INKOMSTENBELASTING WINST
Belastingrecht voor Bachelors en Masters 2020/2021
15 JUNI 2021
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
Joanne Rosebel
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4. Box 1: winst uit onderneming ............................................................................................ 3
4.1 Algemeen .................................................................................................................................................. 3
Onderdeel A. Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden ................................................. 3
4.2 Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
4.3 Onderneming ........................................................................................................................................... 3
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters........................................................................................... 4
4.4.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 4
4.4.2 Ondernemerschap ............................................................................................................................ 5
4.4.3 Urencriterium ..................................................................................................................................... 5
4.4.4 Medegerechtigden ............................................................................................................................ 6
4.4.5 Schuldeisers met specifieke vorderingen op een ondernemer/onderneming .......................... 7
4.4.6 Wel of geen recht op vrijstellingen en faciliteiten ......................................................................... 7
4.4.7 Beperkte verliesverrekening voor medegerechtigden en schuldeisers met.. .......................... 7
4.5 Verhouding tussen winst uit onderneming en andere inkomensbronnen .............................. 8
Onderdeel B. Bepalen van de belastbare winst uit onderneming ............................................................ 8
4.6 Inleiding ..................................................................................................................................................... 8
4.7 Basisprincipes fiscale winstbepaling .............................................................................................. 10
4.7.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 10
4.7.2 Goed koopmansgebruik ................................................................................................................. 10
4.8 Vermogensetikettering ........................................................................................................................ 12
4.8.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 12
4.8.2 De wijze van etikettering ................................................................................................................ 12
4.8.4 Keuzeherziening ............................................................................................................................. 14
4.9 Waardering van vermogensbestanddelen ..................................................................................... 14
4.9.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 14
4.9.2 Bedrijfsmiddelen .............................................................................................................................. 14
4.9.3 Vorderingen ..................................................................................................................................... 16
4.9.4 Effecten ............................................................................................................................................ 17
4.9.5 Voorraden ........................................................................................................................................ 17
4.9.7 Schulden .......................................................................................................................................... 18
4.9.8 Voorzieningen .................................................................................................................................. 18
4.10 Kapitaalstortingen en -onttrekkingen ............................................................................................ 18
4.10.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 18
4.10.2 Eigenwoningforfait bij ondernemingswoning ............................................................................ 19
4.10.3 Privégebruik auto van de zaak ................................................................................................... 19
4.10.4 Privégebruik fiets van de zaak .................................................................................................... 20
4.11 Niet aftrekbare en beperkt aftrekbare kosten .............................................................................. 20
4.11.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 20
4.11.2 Algemene uitsluiting van aftrek ................................................................................................... 20
4.12 Vrijstellingen ........................................................................................................................................ 22
Onderdeel C. Ondernemings- en ondernemersfaciliteiten ...................................................................... 23
4.13 Inleiding................................................................................................................................................. 23
4.14 Willekeurige afschrijving .................................................................................................................. 24
4.15 Investeringsaftrek ............................................................................................................................... 24
4.15.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 24
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
1
, 4.15.2 Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek ........................................................................................... 25
4.15.3 Energie-investeringsaftrek ........................................................................................................... 26
4.15.4 Milieu-investeringsaftrek .............................................................................................................. 26
4.16 Desinvesteringsbijtelling .................................................................................................................. 26
4.17 Kostenegalisatiereserve ................................................................................................................... 27
4.18 Herinvesteringsreserve ..................................................................................................................... 28
4.20 Ondernemersaftrek ............................................................................................................................ 29
4.20.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 29
4.20.2 Zelfstandigenaftrek ....................................................................................................................... 29
4.20.3 Startersaftrek ................................................................................................................................. 30
4.20.4 Aftrek speur- en ontwikkelingswerk ........................................................................................... 30
4.20.5 Meewerkaftrek ............................................................................................................................... 30
4.20.6 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid ................................................................................... 31
4.21 De mkb-winstvrijstelling ................................................................................................................... 31
Onderdeel D. Staking van de onderneming .............................................................................................. 32
4.22 Inleiding................................................................................................................................................. 32
4.23 Stakingswinst en stakingsfaciliteiten ............................................................................................ 32
4.23.2 Begrip stakingswinst ..................................................................................................................... 32
4.23.3 Stakingsaftrek ................................................................................................................................ 34
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
2
, Hoofdstuk 4. Box 1: winst uit onderneming
4.1 Algemeen
De wettelijke bepalingen met betrekking tot winst uit onderneming staan in de artikelen 3.2
tot en met 3.79a Wet IB.
De regels voor de winstbepaling in de Wet IB zijn niet alleen van belang voor ondernemers
en andere winstgenieters die onder de inkomstenbelasting vallen, ze zijn ook voor een groot
deel van toepassing bij de vennootschapsbelasting en voor een deel ook bij de bepaling van
het resultaat uit overige werkzaamheden.
Onderdeel A. Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden
4.2 Inleiding
De belastbare winst uit onderneming wordt in art. 3.2 Wet IB beschreven. Uit dit wetsartikel
zijn twee begrippen van belang: onderneming en ondernemer.
o Onderneming → geen definitie in de wet
o Ondernemer → art. 3.4 Wet IB
Andere belangrijke begrippen zijn deelnemen aan het economisch verkeer en de winst.
4.3 Onderneming
Vanuit de jurisprudentie is inmiddels wel een definitie van het begrip onderneming
ontwikkeld.
Een onderneming is:
o Een duurzame organisatie,
o Van kapitaal en arbeid
o Die erop is gericht om deel te nemen aan het maatschappelijke productieproces
(economisch verkeer),
o Met het oogmerk winst te behalen (en die winst moet ook redelijkerwijs te verwachten
zijn).
Een zelfstandig uitgeoefend beroep wordt gelijkgesteld aan een onderneming (art. 3.5 Wet
IB). Voorbeelden van dergelijke beroepen zijn accountants, advocaten, artsen,
belastingadviseurs et cetera.
Organisatie van kapitaal en arbeid
Een organisatie van kapitaal en arbeid is er al snel. Mocht iemand bijvoorbeeld een kapsalon
willen beginnen, is de aankoop van een schaar en het feit dat je kunt knippen al samen
voldoende om een organisatie te vormen.
→ Bij een zelfstandig uitgeoefend beroep is dit van ondergeschikt belang.
Een aantal elementen spelen een rol bij de vraag of er sprake is van een onderneming:
- Zelfstandigheid
- Aantal opdrachtgevers
- Debiteurenrisico
- Inschrijving KvK
- Zekerheid omtrent inkomen
- Voeren van een administratie
- Verwerven van naamsbekendheid
- Briefpapier, visitekaartjes etc.
- Omvang investeringen
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
3
Belastingrecht voor Bachelors en Masters 2020/2021
15 JUNI 2021
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
Joanne Rosebel
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4. Box 1: winst uit onderneming ............................................................................................ 3
4.1 Algemeen .................................................................................................................................................. 3
Onderdeel A. Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden ................................................. 3
4.2 Inleiding ..................................................................................................................................................... 3
4.3 Onderneming ........................................................................................................................................... 3
4.4 Ondernemers en andere winstgenieters........................................................................................... 4
4.4.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 4
4.4.2 Ondernemerschap ............................................................................................................................ 5
4.4.3 Urencriterium ..................................................................................................................................... 5
4.4.4 Medegerechtigden ............................................................................................................................ 6
4.4.5 Schuldeisers met specifieke vorderingen op een ondernemer/onderneming .......................... 7
4.4.6 Wel of geen recht op vrijstellingen en faciliteiten ......................................................................... 7
4.4.7 Beperkte verliesverrekening voor medegerechtigden en schuldeisers met.. .......................... 7
4.5 Verhouding tussen winst uit onderneming en andere inkomensbronnen .............................. 8
Onderdeel B. Bepalen van de belastbare winst uit onderneming ............................................................ 8
4.6 Inleiding ..................................................................................................................................................... 8
4.7 Basisprincipes fiscale winstbepaling .............................................................................................. 10
4.7.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 10
4.7.2 Goed koopmansgebruik ................................................................................................................. 10
4.8 Vermogensetikettering ........................................................................................................................ 12
4.8.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 12
4.8.2 De wijze van etikettering ................................................................................................................ 12
4.8.4 Keuzeherziening ............................................................................................................................. 14
4.9 Waardering van vermogensbestanddelen ..................................................................................... 14
4.9.1 Inleiding ............................................................................................................................................ 14
4.9.2 Bedrijfsmiddelen .............................................................................................................................. 14
4.9.3 Vorderingen ..................................................................................................................................... 16
4.9.4 Effecten ............................................................................................................................................ 17
4.9.5 Voorraden ........................................................................................................................................ 17
4.9.7 Schulden .......................................................................................................................................... 18
4.9.8 Voorzieningen .................................................................................................................................. 18
4.10 Kapitaalstortingen en -onttrekkingen ............................................................................................ 18
4.10.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 18
4.10.2 Eigenwoningforfait bij ondernemingswoning ............................................................................ 19
4.10.3 Privégebruik auto van de zaak ................................................................................................... 19
4.10.4 Privégebruik fiets van de zaak .................................................................................................... 20
4.11 Niet aftrekbare en beperkt aftrekbare kosten .............................................................................. 20
4.11.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 20
4.11.2 Algemene uitsluiting van aftrek ................................................................................................... 20
4.12 Vrijstellingen ........................................................................................................................................ 22
Onderdeel C. Ondernemings- en ondernemersfaciliteiten ...................................................................... 23
4.13 Inleiding................................................................................................................................................. 23
4.14 Willekeurige afschrijving .................................................................................................................. 24
4.15 Investeringsaftrek ............................................................................................................................... 24
4.15.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 24
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
1
, 4.15.2 Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek ........................................................................................... 25
4.15.3 Energie-investeringsaftrek ........................................................................................................... 26
4.15.4 Milieu-investeringsaftrek .............................................................................................................. 26
4.16 Desinvesteringsbijtelling .................................................................................................................. 26
4.17 Kostenegalisatiereserve ................................................................................................................... 27
4.18 Herinvesteringsreserve ..................................................................................................................... 28
4.20 Ondernemersaftrek ............................................................................................................................ 29
4.20.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 29
4.20.2 Zelfstandigenaftrek ....................................................................................................................... 29
4.20.3 Startersaftrek ................................................................................................................................. 30
4.20.4 Aftrek speur- en ontwikkelingswerk ........................................................................................... 30
4.20.5 Meewerkaftrek ............................................................................................................................... 30
4.20.6 Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid ................................................................................... 31
4.21 De mkb-winstvrijstelling ................................................................................................................... 31
Onderdeel D. Staking van de onderneming .............................................................................................. 32
4.22 Inleiding................................................................................................................................................. 32
4.23 Stakingswinst en stakingsfaciliteiten ............................................................................................ 32
4.23.2 Begrip stakingswinst ..................................................................................................................... 32
4.23.3 Stakingsaftrek ................................................................................................................................ 34
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
2
, Hoofdstuk 4. Box 1: winst uit onderneming
4.1 Algemeen
De wettelijke bepalingen met betrekking tot winst uit onderneming staan in de artikelen 3.2
tot en met 3.79a Wet IB.
De regels voor de winstbepaling in de Wet IB zijn niet alleen van belang voor ondernemers
en andere winstgenieters die onder de inkomstenbelasting vallen, ze zijn ook voor een groot
deel van toepassing bij de vennootschapsbelasting en voor een deel ook bij de bepaling van
het resultaat uit overige werkzaamheden.
Onderdeel A. Onderneming, ondernemerschap en medegerechtigden
4.2 Inleiding
De belastbare winst uit onderneming wordt in art. 3.2 Wet IB beschreven. Uit dit wetsartikel
zijn twee begrippen van belang: onderneming en ondernemer.
o Onderneming → geen definitie in de wet
o Ondernemer → art. 3.4 Wet IB
Andere belangrijke begrippen zijn deelnemen aan het economisch verkeer en de winst.
4.3 Onderneming
Vanuit de jurisprudentie is inmiddels wel een definitie van het begrip onderneming
ontwikkeld.
Een onderneming is:
o Een duurzame organisatie,
o Van kapitaal en arbeid
o Die erop is gericht om deel te nemen aan het maatschappelijke productieproces
(economisch verkeer),
o Met het oogmerk winst te behalen (en die winst moet ook redelijkerwijs te verwachten
zijn).
Een zelfstandig uitgeoefend beroep wordt gelijkgesteld aan een onderneming (art. 3.5 Wet
IB). Voorbeelden van dergelijke beroepen zijn accountants, advocaten, artsen,
belastingadviseurs et cetera.
Organisatie van kapitaal en arbeid
Een organisatie van kapitaal en arbeid is er al snel. Mocht iemand bijvoorbeeld een kapsalon
willen beginnen, is de aankoop van een schaar en het feit dat je kunt knippen al samen
voldoende om een organisatie te vormen.
→ Bij een zelfstandig uitgeoefend beroep is dit van ondergeschikt belang.
Een aantal elementen spelen een rol bij de vraag of er sprake is van een onderneming:
- Zelfstandigheid
- Aantal opdrachtgevers
- Debiteurenrisico
- Inschrijving KvK
- Zekerheid omtrent inkomen
- Voeren van een administratie
- Verwerven van naamsbekendheid
- Briefpapier, visitekaartjes etc.
- Omvang investeringen
Joanne Rosebel | HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
3
