau Waarom klinisch belangrijk?
Homeostase Het constant houden van het interne Afwijkingen in vocht, zouten, glucose,
milieu binnen normale grenzen. temperatuur of pH kunnen snel klachten
geven.
Milieu interieur De vloeistofomgeving rondom cellen, Cellen functioneren alleen goed als
bestaande uit bloedplasma, deze omgeving stabiel blijft.
weefselvocht en celvocht.
Vochtbalans Vergelijking tussen vochtinname en Helpt uitdroging of overvulling tijdig te
vochtverlies per dag. herkennen.
Oedeem Abnormale ophoping van vocht in het Kan wijzen op infectie, trombose,
weefsel. hartfalen, nierziekte, leverziekte of
lymfeprobleem.
Labwaarden Meetbare waarden in bloed of urine. Ondersteunen diagnose,
ernstinschatting, behandeling en
controle.
2. Homeostase en vochtverdeling
Homeostase betekent dat het lichaam het inwendige milieu stabiel houdt. Dit gebeurt via samenwerking tussen
circulatie, nieren, longen, spijsvertering en hormonen. Bij vochtbalans spelen vooral de nieren, bloeddrukregulatie,
ADH, natrium en plasma-eiwitten een rol.
Belangrijk: Het gaat niet alleen om hoeveel vocht iemand drinkt, maar ook om verliezen via urine, ontlasting,
zweten, ademhaling, wonden, drains en infuusbeleid.
Samenvatting Labwaarden, bloed, urine en vochtbalans - HBO-niveau
, Afbeelding: homeostase en samenwerking tussen orgaanstelsels.
De totale lichaamsvloeistof is verdeeld over verschillende compartimenten. Ongeveer twee derde zit intracellulair,
dus in de cellen. Ongeveer een derde zit extracellulair, vooral als weefselvocht en een kleiner deel als bloedplasma.
Compartiment Ongeveer volume Functie
Celvocht / intracellulair 25 liter Milieu binnen de lichaamscellen;
belangrijk voor celwerking.
Weefselvocht / interstitieel 12 liter Uitwisseling tussen bloed en cellen.
Bloedplasma 5 liter bloed als totaal bloedvolume Transport van zuurstof, voedingsstoffen,
afvalstoffen, hormonen en warmte.
3. Vochtbalans
Een normale volwassen vochtbalans is ongeveer 2500 ml per dag in en 2500 ml per dag uit. In de praktijk worden
oxidatiewater en onmerkbare verliezen vaak niet exact meegenomen, waardoor de registratie anders kan lijken dan
de fysiologische werkelijkheid.
Vocht in Gemiddeld per dag Vocht uit Gemiddeld per dag
Dranken 1350 ml Urine 1500 ml
Vast voedsel 750 ml Faeces 100 ml
Oxidatiewater 400 ml Insensibele verliezen 800 ml
Infuus/sonde 0 ml Zweten 100 ml
Totaal 2500 ml Totaal 2500 ml
Samenvatting Labwaarden, bloed, urine en vochtbalans - HBO-niveau
vochtbalans
HBO-niveau | met extra uitleg, tabellen, leerkaart en oefenvragen
Leerdoelen: Na het leren kun je de vochtbalans uitleggen, dehydratie en oedeem herkennen, belangrijke bloed-
en urinewaarden benoemen en labuitslagen koppelen aan veelvoorkomende ziektebeelden.
1. Kernbegrippen
Begrip Betekenis op HBO-niveau Waarom klinisch belangrijk?
Homeostase Het constant houden van het interne Afwijkingen in vocht, zouten, glucose,
milieu binnen normale grenzen. temperatuur of pH kunnen snel klachten
geven.
Milieu interieur De vloeistofomgeving rondom cellen, Cellen functioneren alleen goed als
bestaande uit bloedplasma, deze omgeving stabiel blijft.
weefselvocht en celvocht.
Vochtbalans Vergelijking tussen vochtinname en Helpt uitdroging of overvulling tijdig te
vochtverlies per dag. herkennen.
Oedeem Abnormale ophoping van vocht in het Kan wijzen op infectie, trombose,
weefsel. hartfalen, nierziekte, leverziekte of
lymfeprobleem.
Labwaarden Meetbare waarden in bloed of urine. Ondersteunen diagnose,
ernstinschatting, behandeling en
controle.
2. Homeostase en vochtverdeling
Homeostase betekent dat het lichaam het inwendige milieu stabiel houdt. Dit gebeurt via samenwerking tussen
circulatie, nieren, longen, spijsvertering en hormonen. Bij vochtbalans spelen vooral de nieren, bloeddrukregulatie,
ADH, natrium en plasma-eiwitten een rol.
Belangrijk: Het gaat niet alleen om hoeveel vocht iemand drinkt, maar ook om verliezen via urine, ontlasting,
zweten, ademhaling, wonden, drains en infuusbeleid.
Samenvatting Labwaarden, bloed, urine en vochtbalans - HBO-niveau
, Afbeelding: homeostase en samenwerking tussen orgaanstelsels.
De totale lichaamsvloeistof is verdeeld over verschillende compartimenten. Ongeveer twee derde zit intracellulair,
dus in de cellen. Ongeveer een derde zit extracellulair, vooral als weefselvocht en een kleiner deel als bloedplasma.
Compartiment Ongeveer volume Functie
Celvocht / intracellulair 25 liter Milieu binnen de lichaamscellen;
belangrijk voor celwerking.
Weefselvocht / interstitieel 12 liter Uitwisseling tussen bloed en cellen.
Bloedplasma 5 liter bloed als totaal bloedvolume Transport van zuurstof, voedingsstoffen,
afvalstoffen, hormonen en warmte.
3. Vochtbalans
Een normale volwassen vochtbalans is ongeveer 2500 ml per dag in en 2500 ml per dag uit. In de praktijk worden
oxidatiewater en onmerkbare verliezen vaak niet exact meegenomen, waardoor de registratie anders kan lijken dan
de fysiologische werkelijkheid.
Vocht in Gemiddeld per dag Vocht uit Gemiddeld per dag
Dranken 1350 ml Urine 1500 ml
Vast voedsel 750 ml Faeces 100 ml
Oxidatiewater 400 ml Insensibele verliezen 800 ml
Infuus/sonde 0 ml Zweten 100 ml
Totaal 2500 ml Totaal 2500 ml
Samenvatting Labwaarden, bloed, urine en vochtbalans - HBO-niveau
