De Geo 3 Havo/Vwo H7 Rusland en zijn buren
§ 7.1 Een weerbarstige natuur
Klimaat
Grote delen van Rusland zijn in de winter erg koud. Oorzaken: Hoe verder oostwaarts, des te
kouder het wordt. Rusland ligt op hoge breedte. -> lange winters met weinig zonnewarmte.
Het hooggebergte in het zuiden houdt de warmere tropische lucht tegen.
Bodem
Het klimaat heeft veel invloed op de bodem. Een groot deel van Rusland heeft een podzol.
Deze komt voor op zandgronden met naaldbossen (taiga). De neerslag spoelt
voedingsstoffen uit. Daardoor is de bodem onvruchtbaar en ontstaat een oerbank.
De tsjernozem vind je in een vruchtbare lössgordel ten zuiden van de podzol. Neerslag en
verdamping zijn in evenwicht, geen uitspoeling. De tjernozem heeft een dikke laag humus.
Permafrost
Permafrost is grond die altijd bevroren is. Naarmate je dichter bij de Noordpool komt, neemt
de permafrostlaag in dikte toe. Alleen in de zomer ontdooit de bovenlaag; daardoor
ontstaan moerassen. In de drassige bovenlaag groeien mossen, grassen en lage struiken op
de toendra. De permafrost zorgt voor grote problemen bij het bouwen en bij het aanleggen
van huizen, wegen, spoorwegen en aardolieleidingen.
Transportproblemen over land
Door de natuur is het moeilijk de grote afstanden te overbruggen. Voor al in het voorjaar
problemen. In gebieden met permafrost kan het dooiwater niet wegzakken. Gevolg is dat
onverharde wegen onbegaanbaar worden. De Russen spreken van raspoetitza.
Transportproblemen over water
In de winter zijn de meeste rivieren bevroren en dus onbruikbaar. De meeste rivieren in het
Europese deel van Rusland zijn regenrivieren, dus in zomer te lage waterstand. Rivieren
stromen van zuid naar noord; de verkeerstromen zijn van west naar oost. In het voorjaar
smelt de sneeuw het eerst in het zuiden. Het smeltwater komt terecht in de bovenloop van
rivieren en de benedenloop is nog bevroren. De slechte afwatering leidt tot overstromingen.
§ 7.2 Land van veranderingen
Geschiedenis
Rusland is vanaf het jaar 1300 vanuit Moskou uitgegroeid tot het grootste land ter wereld.
Van de grond was in bezit van de tsaar en de adel. Tot aan het begin van de twintigste eeuw
hadden boeren niets te vertellen. In 1917 was de Russische revolutie. Daarna ontstond de
Sovjet-unie (USSR), het eerste communistische land ter wereld.
Planeconomie
Na de revolutie werd de staat eigenaar van de productiemiddelen. Er kwamen grote
landbouwbedrijven. De arbeidskrachten die over waren, moesten werken in de fabrieken.
In de Sovjetunie was er een planeconomie. De staat bepaalde met vijfjarenplannen wat en
hoeveel er moest worden geproduceerd. De kwaliteit van producten was slecht (er was geen
concurrentie) en er werd nauwelijks gelet op het milieu.
§ 7.1 Een weerbarstige natuur
Klimaat
Grote delen van Rusland zijn in de winter erg koud. Oorzaken: Hoe verder oostwaarts, des te
kouder het wordt. Rusland ligt op hoge breedte. -> lange winters met weinig zonnewarmte.
Het hooggebergte in het zuiden houdt de warmere tropische lucht tegen.
Bodem
Het klimaat heeft veel invloed op de bodem. Een groot deel van Rusland heeft een podzol.
Deze komt voor op zandgronden met naaldbossen (taiga). De neerslag spoelt
voedingsstoffen uit. Daardoor is de bodem onvruchtbaar en ontstaat een oerbank.
De tsjernozem vind je in een vruchtbare lössgordel ten zuiden van de podzol. Neerslag en
verdamping zijn in evenwicht, geen uitspoeling. De tjernozem heeft een dikke laag humus.
Permafrost
Permafrost is grond die altijd bevroren is. Naarmate je dichter bij de Noordpool komt, neemt
de permafrostlaag in dikte toe. Alleen in de zomer ontdooit de bovenlaag; daardoor
ontstaan moerassen. In de drassige bovenlaag groeien mossen, grassen en lage struiken op
de toendra. De permafrost zorgt voor grote problemen bij het bouwen en bij het aanleggen
van huizen, wegen, spoorwegen en aardolieleidingen.
Transportproblemen over land
Door de natuur is het moeilijk de grote afstanden te overbruggen. Voor al in het voorjaar
problemen. In gebieden met permafrost kan het dooiwater niet wegzakken. Gevolg is dat
onverharde wegen onbegaanbaar worden. De Russen spreken van raspoetitza.
Transportproblemen over water
In de winter zijn de meeste rivieren bevroren en dus onbruikbaar. De meeste rivieren in het
Europese deel van Rusland zijn regenrivieren, dus in zomer te lage waterstand. Rivieren
stromen van zuid naar noord; de verkeerstromen zijn van west naar oost. In het voorjaar
smelt de sneeuw het eerst in het zuiden. Het smeltwater komt terecht in de bovenloop van
rivieren en de benedenloop is nog bevroren. De slechte afwatering leidt tot overstromingen.
§ 7.2 Land van veranderingen
Geschiedenis
Rusland is vanaf het jaar 1300 vanuit Moskou uitgegroeid tot het grootste land ter wereld.
Van de grond was in bezit van de tsaar en de adel. Tot aan het begin van de twintigste eeuw
hadden boeren niets te vertellen. In 1917 was de Russische revolutie. Daarna ontstond de
Sovjet-unie (USSR), het eerste communistische land ter wereld.
Planeconomie
Na de revolutie werd de staat eigenaar van de productiemiddelen. Er kwamen grote
landbouwbedrijven. De arbeidskrachten die over waren, moesten werken in de fabrieken.
In de Sovjetunie was er een planeconomie. De staat bepaalde met vijfjarenplannen wat en
hoeveel er moest worden geproduceerd. De kwaliteit van producten was slecht (er was geen
concurrentie) en er werd nauwelijks gelet op het milieu.
